II GSK 311/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "P. S.A." Region Sieci w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 191/22 w sprawie ze skargi "P. S.A." Region Sieci w Bydgoszczy na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu uwzględnienia w ocenie ryzyka zawodowego narażenia na szkodliwe czynniki biologiczne 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "P. S.A." Region Sieci w Bydgoszczy na rzecz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 13 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 191/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę P. S.A. Region Sieci w Bydgoszczy (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 2021 r. w przedmiocie nakazu uwzględnienia w ocenie ryzyka zawodowego narażenia na szkodliwe czynniki biologiczne oraz wirusa SARS CoV-2.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia 24 września 2021 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Grudziądzu, po zapoznaniu się z protokołem kontroli sanitarnej nr [...], przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2021 r. w Urzędzie Pocztowym [...] przy ul. [...] w G. oraz z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, nakazał skarżącej:

- zapewnić właściwy stan higieniczno-sanitarny ścian w pomieszczeniach, zlokalizowanych w piwnicy, do spożywania posiłków i szatni dla pracowników,

- zapewnić ciepłą wodę w pomieszczeniu higieniczno-sanitarnym zlokalizowanym w piwnicy i toalecie,

- uwzględnić w ocenie ryzyka zawodowego narażenie na szkodliwe czynniki biologiczne oraz wirusa SARS CoV-2.

W odwołaniu od powyższej decyzji, w części obejmującej ostatni punkt decyzji, skarżąca wniosła o jej uchylenie wskazując, że w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. z 2020 r., poz. 2234), niezasadnym jest dokonywanie zmian zapisów oceny ryzyka zawodowego w zakresie wirusa SARS-CoV-2 w P. S.A., gdyż tak jak w większości zakładów pracy, tak również w P.SA, zagrożenie związane z wirusem SARS CoV-2 nie wynika z procesów pracy, lecz jest związane z ogólną sytuacją epidemiczną w kraju i na świecie.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem organu odwoławczego, zakwalifikowanie szkodliwego czynnika biologicznego do konkretnej grupy zagrożenia jest bardzo istotne z uwagi na to, jakie obowiązki w zakresie BHP rodzą się po stronie pracodawcy. W przedmiotowej sprawie, w sytuacji, gdy pracodawca nie zidentyfikował ryzyka związanego z narażeniem na szkodliwy czynnik biologiczny, ani nie ocenił stopnia tego ryzyka, w ocenie organu nie jest możliwe ustalenie zakresu obowiązków pracodawcy, uzależnionych od klasyfikacji czynnika szkodliwego do określonej grupy narażenia, ani tym bardziej wyegzekwowanie realizacji tych obowiązków. Załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia określa wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych. Zawarto w nim siedem konkretnych rodzajów prac, którymi są: praca w zakładach produkujących żywność, praca w rolnictwie, praca, podczas której dochodzi do kontaktu ze zwierzętami lub produktami pochodzenia zwierzęcego, praca w jednostkach ochrony zdrowia, praca w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych, praca w zakładach gospodarki odpadami oraz praca przy oczyszczaniu ścieków. Powyższe wyliczenie nie jest zamknięte - pod poz. 8 wskazano, że na działanie takich czynników naraża także praca w innych okolicznościach niż wymieniono pod poz. 1-7, podczas której jest potwierdzone narażenie na działanie czynników biologicznych.

W ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy pod pojęciem "potwierdzonego narażenia" należy rozumieć sytuację, gdy zostało ustalone, że podczas wykonywania pracy istnieje możliwość wystawienia pracownika na działanie czynnika szkodliwego. Takie znaczenie wynika z użycia słowa "narażenie" wskazujące, że dla zaistnienia tej przesłanki nie jest konieczne "wystąpienie" jakiegoś skutku (zarażenia, choroby), a jedynie potencjalna możliwość takich skutków.

W ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy, organ I instancji słusznie nakazał stronie uwzględnienie w ocenie ryzyka zawodowego narażenia na szkodliwe czynniki biologiczne oraz wirusa SARS CoV-2. W dokumentach opisujących zakres czynności na stanowiskach pracy zamieszczono informacje wskazujące na możliwość narażenia pracowników na szkodliwy czynnik biologiczny oraz wirusa SARS CoV-2, związane przede wszystkim z kontaktem z klientami. Ww. postępowanie dowodowe, w ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy potwierdziło, że narażenie na szkodliwy czynnik biologiczny realnie występuje na stanowiskach pracy związanych z obsługą klienta w Urzędzie Pocztowym w Grudziądzu.

Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że w zakładach pracy, poza występującymi dotychczas zagrożeniami, pojawiło się nowe zagrożenie powodowane przez koronawirusa SARS-CoV-2. Pracodawca ma więc obowiązek podjęcia działań zmierzających do ograniczenia ryzyka związanego z narażeniem na ten czynnik biologiczny. Ponieważ stanowi on poważne zagrożenie dla zdrowia ogółu populacji, w tym osób pracujących, należy ocenić ryzyko związane z narażeniem na SARS-CoV-2 i zastosować wszystkie dostępne środki dla jego ograniczenia. Zastosowane przez pracodawców środki zapobiegawcze powinny gwarantować, że wykonywanie pracy nie zwiększa prawdopodobieństwa zarażenia pracowników koronawirusem SARS-CoV-2 powyżej szacowanego dla innych członków społeczeństwa, którzy w życiu codziennym stosują się do wprowadzanych w związku z epidemią ograniczeń, nakazów i zakazów. Aby móc ocenić warunki pracy i konieczność stosowania określonych środków, pracodawca powinien przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego. W przypadku stwierdzenia występowania szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego w grupie od 3 do 4 pracodawca jest zobowiązany m.in. prowadzić rejestr prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych oraz rejestr pracowników zatrudnionych przy takich pracach.

Skarżąca wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę.

WSA przywołał definicję ryzyka zawodowego zawartą w § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp"), wydanego na podstawie art. 237¹⁵ § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1320 ze zm., dalej: "K.p."). Zgodnie z tym przepisem, ryzyko zawodowe to prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą, powodujących straty, w szczególności wystąpienia u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy.

Sąd I instancji wskazał, iż koronawirus zespołu ostrej niewydolności oddechowej (wirus SARS-CoV-2), zgodnie z Załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716 ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych") został zakwalifikowany do 3 grupy zagrożenia, na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników narażonych na te czynniki (Dz. U. z 2020 r., poz. 2234). Oznacza to, że pomimo zewnętrznego źródła pochodzenia, musi być on uwzględniony przy ocenie ryzyka w środowisku pracy. Nie ulega przy tym wątpliwości, że stan epidemii wpływa na warunki pracy i zagrożenia z tym związane, szczególnie w zakładach pracy sektora handlowego i usługowego.

Sąd I instancji stwierdził, iż nie może budzić wątpliwości, że skarżąca jest zakładem pracy, w którym świadczona jest praca o jakiej mowa w pkt 8 Załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych. Czynnik biologiczny - wirus SARS-Cov- 2 może być obecny w środowisku pracy. Biorąc pod uwagę szczególną zaraźliwość tego rodzaju koronawirusa, nie można uznać, że żaden z pracowników skarżącej nie jest zatrudniony na stanowisku pracy, gdzie nie występuje ten wirus. Bez wątpienia do miejsc i sytuacji pracy, w których prawdopodobieństwo kontaktu z osobą potencjalnie zarażoną lub skażonymi nim przedmiotami i pomieszczeniami jest największe należą przede wszystkim stanowiska pracy, na których wykonywane są zadania wymagające kontaktu z klientami lub innymi osobami z zewnątrz zakładu pracy. Osoby te z powodu charakteru wykonywanej pracy niewątpliwie należą do grupy podwyższonego ryzyka. Nie można uznać, że pracownicy skarżącej nie mają styczności z tym czynnikiem w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych. Nie można też postawić tak ogólnego wniosku, jak chce skarżąca, że w związku z ogólną sytuacją epidemiczną w kraju, zwolniona jest ona z obowiązku przeciwdziałania zagrożeniu w swoim zakładzie pracy. Jak wynika z powołanych na wstępie przepisów Kodeksu pracy i przepisów wykonawczych, obowiązek dokonania oceny ryzyka zawodowego, organizacja i sposób jej przeprowadzenia należy do pracodawcy i jest również podstawą profilaktycznej ochrony zdrowia jego pracowników. Każdy też przypadek, wymaga indywidualnej oceny, a od dokonanych przez pracodawcę czynności zależą jego obwiązki. Jeżeli występuje czynnik szkodliwy w środowisku pracy, to pracodawca zobowiązany jest wykonać nałożone na niego ustawowe obowiązki, o których mowa w art. 222¹ § 2 K.p. i następnie § 7 pkt 2 i 14 rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu I instancji, organy działały na podstawie prawa, podjęły niezbędne kroki do dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Dokonały jego oceny w granicach swobodnej oceny dowodów i zgromadziły materiał dowodowy wystarczający do załatwienia sprawy, a swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu podjętych decyzji. Dlatego też zarzuty skargi co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego i procesowego WSA w Bydgoszczy uznał za chybione.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 191/22 złożyła skarżąca zaskarżając go w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

I. na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego, to jest:

1. przepisu art. 222¹ K.p., art. 226 pkt 1 i 2 K.p., § 2 pkt 7, § 39a pkt 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp, § 5, § 6, § 7 pkt 2 i 14 oraz Załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych, a w szczególności jego pkt 8, przez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że zasadnie organ uznał, że wirus SARS - CoV- 2 wymaga umieszczenia go w wykazie czynników występujących w środowisku pracy i udokumentowania tego faktu w ocenie ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy występujących u skarżącej, stwierdzając że "Brzmienie powyższych regulacji nie budzi wątpliwości interpretacyjnych a specyfika wirusa występującego w warunkach pandemii, a więc powszechnego narażenia, wymaga umieszczenia go w wykazie czynników występujących w środowisku pracy i udokumentowania tego faktu w ocenie ryzyka zawodowego na stanowisku pracy w zakładzie skarżącej", przez błędne przyjęcie, że zgodnie z pkt 8 wykazu zawartego w załączniku nr 2 do rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym obecnie, skarżąca jest zakładem pracy o jakim mowa w tym wykazie, co wyraża, WSA następująco: "Obecnie expressis verbis wystarczy tylko możliwość obecności czynnika biologicznego, którym jest koronawirus SARS- Cov -2, nie sposób więc podzielić stanowiska skarżącej, iż nie jest ona zakładem pracy o jakim mowa w pkt 8 wykazu.", którego wykładnię WSA w Bydgoszczy wyprowadza niejako a contrario z orzecznictwa dotyczącego pkt 8 wykazu, w brzmieniu przed zmianą tego wykazu, dochodząc tym samym do błędnej wykładni tego punktu Załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych, a w konsekwencji do błędnego rozstrzygnięcia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy;

2. przepisów rozporządzeniem Ministra Zdrowa z dnia 11 grudnia 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz.U. z 2020 roku, poz. 2234), a w szczególności ich § 1 i 2, przez ich niezastosowanie a tym samym nierozpatrzenie istoty sprawy poprzez błędne oddalenie skargi i przyjęcie tym samym obowiązku uwzględnienia czynników biologicznych w tym wirusa SARS CoV-2 w ocenie ryzyka zawodowego, poprzez brak rozstrzygnięcia czy § 2 rozporządzenia nakłada na wszystkie podmioty obowiązek aktualizacji oceny ryzyka zawodowego z uwzględnieniem klasyfikacji i wykazu szkodliwych czynników biologicznych określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia zmienianego w brzmieniu nadanym rozporządzeniem zmieniającym, w tym ma podmioty, których pracownicy mogą mieć jedynie potencjalny kontakt z klientami i współpracownikami zobowiązanymi do przestrzegania obostrzeń związanych z stanem epidemii w postaci noszenia maseczki, zachowania odstępu i pomimo podjętych działań przez P. S.A. celem ochrony pracowników przed zagrożeniem epidemiologicznym.

II. na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które istotny wpływ na wynik sprawy to jest:

1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w związku z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2021 r. poz. 195, zwanej dalej: "u.p.i.s.") art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez przyjęcie błędnych ustaleń faktycznych organu za własne, a mianowicie że "W dokumentach opisujących zakres czynności na stanowiskach pracy zamieszczono informacje wskazujące na możliwość narażenia pracowników na szkodliwy czynnik biologiczny oraz wirusa SARS CoV-2 związane przede wszystkim z kontaktem z klientami" (strona 4 uzasadnienia wyroku), które to ustalenie organ czyni na podstawie dostanych przez skarżącego dokumentów w postaci zakresów czynności na stanowiskach pracy w urzędzie pocztowym w Grudziądzu oraz Kart oceny ryzyka zawodowego na tych stanowiskach, z których treści wynika jednoznacznie, iż takie zapisu w tych dokumentach nie ma; że pracownicy urzędu pocztowego w Grudziądzu narażeni są na działanie takich czynników jak, "grzyby i pleśnie występujące na starych dokumentach, pomieszczeniach czy urządzeniach klimatyzacyjno-wentylacyjnych (możliwość zachorowania na choroby grzybicze, mikroorganizmy chorobotwórcze (możliwość zakażenia chorobami zakaźnymi w wyniku kontaktu z interesantami i współpracownikami szczególnie w pomieszczeniach, w których znajduje się dużo osób a które nie mają dostatecznej wentylacji)" (str. 5 uzasadnienia wyroku), a co nie było przedmiotem ustaleń kontroli PPIS, a tym samym nie został w tych kwestiach zebrany jakikolwiek materiał dowodowy dający podstawę do takich ustaleń dokonanych przez PWIS w zaskarżonej decyzji a powtórzonych przez WSA w Bydgoszczy, czym sąd ewidentnie naruszył wskazane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a przyjęcie przez WSA tak nieprawidłowych ustaleń za własne ewidentnie wskazuje na nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez WSA w Bydgoszczy a tym samym na brak właściwej kontroli legalności ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy oraz błędne przyjęcie przez WSA w Bydgoszczy tychże wadliwych ustaleń za własne, co skutkowało wydaniem błędnego wyroku w niniejszej sprawie;

2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 w zw. z pkt 8 Załącznika nr 2 poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej na nieaktualnej podstawie prawnej tj. na podstawie pkt 8 Załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 grudnia 2020 r., co WSA w Bydgoszczy bagatelizuje całkowicie wskazując jedynie, że "Skarżąca (...,) Wskazywała ponadto, że organ opisując wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych podał nieaktualny przepis tj. poz. 8 Załącznika nr 2. Z tym zarzutem należy się zgodzić lecz finalnie ta wadliwość nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia.", z czym skarżąca się całkowicie nie zgadza, bowiem orzekanie na podstawie nieaktualnych przepisów prawa i to przez organ odwoławczy świadczy jednoznacznie, że doszło do naruszenia przepisów które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro organ odwoławczy oceniał sprawę na podstawie nieaktualnej podstawy prawnej i tym samym nie dokonał oceny sprawy na podstawie wykładni przepisów obowiązujących w chwili wydawania decyzji;

3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 i art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 37 § 1 u.p.i.s poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej bez wskazania w sentencji decyzji jako jej podstawy art. 37 § 1 u.p.i.s., który to przepis dopiero daje organowi podstawę do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego; bez wskazania jakichkolwiek podstaw prawnych wynikających z prawa materialnego, które zostały wskazane dopiero w uzasadnieniu decyzji i to w nieaktualnym na dzień wydawania decyzji brzmieniu, co naruszało ewidentnie wskazane wyżej przepisy i co świadczy że zaskarżona decyla została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, a WSA w Bydgoszczy nie dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji i oddając skargę ewidentnie naruszył powołane przepisy;

4. art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 222¹ K.p., 226 pkt 1 i 2 K.p., § 2 pkt 7, § 39a pkt 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp, § 5, § 6 § 7 pkt 2 i 14 oraz Załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych, a w szczególności jego pkt 8, przez błędną ich wykładnię i przyjęcie że zasadnie organ uznał, że wirus SARS-CoV-2 wymaga umieszczenia go w wykazie czynników występujących w środowisku pracy i udokumentowania tego faktu w ocenie ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy występujących u skarżącej;

5. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu wyroku, co do wszystkich zarzutów naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym, wskazanych przez skarżącego, tj. art. 6, art.7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 37 § 1 u.p.i.s i utrzymanie w mocy decyzji organu odwoławczego poprzez oddalenie skargi, pomimo tak istotnych naruszeń przepisów o postępowaniu, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro organ odwoławczy oceniał sprawę nie tylko na podstawie nieaktualnej podstawy prawnej, ale również na podstawie nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego, który WSA w Bydgoszczy przyjął za własny.

Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania bądź orzeczenie co do istoty sprawy, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., skarżąca zrzekła się prawa do rozpoznania sprawy na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie zresztą przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia (por. wyrok NSA z 26 marca 2014r., sygn. akt I GSK 1047/12, LEX nr 1487688 oraz wyrok NSA z 29 sierpnia 2012r., sygn. akt I FSK 1560/11, LEX nr 1218337).

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 2021 r. w przedmiocie nakazu uwzględnienia w ocenie ryzyka zawodowego narażenia na szkodliwe czynniki biologiczne oraz wirusa SARS CoV-2 stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem, co uzasadniało jej oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie. W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona w taki sposób, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano (uzasadniano) z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie - potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybieniami materialnoprawnymi i w związku z tym istnieje konieczność łącznego ich rozpatrzenia.

Zgodnie z art. 222¹ § 1 K.p. w razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe - ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Pracodawca prowadzi rejestr prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych oraz rejestr pracowników zatrudnionych przy takich pracach (§ 2).

Definicję ryzyka zawodowego zawiera § 2 pkt 7 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp, wydanego na podstawie art. art. 237¹ § 1 K.p. Zgodnie z tym przepisem ryzyko zawodowe to prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą, powodujących straty, w szczególności wystąpienia u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy.

Zgodnie zaś z § 39a pkt 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp pracodawca ocenia ryzyko zawodowe występujące przy wykonywanych pracach, w szczególności przy doborze wyposażenia stanowisk i miejsc pracy, stosowanych substancji i preparatów chemicznych, biologicznych, rakotwórczych lub mutagennych oraz zmianie organizacji pracy. Podczas oceny ryzyka zawodowego uwzględnia się wszystkie czynniki środowiska pracy występujące przy wykonywanych pracach oraz sposoby wykonywania prac.

Stosownie z kolei do regulacji § 5 rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych, przed wyborem środka zapobiegawczego pracodawca dokonuje oceny ryzyka zawodowego, na jakie jest lub może być narażony pracownik, uwzględniając w szczególności:

1) klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych;

2) rodzaj, stopień oraz czas trwania narażenia na działanie szkodliwego czynnika biologicznego;

3) informację na temat:

a) potencjalnego działania alergizującego lub toksycznego szkodliwego czynnika biologicznego,

b) choroby, która może wystąpić w następstwie wykonywanej pracy,

c) stwierdzonej choroby, która ma bezpośredni związek z wykonywaną pracą;

4) wskazówki organów właściwej inspekcji sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy oraz jednostek służby medycyny pracy.

Zgodnie z § 6 w sprawie szkodliwych czynników biologicznych, ocena ryzyka powinna być aktualizowana w szczególności w odniesieniu do zmian mających znaczenie dla zdrowia pracowników w miejscu pracy.

Klasyfikację szkodliwych czynników biologicznych określa Załącznik nr 1 do. rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych, dzieląc je na cztery grupy zagrożenia. Podział ten opiera się na potencjalnym niebezpieczeństwie wywołania chorób u ludzi, przy czym grupa 1 dotyczy czynników, które w najmniejszym stopniu powodują niebezpieczeństwo wywołania chorób, a grupa 4 - czynników niebezpiecznych, wywołujących ciężkie choroby u ludzi. Zidentyfikowanie danego czynnika biologicznego w miejscu pracy, zależnie od jego przynależności do jednej z grup, wpływa na zakres i rodzaj obowiązków pracodawcy.

Z załącznika nr 1 Klasyfikacja i wykaz szkodliwych czynników biologicznych wynika, że koronawirus SARS -CoV-2 został zakwalifikowany do 3 grupy zagrożenia, która obejmuje czynniki, które mogą wywoływać u ludzi ciężkie choroby, które są niebezpieczne dla pracowników, a rozprzestrzenianie ich w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. Zazwyczaj istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia.

Postanowienia § 7 pkt 2 i 14 rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki stanowią, że stosowanie środków zapobiegawczych nie zwalnia pracodawcy od obowiązku prowadzenia rejestrów prac i pracowników narażonych na działanie szkodliwych czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 3 lub 4 zagrożenia, w formie elektronicznej lub księgi rejestrowej, § 7 pkt 8 tego rozporządzenia zobowiązuje pracodawcę do sporządzenia planu postępowania na wypadek awarii z udziałem szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 3 lub 4 zagrożenia czy § 13 rozporządzenia, zgodnie z którym do procesów przemysłowych, w trakcie których stosowane są szkodliwe czynniki biologiczne zakwalifikowane do grupy 2-4 zagrożenia, stosuje się odpowiednio § 12 ust. 2, z uwzględnieniem stopni hermetyczności i środków hermetyczności.

Rację ma Sąd I instancji uznając, iż zidentyfikowanie danego czynnika biologicznego w miejscu pracy, zależnie od jego przynależności do jednej z grup, wpływa na zakres i rodzaj obowiązków pracodawcy. Dotyczą one oceny ryzyka zawodowego z związku z pojawieniem się w zakładach pracy nowego zagrożenia spowodowanego szkodliwym czynnikiem biologicznym - wirusem SARS –CoV-2. Celem analizy jest przede wszystkim wdrożenie środków technicznych i organizacyjnych ograniczających ryzyko zachorowania pracowników na COVID-19, a poza tym, każdy z przypadków jest odmienny i wymaga odrębnego podejścia, zarówno na etapie oceny ryzyka, jak i podejmowanych działań zapobiegawczych, korygujących i aktualizujących.

Brzmienie powyższych regulacji nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, a specyfika wirusa występującego w warunkach pandemii, a więc powszechnego narażenia, wymagała umieszczenia go w wykazie czynników występujących w środowisku pracy i udokumentowania tego faktu w ocenie ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy w zakładzie skarżącej. Trafne jest zatem stanowisko Sądu I instancji, że w świetle obowiązujących przepisów ziściły się po stronie skarżącej przesłanki wymagające nałożenia wskazanego w decyzji obowiązku.

Natomiast, załącznik Nr 2 do rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki określa wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych. Zawarto w nim siedem konkretnych rodzajów prac, którymi są: praca w zakładach produkujących żywność, praca w rolnictwie, praca, podczas której dochodzi do kontaktu ze zwierzętami lub produktami pochodzenia zwierzęcego, praca w jednostkach ochrony zdrowia, praca w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych, praca w zakładach gospodarki odpadami oraz praca przy oczyszczaniu ścieków.

Skarżąca kasacyjnie podnosi, iż organ opisując wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych podał nieaktualny przepis tj. poz. 8 Załącznika nr 2.

Odnosząc się do powyższego zarzutu zgodzić się należy z Sądem I instancji, iż wadliwość ta nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Choć bowiem w zaskarżonej decyzji organ przytoczył treść poz. 8 Załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 grudnia 2020 r., zgodnie z którym pod poz. 8 wskazano, że na działanie takich czynników naraża także praca w innych okolicznościach niż wymieniono pod poz. 1-7, podczas której jest potwierdzone narażenie na działanie czynników biologicznych. Stosownie zaś do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2020 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. z 2020 r., poz. 2234) pkt 8 Załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia brzmi: praca inna od wymienionej w Ip. 1-7, w przypadku której wynik oceny ryzyka, przeprowadzonej zgodnie z § 5 i § 6 rozporządzenia, wskazuje, że czynniki biologiczne mogą być obecne w środowisku pracy. Jednakże zestawienie powyższych treści jednoznacznie wskazuje, że zmiana wprowadzona aktem prawnym z dnia 11 grudnia 2020 r. spowodowała bardziej restrykcyjne podejście w kwestii zakwalifikowania prac do pkt. 8 Załącznika nr 2, w związku z którą nie jest wymagane potwierdzone narażenie na działanie czynników biologicznych, a jedynie możliwość obecności czynników biologicznych w środowisku pracy. Powyższe wyliczanie nie jest zatem zamknięte bowiem pod poz. 8 wskazano, że na działanie takich czynników naraża także praca w innych okolicznościach niż wymieniono pod poz. 1-7, podczas której jest potwierdzone narażenie na działanie czynników biologicznych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż pod pojęciem "potwierdzonego narażenia" należy rozumieć sytuację, gdy zostało ustalone, że podczas wykonywania pracy istnieje możliwość wystawienia pracownika na działanie czynnika szkodliwego. Takie znaczenie wynika z użycia słowa "narażenie" wskazujące, że dla zaistnienia tej przesłanki nie jest konieczne "wystąpienia" jakiegoś skutku (zarażenia, choroby), a jedynie potencjalna możliwość takich skutków (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 1350/20).

Jak wskazano w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 224/09 pojęcie "potwierdzonego narażenia" należy rozumieć jako potencjalne narażenie, które może wystąpić podczas wykonywania czynności na danym stanowisku pracy, niezależnie od tego czy wystąpiło dotychczas w kontrolowanym zakładzie, czy też w statystykach w obrębie większego obszaru. Wystarczy zatem, że rodzaj wykonywanych czynności powoduje kontakt z czynnikiem biologicznym, będącym zagrożeniem dla zdrowia pracownika, aby zaktualizowały się obowiązki pracodawcy określone przepisami rozporządzenia. Podobnie wypowiedział się też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 3485/18, stwierdzając, że "obowiązki pracodawcy związane z prowadzeniem odpowiedniej dokumentacji (rejestru: prac i pracowników narażonych na działanie szkodliwych czynników biologicznych) odnoszą się do wszystkich pracodawców, którzy zatrudniają pracowników "w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych" (art. 222¹ § 1 K.p.). Przepis ten nie uzależnia nałożenia tego obowiązku od faktycznego wystąpienia w zakładzie pracy działania takich czynników. W wyroku tym NSA zaznaczył, że pojęcie "potwierdzonego narażenia" należy rozumieć jako potencjalne narażenie, które może wystąpić podczas wykonywania czynności na danym stanowisku pracy, niezależnie od tego czy wystąpiło dotychczas w kontrolowanym zakładzie, czy też w statystykach w obrębie większego obszaru. Wystarczy zatem, że rodzaj wykonywanych czynności powoduje kontakt z czynnikiem biologicznym, będącym zagrożeniem dla zdrowia pracownika, aby zaktualizował się obowiązek prowadzenia odpowiedniego rejestru przez pracodawcę. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 85/20; LEX nr 3064509).

Z treści § 39a rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy wynika, że pracodawca ocenia ryzyko zawodowe występujące przy wykonywanych pracach, w szczególności przy doborze wyposażenia stanowisk i miejsc pracy, stosowanych substancji i preparatów (...) oraz zmianie organizacji pracy. Podczas oceny ryzyka zawodowego uwzględnia się wszystkie czynniki środowiska pracy występujące przy wykonywanych pracach oraz sposoby wykonywania prac. Ocena ryzyka zawodowego nie jest więc czynnością jednorazową. Konieczne jest dokonywanie jej przeglądów w celu zapewnienia, że jej wyniki pozostają aktualne i że uwzględnia ona nowopowstające zagrożenia, a także nowe rozwiązania opracowane w celu eliminowania i ograniczania ryzyka zawodowego.

Zasadnie uznał organ orzekający w sprawie, iż skarżąca powinna uwzględniać zagrożenie epidemiczne związane z wirusem SARS-CoV-2 w celu ograniczenia możliwości przenoszenia się chorób wśród pracowników. Działania podejmowane w obszarze analizy zagrożenia epidemicznego przy pracach występujących w zakładzie pracy odnoszą się do ustalenia możliwości zakażenia się w zakładzie pracy wirusem SARS-CoV-2 i mają na celu ustalenie procedur wewnętrznych (wskazówek/zaleceń/wytycznych) ograniczających możliwość przenoszenia się choroby w związku z kontaktami pomiędzy pracownikami oraz pomiędzy pracownikami, a klientami. Celem ww. obowiązków jest ochrona pracowników przed ujemnymi wpływami, które mogą powodować zmiany chorobowe i być przyczyną powstawania schorzeń zawodowych

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo zatem organ nakazał skarżącej uwzględnić w ocenie ryzyka zawodowego narażenie na szkodliwe czynniki biologiczne oraz wirusa SARS CoV-2.

Wbrew również twierdzeniom skargi kasacyjnej ustalenia organów nie zostały przeprowadzone z naruszeniem zasad postępowania określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Jednocześnie uzasadnienie decyzji, co podkreślił WSA, odpowiada w pełni wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Zawiera ono bowiem wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Podkreślić bowiem należy, że odmienne stanowisko, czy też pogląd strony w zakresie oceny przeprowadzonych w sprawie dowodów, nie może prowadzić do uznania, że uzasadnienie decyzji narusza art.107 § 3 k.p.a.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej organ administracji nie stwierdził również, że w Urzędzie Pocztowym w G. obecna jest pleśń czy zalegające dokumenty, a jedynie wskazał na możliwość wystąpienia narażenia na szkodliwe czynniki biologiczne, z uwagi na charakter i specyfikę pomieszczeń pracy i czynności wykonywanych przez personel placówki. Podkreślenia wymaga okoliczność, że dokumentacja fotograficzna stanowiąca załącznik do protokołu kontroli nr 69/NHP/21 z dnia 5 sierpnia 2021 r., w której uwidocznione są liczne odpryski, ubytki i pofałdowania tynku oraz zacieki na ścianach i suficie w pomieszczeniu higieniczno-sanitarnym pełniącym rolę szatni i miejsca do spożywania posiłków może świadczyć o obecności mikroorganizmów rozwijających się w wilgotnym niehigienicznym środowisku, na które mogą być narażeni pracownicy Urzędu Pocztowego w G.. Do tego też stwierdzenia odnosi się fragment stanu faktycznego sprawy opisany na stronie 5 zaskarżonego wyroku, przywołany w petitum skargi.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Według autora skargi kasacyjnej do naruszenia tego przepisu miało dojść poprzez brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.

Przypomnieć należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39; a także wyroki NSA: z 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być na tyle istotne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co strona skarżąca kasacyjnie powinna wykazać.

W rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu WSA przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń WSA w kwestionowanym zakresie. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia sądu jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając go sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. Nawet zaś wówczas, gdyby sąd nie odniósł się do zarzutów skargi, to dla uznania skuteczności zarzutu naruszenia w tym zakresie art. 141 § 4 p.p.s.a. niezbędne byłoby wykazanie wpływu, i to istotnego, na wynik sprawy, co wynika z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Tego zaś skarżąca kasacyjnie w tej sprawie nie wykazała.

Zarzut skarżącej o braku dostatecznej kontroli zaskarżonej decyzji poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skargi, nie jest zatem usprawiedliwiony. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA zawarł ocenę odnośnie do ustaleń faktycznych organu i stwierdził, że zarzuty skargi co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego i procesowego uznać należy za chybione. To zaś, że skarżąca kasacyjnie nie podziela stanowiska WSA i uważa, że uzasadnienie wyroku jest dla niej nieprzekonujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14; LEX nr 1775064). Podkreślić bowiem należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, część analityczna uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania sądu, który doprowadził do stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a tym samym możliwa była kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie to spełnia zatem wymogi przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a., a sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu jest niezasadny.

W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił tę skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji).

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.