II GSK 729/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Anna Zapała po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 189/19 w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 listopada 2018 r. nr KOC/4607/Ru/18 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 189/19, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 listopada 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. R., zaskarżając orzeczenie w całości i domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik spraw, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 7 i art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA w Warszawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 11 listopada 2018 r. nr KOC 4607/Ru/18, jako wydanej z rażącym naruszeniem zasad i procedur opisanych w treści instrukcji producenta wagi WL 103 użytej w dniu 10 kwietnia 2018 r. podczas ważenia należącego do strony pojazdu ciężarowego typu "betoniarka" w sytuacji:

A) dokonania pomiaru nacisków osi pojazdu przewożącego beton w stanie płynnym umieszczony w obracającej się komorze ładunkowej, co powoduje jego ciągłe przemieszczanie się, a to z kolei zgodnie z treścią instrukcji użytkowania wag WL 103 wydana przez ich producenta powoduje powstanie błędów pomiarowych mających w zakresie nacisku osi pojazdu, które nie odzwierciedlają rzeczywistych wartości;

B) nieodniesienie się przez organ I i II instancji do zastrzeżeń i wątpliwości zgłaszanych przez stronę postępowania wskazująca konkretne zapisy instrukcji użytkowania wag WL 103 w zakresie niezgodności warunków pomiaru nacisków osi w dniu kontroli z zaleceniami i przeciwwskazaniami określonymi przez producenta wag i oparcie rozstrzygnięcia jedynie o fakt posiadania przez wagi ważnej legalizacji oraz dopuszczenia do użytkowania stanowiska do ważenia pojazdów;

C) Braku jakichkolwiek dowodów, które świadczyłyby o tym, że wbrew zaleceniom i przeciwwskazaniom producenta wag pomiar nacisku osi pojazdu przewożącego beton w stanie płynnym umieszczony w obracającej się komorze ładunkowej, nie ma wpływu na poprawność uzyskanych wyników w zakresie nacisku osi pojazdu;

2. przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik spraw, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA w Warszawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 października 2018 r. nr KOC 5206/Ru/18, jako wydanej z rażącym naruszeniem przepisów postępowania to jest: art. 7, art. 71, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., przy jednoczesnym nieodniesieniu się przez Sąd I instancji do argumentów i zastrzeżeń strony formułowanych na etapie postępowania administracyjnego i w treści skargi w zakresie poprawności procedury ważenia w świetle zapisów instrukcji producenta wag WL 103 użytych w dniu kontroli.

W ocenie strony skarżącej powyższe uchybienia miały istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.

Na wstępie należy zauważyć, że w skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia prawa procesowego. Zarzuty te szczegółowo opisane w petitum skargi kasacyjnej odnoszą się do prawidłowości oceny postępowania dowodowego przeprowadzonego w tym zakresie przez organy administracji publicznej. Istota tych zarzutów sprowadza się do twierdzenia, że Sąd I instancji w ocenie legalności zaskarżonej decyzji naruszył art. 7, art. 71, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż przyjął, że prawidłowa jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, a zdaniem skarżącego kasacyjne została ona wydana z rażącym naruszeniem zasad i procedur opisanych w treści instrukcji producenta wagi WL 103 użytej podczas ważenia należącego do strony pojazdu ciężarowego typu "betoniarka".

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.

Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji słusznie przyjął, że strona nie podważyła skutecznie stanowiska organów, iż wagi typu HAENNI WL-103 nie mogły być użyte do przeprowadzenia pomiarów nacisków osi oraz DMC. Z instrukcji przedmiotowej wagi nie wynika, że samochód typu betonowóz nie może być ważony za pomocą tych wag. Skarżący uzasadniając swoje stanowisko powołał się na pkt 4.1.2 oraz 4.1.7 instrukcji ważenia, według którego źródłem błędu mogą być przewidziane tam sytuacje – zdaniem NSA brak podstaw do uznania, że miały one miejsce w tej sprawie. Tym samym wnioski wyprowadzone przez skarżącego nie podważają prawidłowego stanowiska organu, że ważenie przeprowadzono zgodnie z instrukcją, wagami do tego celu przeznaczonymi, stąd brak jest też podstaw do zakwestionowania wyników przeprowadzonych pomiarów.

Naczelny Sąd Administracyjny podnosi przy tym, że organ oceniając fakty wynikające z zebranego materiału dowodowego korzysta z zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 80 k.p.a. Zapatrywanie organu nie może być jednak dowolne, arbitralne, przeczące regułom logiki, zweryfikowanym prawom naukowym lub przeprowadzonym już w danej sprawie dowodom (por. A. Wiktorowska, w: Postępowanie administracyjne - ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami administracyjnymi, red. M. Wierzbowski, Warszawa 2012, s. 122). Wnioskowanie organu w niniejszej sprawie spełnia to zastrzeżenie, co potwierdzić można na podstawie uzasadnień zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Znajduje się w nich argumentacja i wyjaśnienie wnioskowania organu na podstawie zebranych dowodów, układające się w logiczną całość. To pozwoliło Sądowi I instancji wykluczyć dowolność ustaleń organu, w zakresie przewożonego towaru. Stosownie natomiast do treści art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Według Sądu kasacyjnego, Sąd I instancji prawidłowo poddał kontroli zgromadzone w sprawie materiały, dochodząc do podzielanego przez skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosku, że postępowanie w sprawie doprowadziło do jednoznacznych wniosków odnośnie do przewożonego przez skarżącego towaru.

Natomiast zważywszy na brak zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., poza kontrolą Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostają zarzuty Skarżącego dotyczące nieodniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do zarzutów skargi.

Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA dokonał prawidłowej oceny postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy obu instancji. Organy te dokonały niewadliwych ustaleń w zakresie stanowiącym podstawę wydania decyzji, zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, a jego ocena nie narusza granic swobodnej oceny dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że organy zrealizowały nałożony na nie obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej poprzez wyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego, a następnie jego pełne rozpatrzenie. Poza zakresem zainteresowania organów nie pozostała żadna okoliczność, która mogłaby stanowić o zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do pełnego zgromadzenia materiału dowodowego, o skutku stanowiącym o jej wadliwości. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustosunkowało się do wątpliwości skarżącego wskazując, że sama strona w odwołaniu podniosła, że co do zasady pojazdy typu "betoniarka", które podczas przejazdu są załadowane, poruszają się po drodze zawsze z obracającym się mieszalnikiem, a zatem pomiaru pojazdu dokonano w sposób, w jaki pojazd poruszał się po drodze publicznej, tj. przy pracy mieszalnika betoniarki. Zdaniem NSA z tego względu uzasadnione było dokonanie pomiarów w takich warunkach, w jakich faktycznie odbywa się przewóz przedmiotowego ładunku, czyli z włączonym mieszalnikiem. Wyłączenie bowiem na czas pomiarów mieszalnika w betoniarce i ustabilizowanie ładunku w postaci płynnego betonu - inaczej niż w przypadku przewozu cysterną ładunków płynnych - spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki, tj. zakrzepnięcie ładunku. Skarżący kasacyjnie w żaden sposób nie wykazał, że wyniki pomiaru uzyskane za pomocą wag zastosowanych w trakcie kontroli były błędne, a jeśli tak, to w jakim stopniu, natomiast organy dowiodły w toku postępowania, że w oparciu o obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne oraz dokumenty dopuszczające wagi do użytkowania, za ich pomocą prawnie dopuszczalne i w pełni uprawnione było dokonanie ustaleń w zakresie nacisku osi oraz rzeczywistej masy całkowitej pojazdu. Powyższe oznacza, że nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., który ma charakter wynikowy, stanowiący o tym, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Z tych wszystkich względów należało uznać, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.