II SA/Po 610/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 ,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Wójt Gminy S. decyzją z dnia 5 grudnia 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000; dalej: "K.p.a.") oraz art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 73 ust. 1, art. 84, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. , stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej X. C. o mocy do 3 MW na działce nr [...], obręb C., gmina S. .

W odwołaniu z dnia 3 stycznia 2023 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego G. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 maja 2023 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W skardze z dnia 14 sierpnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu G. G. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: "P.p.s.a.") w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., ewentualnie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił m. in. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 63 § 3 w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. poprzez rozpoznanie odwołania, które nie było podpisane, bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez jego podpisanie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że zbędne stało się opisywanie w części historycznej motywów, którymi kierowały się organy przy wydawaniu rozstrzygnięć w sprawie, albowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowiącym podstawę do stwierdzenia jej nieważności.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 maja 2023 r., nr [...], która została wydana po rozpoznaniu odwołania G. G. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia 5 grudnia 2022 r., nr [...] Z akt sprawy wynika przy tym, że strona złożyła odwołanie zawierające brak formalny, albowiem odwołanie to nie zostało podpisane (k. [...] akt adm.). Organ I instancji przekazując odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego piśmie z dnia 17 stycznia 2023 r. zasygnalizował przy tym organowi odwoławczemu, że przekazywane odwołanie nie zostało podpisane (k. [...] akt adm.). Pomimo tego organ odwoławczy nie wezwał G. G. do podpisania złożonego odwołania przed wydaniem decyzji w dniu 24 maja 2023 r. Skarżący samodzielnie złożył do akt podpisane odwołanie, ale dopiero w dniu 25 lipca 2023 r. (k. [...] akt adm.), już po rozstrzygnięciu sprawy przez organ odwoławczy.

Tymczasem zgodnie z art. 63 § 1 K.p.a., podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. W myśl natomiast art. 63 § 3 K.p.a., podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.

Dalej, stosownie do art. 64 § 1 i 2 K.p.a., jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Jeżeli natomiast podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Z art. 63 § 3 K.p.a. wyraźnie wynika, że podanie (odwołanie) wniesione pisemnie winno być podpisane przez wnoszącego, przez co należy rozumieć umieszczenie własnoręcznego podpisu przez tę osobę pod treścią takiego dokumentu. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się przy tym, że odwołanie pozbawione odręcznego podpisu, a więc niespełniające wymogów określonych w art. 63 § 3 K.p.a., nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 K.p.a., a jego rozpoznanie jest dotknięte wadą nieważności określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 września 2021 r., sygn. akt III SA/Po 443/21 i wskazane tam orzecznictwo; dostępny pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Końcowo podkreślenia wymaga, że w tryb orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wdarła się w niniejszej sprawie istotna niestaranność, co nie daje gwarancji zachowania standardów działania administracji i publicznej wyrażonych art. 7 i art. 8 K.p.a. Zauważenia wymaga, że pomimo sformułowanego wyraźnie w skardze zarzutu naruszenia art. 63 § 3 w zw. z art. 64 § 2 K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę w ogóle nie odniosło się do tego zarzutu, chociaż miało podstawy do uchylenia decyzji własnej w trybie autokontroli, co niewątpliwe skróciłoby czas rozpoznania sprawy o postępowanie sądowe.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 maja 2023 r., nr [...].

Ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy weźmie pod uwagę, że w aktach sprawy znajduje się już odwołanie podpisane przez stronę (k. [...]-[...] akt adm.).

O kosztach postępowania, na które składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Na mocy art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.