II SA/Sz 270/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi Z. Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pracy w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza R. z dnia [...] listopada 2022 r., nr. [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Z. Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pracy w [...] kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] Burmistrz R. działając na podstawie art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 2018 r. poz. 2010 ze zm.), art. 37 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 743 ze zm.) i art. 104 § 1 k.p.a., orzekł o odmowie przyznania Z. w S., dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika J. W. z tytułu przyuczenia do wykonywania określonej pracy w okresie od 17 września 2020 r. - 30 czerwca 2022r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 24 sierpnia 2022 r. do Burmistrza R. wpłynął wniosek o zwrot kosztów kształcenia młodocianego w okresie od 17.09.2020 r. - 30.06.2022 r.

Zgodnie z art. 122 ust.1 ustawy Prawo oświatowe, jednym z warunków otrzymania przez pracodawcę dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest posiadanie odpowiednich kwalifikacji przez pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo osobę zatrudnioną u pracodawcy.

Na podstawie § 2 ust.1 rozporządzenia w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania - przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić pracodawca, osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy, osoba zatrudniona u pracodawcy - pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. z 2019 r. poz. 391).

Organ I instancji wyjaśnił, że oceny, czy zawód technik rolnik jest zawodem równorzędnym lub pokrewnym do zawodu ogrodnik powinno się dokonać na podstawie klasyfikacji zawodów i specjalności, która została zawarta w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2018 r. poz. 227 ze zm.). Wszystkie pozycje klasyfikacyjne opatrzone zostały symbolem cyfrowym (kodem). Grupy wielkie oznaczono symbolem jednocyfrowym, grupy duże - dwucyfrowym, grupy średnie - trzycyfrowym, a elementarne czterocyfrowym. Poszczególnym zawodom i specjalnościom przyporządkowano kod sześciocyfrowy. Zawód rolnik (kod 613003) i zawód ogrodnik (kod 611303) zostały umieszczone w tej samej grupie wielkiej 6 "ROLNICY, OGRODNICY, LEŚNICY I RYBACY", to jednak zawód rolnik (kod 613003) został umieszczony w grupie średniej 613 "Rolnicy produkcji roślinnej i zwierzęcej" i grupie elementarnej 6130 "Rolnicy produkcji roślinnej i zwierzęcej", a zawód ogrodnik (kod 611303) został umieszczony w grupie średniej 611 "Rolnicy produkcji roślinnej" i grupie elementarnej 6113 "Ogrodnicy".

Zdaniem Burmistrza, zawodu rolnik nie można zaliczyć do zawodu równorzędnego lub pokrewnego do zawodu ogrodnik, a to oznacza, że osoba, która legitymuje się tytułem zawodowym technik rolnik oraz tytułem mistrza w zawodzie rolnik nie posiada kwalifikacji wymaganych od instruktora praktycznej nauki zawodu w zawodzie ogrodnik. Dlatego też należało uznać, że D. R. nie posiadała kwalifikacji do nauki w zawodzie ogrodnik.

Ponadto, organ I instancji podał, że zgodnie z art. 122 ust. 11 ustawy Prawo oświatowe oraz z art. 2 pkt 17 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, przedmiotowe dofinansowanie stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s. 1). Stąd też wniosek pracodawcy powinien zawierać:

1) formularz stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawionych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz.U. Nr 53, poz.311 ze zmianami);

2) oświadczenie pracodawcy o wielkości otrzymanej pomocy de minimis w bieżącym roku, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat.

Wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia braków wniosku poprzez złożenie opisanych powyżej dokumentów, jednakże ich nie przedłożył.

W ocenie organu I instancji, wnioskodawca nie spełnił wymogów art. 122 ust. 11 ustawy Prawo oświatowe, w związku z tym konieczna jest odmowa przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika na podstawie art. 37 ust. 7 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Od decyzji odwołanie wniosła Z. , w którym zarzuciła decyzji naruszenie :

1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że instruktor praktycznej nauki zawodu posiada tytuł mistrza w zawodzie rolnik, podczas gdy w rzeczywistości posiadany przez instruktora praktycznej nauki zawodu tytuł mistrza obejmuje zarówno zawód rolnik, jak i ogrodnik,

2) art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego, poprzez uznanie, że instruktor praktycznej nauki zawodu nie posiadała kwalifikacji do nauczania w zawodzie "ogrodnik", opartej na przyjęciu, że zaliczenie powyższego zawodu oraz zawodu "rolnik" do różnych grup średnich klasyfikacji zawodów powoduje, że nie są to zawody pokrewne, podczas gdy jedynie zakwalifikowanie różnych zawodów do różnych grup podstawowego podziału nie pozwala na uznanie ich za pokrewne, natomiast jest możliwe uznanie za pokrewne zawodów znajdujących się w tych samych podgrupach, a tym samym zawody "ogrodnik" (611303) i "rolnik" (613003), wchodzące w skład tej samej podgrupy (grupy dużej): "Rolnicy produkcji towarowej", winny być traktowane jako pokrewne,

3) art. 122 ust. 11 Prawa oświatowego, poprzez uznanie, że dofinansowanie kosztów kształcenia pracownika młodocianego stanowi pomoc de minimis niezależnie od statusu podmiotu uprawnionego do dofinansowania, podczas gdy zgodnie z treścią przepisu pomoc de minimis stanowi wyłącznie dofinansowanie udzielane podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, a takim podmiotem nie jest Z. w S.,

4) art. 8 § 2 k.p.a., poprzez odstąpienie przez Burmistrza R. od dotychczasowej praktyki udzielania dofinansowania kosztów kształcenia pracowników młodocianych bez kwalifikowania go jako pomocy de minimis, jak również uznawania kwalifikacji instruktora praktycznej nauki zawodu - D. R..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022r., poz. 2000 ze zm.), w związku z art. 122 ustawy Prawo oświatowe, rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego (Dz.U. z 2019r., poz. 991), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 2018 r., poz. 2010), art. 37 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy (Dz.U. z 2021 r., poz. 743 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Zdaniem Kolegium, spór w sprawie dotyczy tego, czy strona jako podmiot ubiegający się o przyznanie dofinansowania miała obowiązek przedłożyć dokumenty, niezbędne przy ubieganiu się o pomoc de minimis, czy też z takiego obowiązku jest zwolniona. Nie bez znaczenia w niniejszym przypadku pozostaje okoliczność, czy Z. w S. jest przedsiębiorcą i czy wykonuje działalność gospodarczą.

Zgodnie z art. 122 ust. 11 ustawy Prawo oświatowe, dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, udzielane podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s. 1) lub rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s. 9).

W ocenie Kolegium, podmioty, które w dniu złożenia wniosku o udzielenie dofinansowania nie prowadzą działalności gospodarczej (nie prowadziły działalności, zaprzestały jej prowadzenia w czasie szkolenia lub po jego zakończeniu) również mogą otrzymać środki na podstawie art. 122 ustawy - Prawo oświatowe, o ile spełniły wszystkie warunki określone w tej ustawie. Skoro zatem Z. wniosła o przyznanie jej pomocy na dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianej w trybie tego przepisu, to musi spełnić warunki związane z przyznaniem tej pomocy.

Organ odwoławczy podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 21 listopada 2019r. sygn. akt II Sa/Sz 610/19 wyraźnie wskazał, że "analizując sprawę pod kątem przywołanych w uzasadnieniu niniejszego wyroku przepisów oraz zebranego przez organy materiału dowodowego w ramach oceny wniosku strony skarżącej z dnia 15 listopada 2018 r., nie dostrzegł podstaw do uznania skarżącej za podmiot zobowiązany do przedkładania zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa w art. 37 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 362 ze zm.)."

W tej sytuacji nie można było uznać negatywnego dla strony skarżącej rozstrzygnięcia w tej kwestii.

Następnie organ II instancji wskazał, że wykładnia art. 122 ustawy Prawo oświatowe prowadzi do wniosku, że pracodawcy, w sytuacji gdy młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1, będzie przysługiwać dofinansowanie do kosztów kształcenia, gdy posiada on kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.

Na podstawie art. 120 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe zostało wydane rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie prawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego. Ten akt prawny miał zastosowanie w niniejszej sprawie.

Z § 10 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia wynika, że zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić: pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy, zwani dalej "instruktorami praktycznej nauki zawodu." Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2 § 10 rozporządzenia, posiadają co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu (ust. 4 § 10 ww. rozporządzenia).

Z powyższego więc wynika, że muszą oni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać.

Natomiast instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, posiadają przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz: świadectwo ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać (pkt 1, ust. 5 § 10 ww. rozporządzenia).

W ocenie Kolegium, wykładnia art. 122 Prawa oświatowego w zw. z § 10 ust. 4 rozporządzenia prowadzi do stwierdzenia, że aby D. R. - legitymująca się tytułem mistrza w zawodzie rolnik mogła nauczać młodocianego w kierunku ogrodnik, a w konsekwencji uzyskać z tego tytułu dofinansowanie, powinna posiadać, po pierwsze, co najmniej tytuł ogrodnika lub, po drugie, powinna posiadać taki tytuł w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będzie nauczać.

Zdaniem organu odwoławczego, D. R. nie legitymuje się takim tytułem. Z dyplomu uzyskania tytułu zawodowego mistrza wynika, że legitymuje się dyplomem mistrzowskim w zawodzie rolnik.

Należy tu odwołać się do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego, które wyróżnia podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego - w pkt 19 branży ogrodniczej (OGR), które stanowią załącznik nr 19 do rozporządzenia; w pkt 24 branży rolno-hodowlanej (ROL), które stanowią załącznik nr 24 do rozporządzenia;

Załącznik nr 19 zawiera podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży ogrodniczej, określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego: florysta; ogrodnik; technik architektury krajobrazu; technik ogrodnik. Załącznik nr 24 zawiera podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży rolno-hodowlanej, określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego, w tym mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych, rolnik, technik agrobiznesu; technik rolnik.

W ocenie Kolegium, podstawa programowa kształcenia w zawodach określa nie tylko ogólne cele i zadania kształcenia, ale zawiera tabelę zawierającą wykaz kwalifikacji wraz z ich powiązaniami z zawodami i efektami kształcenia, efekty kształcenia wspólne dla zawodów, efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach, opis kształcenia w poszczególnych zawodach i itd., które pozwalają na dokonanie oceny, czy zawód ogrodnik wchodzi w zakres zawodu rolnik. Użyte przez ustawodawcę w przepisie § 10 rozporządzenia wykonawczego sformułowanie "wchodzącym w zakres zawodu" oznacza posiadanie takich kwalifikacji zawodowych przez osobę w jednym zawodzie, która z tej racji może, bo po pierwsze nabyła ku temu uprawnienia, co potwierdza dyplom, po drugie, potrafi praktycznie, bo się tego nauczyła, wykonywać nie tylko w wyuczonym, ale i w drugim zawodzie.

Zdaniem Kolegium, brak jest części wspólnych pomiędzy powyższymi kwalifikacjami (zawodami) - rolnik i ogrodnik.

Kuratorium Oświaty w S. pismem z dnia 17 października 2022r. wyjaśniło, iż absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik rolnik powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji ROL. 04. Prowadzenie produkcji rolniczej, która obejmuje zakresem wykonywanie prac związanych z prowadzeniem produkcji roślinnej, z prowadzeniem produkcji zwierzęcej. W zakresie kwalifikacji ROL. 10. Organizacja i nadzorowanie produkcji rolniczej: Natomiast absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie ogrodnik powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji OGR.D2. Zakładanie i prowadzenie upraw ogrodniczych.

W ocenie organu II instancji, zdobyte kwalifikacje w zawodzie technik rolnik, nie dają kwalifikacji w zawodzie ogrodnik, ponieważ nie obejmują przygotowania do wykonywania prac związanych z prowadzeniem upraw roślin warzywnych, przyprawowych i grzybów jadalnych, roślin ozdobnych oraz sadowniczych; ze zbiorem, przechowywaniem i sprzedażą plonów ogrodniczych oraz wykonywania prac maszynami stosowanymi w ogrodnictwie. Nadto, rolnik nie jest zawodem pokrewnym do zawodu ogrodnik. Pokrewny oznacza przecież, że jeden i drugi zawód są podobne pod jakimś względem. Trudno znaleźć taki zakres nie tylko nabytych umiejętności, ale i co za tym idzie wykonywanych w ramach czynności zawodowych w obu zawodach, taki obszar tych czynności, aby uznać pokrewieństwo zawodu rolnika i zawodu ogrodnika, które przy pokrewieństwie tych zawodów dawałyby podstawę, w świetle postanowień pkt 1 ust. 5 § 10 rozporządzenia, podstawę do nauczania młodocianego i uzyskania dofinansowania z tego tytułu, o którym mowa w art. 122 Prawa oświatowego.

Kolegium stwierdziło nadto, że bez znaczenia w niniejszej sprawie jest powoływanie się na decyzję Burmistrza R. z dnia [...].08.2021 r., skoro pozostawała poza kontrolą organu odwoławczego.

Na decyzję Z. w S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę, w której zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie istotnej części materiału dowodowego, tj. dyplomu instruktora praktycznej nauki zawodu D. R. z dnia 20 lutego 2007 r. oraz pisma Zespołu Szkół im. [...] w S. z dnia 30 maja 2006 r. i zaniechanie dokładnego wyjaśnienia kwestii zawodu, w którym ww. instruktor praktycznej nauki zawodu posiadała tytuł mistrza, a w konsekwencji - dokonanie błędnego ustalenia faktycznego, jakoby instruktor praktycznej nauki zawodu D. R. nie posiadała tytułu mistrza w zawodzie ogrodnik, podczas gdy wskazane wyżej dowody potwierdzają, że instruktor praktycznej nauki zawodu D. R. posiada tytuł mistrza w zawodzie ogrodnik,

2) przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu w zw. z art. 120 ust. 4 Prawa oświatowego jako regulujących kwalifikacje instruktorów praktycznej nauki zawodu, poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że kwalifikacje instruktorów praktycznej nauki zawodu uregulowane są przez przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego,

3) art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego w zw. z § 10 ust. 4 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu w zw. z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania w zw. z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego, poprzez uznanie, że trudno byłoby znaleźć taki zakres nabytych umiejętności i wykonywanych czynności, aby uznać pokrewieństwo zawodów "ogrodnik" i "rolnik", podczas gdy zakwalifikowanie różnych zawodów do jednej podgrupy podziału klasyfikacyjnego pozwala na uznanie ich za pokrewne, a tym samym zawody "ogrodnik" (611303) i "rolnik" (613003), wchodzące w skład tej samej podgrupy (grupy dużej): "Rolnicy produkcji towarowej", winny być traktowane jako pokrewne, a w konsekwencji - instruktor praktycznej nauki zawodu D. R. posiada wymagane kwalifikacje.

W ocenie skarżącej, wbrew stanowisku organu, umiejętności i czynności wykorzystywane i wykonywane w zakresie zawodów ogrodnik i rolnych są bardzo podobne. Istota obu zawodów sprowadza się bowiem do procesu sadzenia, pielęgnacji, dbałości, uprawiania i zbierania roślin. Różnice są bardzo subtelne i sprowadzają się jedynie do otoczenia wykonywania powyższych czynności. Rośliny rosnące w ogrodzie czy na polu wymagają bowiem podobnych zabiegów.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.); dalej jako "p.p.s.a.", który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Według natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola legalności wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa.

Podstawę rozstrzygnięcia organów stanowiły przepisy art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 2018 r. poz. 2010 ze zm.), art. 37 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 743 ze zm.)

Zgodnie z art. 122 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:

a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle,

b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy;

3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Według art. 122 ust. 11 ww. ustawy, dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, udzielane podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 743), stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s. 1) lub rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s. 9).

Sąd podziela stanowisko Kolegium, że zgodnie z treścią wymienionego przepisu pomoc de minimis stanowi wyłącznie dofinansowanie udzielane podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, a takim podmiotem nie jest Z. w S., która jest instytucją rynku pracy, wykonującą zadania państwa w zakresie zatrudnienia, wyksztalcenia i wychowania młodzieży.

Tak więc brak było podstaw, jak uczynił to organ I instancji, do uznania skarżącej za podmiot zobowiązany do przedłożenia formularza stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawionych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis oraz oświadczenia o wielkości otrzymanej pomocy de minimis w bieżącym roku, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, z konsekwencją odmowy na tej podstawie przyznania dofinasowania.

Natomiast nie sposób zgodzić się z oceną Kolegium (jak i organu I instancji), iż D. R. nie posiada kwalifikacji do przygotowania zawodowego młodocianego do zawodu "ogrodnik", określonych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. z 2019 r. poz. 391), wydanego na podstawie art. 120 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe.

Należy podkreślić, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania - przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić pracodawca, osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy, osoba zatrudniona u pracodawcy - pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu.

Jak wynika z akt instruktor praktycznej nauki zawodu D. R. posiada wymienione w § 10 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu przygotowanie pedagogiczne wymagane od instruktorów praktycznej nauki zawodu.

Stosownie do § 10 ust. 4 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia, przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1-5, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, którzy spełniają co najmniej jedno z wymagań określonych w ust. 3 pkt 1-5, posiadają ponadto tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, i co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz świadectwo ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej.

Natomiast zgodnie z § 10 ust. 4 pkt 4 i 5 powoływanego rozporządzenia, instruktorem praktycznej nauki zawodu może być między innymi osoba, która posiada tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, i co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej lub branżowej szkoły I stopnia, lub tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać.

Poza sporem pozostaje w sprawie, że instruktor D. R. posiada tytuł zawodowy - technik rolnik oraz tytuł mistrza w zawodzie rolnik o symbolu cyfrowym klasyfikacji zawodu - 613 [01].

Wobec powyższego, w realiach rozpoznawanej sprawy, należało dokonać oceny, czy technik rolnik z tytułem mistrza w zawodzie "rolnik" jest zawodem równorzędnym lub pokrewnym do zawodu ogrodnik w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2018 r. poz. 227 ze zm. – dalej jako "rozporządzenie w sprawie klasyfikacji").

Przedmiotowe rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 36 ust. 8 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm.) na potrzeby rynku pracy, w celu stosowania klasyfikacji zawodów i specjalności, w zakresie pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego; szkolenia zawodowego, gromadzenia danych do określania polityki zatrudnienia i kształcenia ustawicznego, prowadzenia badań, analiz, prognoz i innych opracowań dotyczących rynku pracy (zob. § 1 i § 2 rozp.).

Jak wynika z zawartego w ww. rozporządzeniu "objaśnienia do struktury klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy", ujęta w rozporządzeniu klasyfikacja zawodów klasyfikacja jest usystematyzowanym zbiorem zawodów i specjalności występujących na rynku pracy. Struktura klasyfikacji jest wynikiem grupowania poszczególnych zawodów i specjalności w grupy elementarne, a te z kolei w bardziej zagregowane grupy średnie, duże i wielkie. W klasyfikacji uwzględniono cztery szerokie poziomy kompetencji, przypisane kwalifikacjom odpowiednim dla większości zawodów w danej grupie (zgodnie z ustawą z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 226)).

Przy czym "kwalifikacja", zgodnie z powyższą ustawą to: zestaw efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych, nabytych w edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne, zgodnych z ustalonymi dla danej kwalifikacji wymaganiami, których osiągnięcie zostało sprawdzone w walidacji oraz formalnie potwierdzone przez uprawniony podmiot certyfikujący.

W rozporządzeniu objaśniono także, że klasyfikowanie wymaga znajomości charakterystyki zarówno grup zawodów, jak i samych zawodów i scharakteryzowano poszczególne grupy "wielkie" zawodów (oznaczone symbolem jednocyfrowym), w tym Grupę nr 6. Rolnicy, ogrodnicy, leśnicy i rybacy jako grupę, która obejmuje zawody wymagające wiedzy, umiejętności i doświadczenia niezbędnych do uprawy i zbioru ziemiopłodów, zbierania owoców lub roślin dziko rosnących, uprawy i eksploatacji lasów, chowu i hodowli zwierząt, połowów lub chowu i hodowli ryb. Ponadto w objaśnieniach do rozporządzenia wskazano zasady prawidłowego klasyfikowania, w tym, w pkt 9 tych zasad zostało zapisane, że pracowników zatrudnionych na stanowisku mistrza (na ogół wymagane jest wykształcenie średnie) należy klasyfikować w grupie wielkiej.

Jak wynika z rozporządzenia w sprawie klasyfikacji, zawody "ogrodnik" (611303) i "rolnik" (613003) należą do grupy wielkiej nr 6 Rolnicy, ogrodnicy, leśnicy i rybacy, wchodzą w skład tej samej podgrupy (grupy dużej) - Rolnicy produkcji towarowej (61), oraz zostały zakwalifikowane - w zakresie grup średnich - do kategorii - "Rolnicy produkcji roślinnej" (611). Oba zawody zalicza się zatem do "rolników produkcji roślinnej".

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że organ II instancji dokonał wadliwej oceny kompetencji instruktora D. R. do nauczania zawodu ogrodnik, klasyfikując jej umiejętności wyłącznie w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego, z pominięciem cyfrowej klasyfikacji zawodów, ujętej w rozporządzeniu w sprawie klasyfikacji, które jak już wskazano wydane zostało na potrzeby rynku pracy, w zakresie także szkolenia zawodowego.

W ocenie Sądu błędnej oceny kompetencji ww. instruktora dokonał także organ I instancji przyjmując na podstawie rozporządzenia w sprawie klasyfikacji, że zawody rolnik i ogrodnik nie są pokrewne, a więc nie ma podobieństwa w zawodach, podczas gdy zostały one zaliczone do jednej tzw. wielkiej grupy zawodów o podobnych (pokrewnych) kwalifikacjach zawodowych (zob. objaśnienia do rozporządzenia).

Zdaniem Sądu, w świetle powyższego, należało stwierdzić, że instruktor praktycznej nauki zawodu D. R. legitymująca się tytułem mistrza w zawodzie rolnik, posiada kompetencje do przygotowania zawodowego młodocianego do zawodu "ogrodnik", określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej w sprawie praktycznej nauki zawodu.

W konsekwencji Sąd uznał za zasadne zarzuty podniesione w skardze, co skutkować musiało uchyleniem decyzji organów obu instancji jako niezgodnych z prawem i koniecznością ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącej o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, z uwzględnieniem rozważań i wskazań Sądu.

O uchyleniu decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a p.p.s.a.