II SAB/Wr 312/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi I. F. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego datę złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do załatwienia sprawy; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skargą z 7 lutego 2024 r. I. F. (dalej: skarżący) reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił Wojewodzie Dolnośląskiemu (dalej: organ) bezczynność w sprawie rozpatrzenia jego wniosku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego datę złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Jak wynika ze skargi oraz akt administracyjnych, pismem z dnia 29 stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o wydanie wskazanego wyżej zaświadczenia. Następnie w dniu 5 lutego 2024 r. do organu wysłano ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, a w dniu 7 lutego 2024 r. pełnomocnik złożył skargę. Organ wydał zaświadczenie w dniu 14 lutego 2024 r.

Mając powyższe okoliczności na względzie w skardze zażądano: stwierdzenia bezczynności organu, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, przyznanie od organu na rzec strony skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 1.000 złotych, skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: p.p.s.a., z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku innych niż decyzje i postanowienia aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że skarga na bezczynność lub przewlekłość w sprawie wydania zaświadczenia jest dopuszczalna. Zgodnie z tym stanowiskiem brak jest również podstaw do zastosowania w tego rodzaju sprawach art. 100c ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2003 r., poz. 103), w tym art. 100c ust. 4 tej ustawy (zob. wyroki NSA z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 784/23 i II OSK 785/23).

Przesądzenie kwestii dopuszczalności niniejszej skargi pozwoliło Sądowi stwierdzić, że w kontrolowanym postępowaniu wystąpiła bezczynność (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Sądowa kontrola dokonana została na dzień wniesienia skargi, wobec czego zbadano w sprawie działalność organu (bezczynność) uwzględniając stan prawny obowiązujący do dnia wniesienia skargi.

Bezczynność organu w sprawie dotyczącej wydania zaświadczenia nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Trzeba wskazać, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o wydanie zaświadczenia wpłynął do organu w dniu 29 stycznia 2024 r., zatem powinien - na podstawie art. 217 § 3 k.p.a. zostać przez organ załatwiony najpóźniej do dnia 5 lutego 2024 r. Kontrola sądowa bezczynności w niniejszej sprawie obejmuje zaś okres do dnia wniesienia skargi, co miało miejsce w dniu 7 lutego 2024 r. Zestawiając powyższe terminy należało stwierdzić, że zwłoka organu nie była znaczna. W orzecznictwie wskazuje się, że z reguły dopiero co najmniej kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu wyznaczonego przez prawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to też i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie uznania go za przekroczenie znaczące (zob. wyrok NSA z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22). W rezultacie Sąd stwierdził (pkt II sentencji wyroku), że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Z uwagi na to, że po wniesieniu skargi, organ wydał w dniu 14 lutego 2024 r. żądane zaświadczenie, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia wniosku o wydanie ww. zaświadczenia (pkt III sentencji wyroku).

Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. Odnosząc się do uzasadnienia wniosku o zasądzenie na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej we wskazanej w skardze wysokości, należy wskazać, że pomimo powołania się przez pełnomocnika na poniesione przez skarżącą relewantne i obiektywne straty ekonomiczne oraz społeczne, które miały powstać w wyniku opieszałości organu, to negatywne konsekwencje bezczynności nie zostały w żaden sposób wykazane. Nie zostały w skardze podane konkretne okoliczności, które mogły skutkować wyżej wymienionymi negatywnymi skutkami dla skarżącego. Niemożność planowania swojego życia rodzinnego, osobistego, jak i społecznego, a także uniemożliwienie swobodnego przemieszczania się poza granice kraju, nie zostały zestawione z bezczynnością organu w wydaniu zaświadczenia. Brak jest wyjaśnień jakie plany skarżącego zostały zniweczone przez bezczynność organu. Ponadto pełnomocnik nie wskazał z jakich konkretnie prerogatyw nie mógł skorzystać skarżący, w wyniku braku zaświadczenia o dacie złożenia wniosku. Negatywne odczucia w postaci stresu, niepokoju i obaw strony stanowią kwestię subiektywną, o ogólnym charakterze, która oczywiście może uzasadniać potrzebę kompensaty skarżącemu, jednak w kontekście charakteru czynności materialno-technicznej, jaką jest wydanie zaświadczenia i braku wykazania, że jej niewydanie wywołało bezpośrednio wymierne, namacalne konsekwencje w życiu skarżącego, jak też stwierdzonego okresu zwłoki organu, nie można przyjąć, że okoliczności sprawy uzasadniały przyznanie mu sumy pieniężnej. Raz jeszcze należy wskazać, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją. Z tych względów w tym zakresie Sąd skargę oddalił (pkt IV sentencji).

O kosztach (pkt V sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.