III SA/Gd 61/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi R. R. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2023 r., nr 1/2003 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku na rzecz skarżącego R. R. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2023 r. (nr 1/2023), wydanym na podstawie art. 123, art. 126, art. 58 § 1 i 2, art. 59 § 1 i 2, art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") w zw. z art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "ustawa o Policji") w zw. z § 1 decyzji nr 234/2023 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 15 czerwca 2023 r. (nr PB-268/2023) - Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku odmówił R. R. (zwanemu dalej także "skarżącym", "stroną", "wnioskodawcą") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr 7 Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2023 r. oraz uznał, że uchybiono terminowi do złożenia odwołania od powyższej decyzji.

Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Pismem z dnia 3 listopada 2023 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr 7 Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2023 r. i jednocześnie wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 114 § 1 pkt 2 i art. 115a ustawy o Policji w części niezakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K/15), poprzez odmowę wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane dni urlopu wypoczynkowego oraz urlopu dodatkowego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do wypłaty wyrównania ekwiwalentu, oraz doręczenie decyzji na adres pełnomocnika strony wskazany w odwołaniu.

W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie uchybionego terminu strona wskazała, że o fakcie wydanej decyzji przez Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie dowiedziała się po raz pierwszy z treści postanowienia nr 1/2023 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 23 października 2023 r. (doręczonego w dniu 3 listopada 2023 r.), wydanego po rozpoznaniu ponaglenia strony z dnia 2 października 2023 r.

Strona wskazała, że choć w odwołaniu od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 13 września 2019 r. adres kancelarii wskazuje na ul. [...], to adres ten uległ zmianie, a stosowna zmiana została podana w toku postępowania przez Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zdaniem strony organy na etapie sprawy sądowej o zmianie adresu wiedziały i w jej ocenie zmiana nastąpiła w sposób prawidłowy.

Uzasadniając odwołanie od decyzji nr 7 Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2023 r. strona wskazała, że nie zmieniła zdania co do słuszności zarzutów, które podniosła wobec organu I instancji.

Po rozpoznaniu odwołania Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku postanowieniem z dnia 4 grudnia 2023 r. (nr 1/2023) odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr 7 Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2023 r. oraz uznał, że uchybiono terminowi do złożenia odwołania od powyższej decyzji.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 2 lutego 2023 r. (sygn. akt III OSK 2924/21), pismem z dnia 15 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zwrócił do organu II instancji akta administracyjne w sprawie ze skargi R. R. dotyczące ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, które następnie zostały wysłane do Komendy Powiatowej Policji w Wejherowie jako organu I instancji, gdzie trafiły w dniu 31 marca 2023 r.

W dniu 25 kwietnia 2023 r. Komendant Powiatowy Policji w Wejherowie wydał decyzję nr 7, którą odmówił R. R., reprezentowanemu przez radcę prawnego – R. K., wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe w wymiarze 29 dni, w związku ze zwolnieniem ze służby.

Powyższa decyzja w dniu 26 kwietnia 2023 r. została nadana za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres pełnomocnika strony, jaki znajdował się w aktach sprawy, tj. R. K. [...] Kancelaria Radcy Prawnego ul. [...] i zwrócona do organu w dniu 19 maja 2023 r.

Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się koperta zaadresowana na wskazany powyżej adres, z której wynika, że przesyłka była awizowana i nie została podjęta w terminie (pieczątka na kopercie - zwrot nie podjęto w terminie). Ze strony śledzenia przesyłek Poczty Polskiej wynika, iż pierwsze awizo pozostawiono adresatowi w dniu 4 maja 2023 r., drugie zaś w dniu 12 maja 2023 r.

Organ I instancji zweryfikował występujący w aktach sprawy administracyjnej adres pełnomocnika strony i stwierdził, że przesyłka została prawidłowo skierowana, tj. została wysłana na adres znajdujący się w aktach postępowania administracyjnego. Dodatkowo dokonano także sprawdzenia adresu pełnomocnika w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP i stwierdzono, że zgodnie z zapisami w CEIDG stałym miejscem wykonywania działalności gospodarczej [...] Kancelaria Radcy Prawnego R. K. jest: województwo [...], pow. [...], gm. [...], miejscowość [...] ul. [...]. Wskazany adres jest także wykazany w CEDIG jako jedyny adres do doręczeń. Wobec powyższego organ I instancji, zgodnie z art. 44 k.p.a. uznał, że doręczenie decyzji zostało dokonane skutecznie.

Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne stanowi postępowanie odrębne od postępowania sądowoadministracyjnego, które uregulowane jest w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), gdzie w art. 70 p.p.s.a. nałożono na strony i ich przedstawicieli obowiązek zawiadomienia sądu o każdej zmianie miejsca zamieszkania, adresu do doręczeń. Powyższe dotyczy jednakże wyłącznie postępowania na etapie sądowym (i zawiadomienia sądu a nie organu) i nawet gdyby uznać, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnik strony dopełnił obowiązku poinformowania sądu o zmianie adresu, to takowy obowiązek nie został dopełniony na etapie postępowania administracyjnego.

Natomiast postępowanie administracyjne, którego wniosek strony dotyczy, uregulowane jest w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, gdzie z art. 40 § 1 k.p.a. wynika, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi, zaś zgodnie z § 2 jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.

Organ odwoławczy podkreślił, że Kodeks postępowania administracyjnego w art. 41 nakłada na strony oraz ich przedstawicieli i pełnomocników obowiązek zawiadomienia organów o zamianie adresu pod rygorem skutku prawnego doręczenia. Zważywszy na powyższe organ wskazał, że strona nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku.

Zdaniem organu odwoławczego fakt, że strona w skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiedzi skarżącego na skargę kasacyjną z dnia 23 czerwca 2020 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 872/19, w danych kancelarii wskazała adres: [...], nie można uznać za zawiadomienie organu o zmianie adresu do korespondencji w postępowaniu administracyjnym.

Organ odwoławczy podkreślił, że po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt III OSK 2924/21) do organu I instancji powróciły jedynie akta postępowania administracyjnego (nie sądowoadministracyjnego), gdzie nie było żadnej informacji przekazanej przez stronę, by adres do korespondencji uległ zmianie. Organ zobligowany jest do działania w zakresie określonym przepisami prawa. Nie bez znaczenia pozostaje jednakże fakt, że strona także na etapie postępowania administracyjnego była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego dodatkowo wymagana jest znajomość prawa.

Komendant Wojewódzki Policji podniósł, że zgodnie z utrwaloną wykładnią art. 58 § 1 k.p.a. przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której osoba nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 822/15). Zdaniem organu nic nie stało na przeszkodzie, by strona mając świadomość wszczętego postępowania administracyjnego (i oczekując na jego wynik) wskazała organowi nowy adres do korespondencji, a niedbalstwo strony przemawia na jej niekorzyść.

W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr 7 Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2023 r., a organ stwierdził, że zgodnie z art. 41 § 2 oraz art. 44 § 3 i § 4 k.p.a. decyzja została doręczona stronie w sposób prawidłowy w dniu 18 maja 2023 r.

W związku z powyższym, skoro odwołanie od decyzji wniesiono pismem z dnia 3 listopada 2023 r., to uznać należało, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania i wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie złożono po terminie, a co za tym idzie nie można było rozpoznać sprawy merytorycznie, gdyż stanowiłoby to rażące naruszenie prawa.

Końcowo organ odwoławczy, opierając się na stanowisku judykatury i powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, wskazał, że odmowa przywrócenia terminu na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. sama w sobie zawiera ustalenie, że odwołanie zostało wniesione z naruszeniem terminu i nie ma konieczności wydawania kolejnego postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. dotyczącego uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

R. R., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył powyższe postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia i na podstawie art. 135 p.p.s.a. rozpoznanie sprawy z odwołania od decyzji nr 7 Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2023 r., a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1/ art. 58 § 1 i nast. k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie w sprawie i uznanie, że brak jest podstaw do przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2023 r., gdy tymczasem to wyłącznie z winy organu doszło do jej nieprawidłowego (nieskutecznego) doręczenia;

2/ art. 134 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie i uznanie, że brak jest podstaw do przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2023 r., gdy tymczasem to wyłącznie z winy organu doszło do jej nieprawidłowego (nieskutecznego) doręczenia.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ błędnie stwierdził, że doręczenie na adres wskazany w CEIDG należy uznać za prawidłowe, gdy tymczasem w aktach sprawy toczącej się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i zakończonej wyrokiem z dnia 2 lutego 2023 r. (sygn. akt. III OSK 2924/21) doszło do skutecznej zmiany adresu do doręczeń pism procesowych. Skarżący wskazał, że podczas rozmowy telefonicznej z pełnomocnikiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku ustalono, że po zwrocie akt do Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku organ ten nie przesyła do organu niższej instancji całości akt postępowania (w tym w szczególności akt postępowania toczącego się na etapie Naczelnego Sadu Administracyjnego), co należy uznać za błąd w procedurze działania (współdziałania organów), czego konsekwencją stało się przyjęcie przez Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie nieaktualnego adresu do doręczeń.

Skarżący podkreślił, że po wniesieniu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 lutego 2020 r. (sygn. akt. III SA/Gd 872/19), pełnomocnik skarżącego złożył odpowiedź na skargę kasacyjną organu, w której jako adres do doręczeń wskazano adres: [...] Kancelaria Radcy Prawnego – R. K. ul. [...]. Dodał ponadto, że obecna sprawa nie jest jedyną, którą prowadzi pełnomocnik skarżącego z Komendą Wojewódzką Policji w Gdańsku, a tym samym organ ten jest w posiadaniu aktualnego adresu kancelarii.

Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów aniżeli w niej podniesione.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie skarżący uczynił postanowienie nr 1/2023 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2023 r., którym organ odwoławczy: 1/ odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr 7 Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2023 r. odmawiającej skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe, w związku ze zwolnieniem ze służby, oraz 2/ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.

W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że obowiązkiem organu badającego, czy odwołanie zostało wniesione w terminie, jest dokonanie ustaleń dotyczących daty doręczenia decyzji i ocena prawidłowości czynności doręczenia przesyłki. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. powinno być zatem poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a., w przeciwnym razie postanowienie takie narusza art. 7 i art. 77 k.p.a., a naruszenie tych przepisów prowadzi do uchylenia postanowienia (por. wyrok NSA OZ w Gdańsku z dnia 11 maja 1994 r., sygn. akt SA/Gd 2813/93 oraz wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 1122/12, a także zob. pkt 4 komentarza do art. 134 k.p.a. [w:] P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el – 2024).

Dokonując zatem oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, należało mieć na uwadze, czy Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku dokonał oceny prawidłowości doręczenia zaskarżonej decyzji organu I instancji i czy tę ocenę można w okolicznościach sprawy uznać za właściwą.

Podkreślenia w tym kontekście wymaga, że kluczowe znaczenie dla oceny prawidłowości stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest ustalenie, czy decyzja organu I instancji została doręczona prawidłowo. Od tego bowiem zależy, czy i kiedy rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania, a także czy zostało ono wniesione w terminie.

Stosownie do treści art. 40 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi (§ 1), natomiast jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (§ 2 zd. 1).

Zgodnie z art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych (§ 1). Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3).

W myśl art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Zgodnie natomiast z treścią art. 44 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1/ operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2/ pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).

Z akt administracyjnych wynika, że pełnomocnictwem z dnia 14 sierpnia 2019 r. skarżący R. R. upoważnił radcę prawnego R. K. do reprezentowania go m.in. w sprawie dotyczącej wypłaty mu – w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) - wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane dni urlopu wypoczynkowego oraz urlopu dodatkowego, jednocześnie wskazując adres do doręczeń pełnomocnikowi, tj. [...] Kancelaria Radcy Prawnego R. K. [...].

Na powyższy adres pełnomocnika skarżącego – co wbrew twierdzeniom podniesionym w skardze było w ocenie Sądu w pełni uzasadnione i prawidłowe - Komendant Powiatowy Policji w Wejherowie wysłał w dniu 26 kwietnia 2023 r. przesyłkę poleconą zawierającą swoją decyzję z dnia 25 kwietnia 2023 r., którą odmówił R. R. wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe. Z koperty dołączonej do akt administracyjnych (karta nr 64) wynika jedynie, że przesyłka ta została awizowana w dniu 4 maja 2023 r. i zwrócona z uwagi na niepodjęcie jej w terminie do organu w dniu 19 maja 2023 r.

W opisanym stanie rzeczy organ odwoławczy przyjął, że ww. przesyłka zawierająca pierwszoinstancyjną decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2023 r. została - zgodnie z art. 41 § 2 oraz art. 44 § 3 i § 4 k.p.a. - doręczona stronie w sposób prawidłowy ze skutkiem na dzień 18 maja 2023 r., a zatem od tej daty przyjęto początek biegu 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.

Z powyższą konstatacją organu nie sposób się zgodzić.

Mając powyższe na uwadze należy zwrócić uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż tzw. doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 44 k.p.a., wywołuje daleko idące skutki dla adresata przesyłki. Uznanie przesyłki za doręczoną prawidłowo w tym trybie powoduje bowiem, że z upływem okresu, o którym mowa w art. 44 § 1 k.p.a. rozpoczynają bieg terminy procesowe do dokonania czynności przewidzianych przepisami prawa, w tym złożenia odwołania od decyzji, z którą strona się nie zgadza. Stąd też ustawodawca przewidział w art. 44 k.p.a. sekwencję czynności, których dokonanie przez operatora pocztowego pozwala na przyjęcie, że przy podjęciu próby doręczenia przesyłki dochowano należytej staranności w zakresie poinformowania adresata o przesyłce, miejscu jej przechowywania i terminie odbioru. Oznacza to, że dla przyjęcia, iż nastąpiło doręczenie zastępcze niezbędne jest wykonanie przez operatora wszystkich przewidzianych w art. 44 k.p.a. czynności. Szczególnie istotnym jest wskazanie, gdzie zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1, tzw. awizo, zostało umieszczone. Ustawodawca wymienił w § 2 art. 44 k.p.a. miejsca, w których można umieścić zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki, a informacja w tym zakresie powinna w sposób czytelny znaleźć odzwierciedlenie w zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru. Nie wystarczy zatem nawet sam fakt dwukrotnego awizowania przesyłki, niezbędne jest czytelne i jasne wskazanie, gdzie zawiadomienie o jej pozostawieniu, w tym wypadku w urzędzie pocztowym, umieszczono (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 13/24). Warunkiem przyjęcia przez organ fikcji prawnej, jaką stanowi doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Takim dowodem jest zwrotne potwierdzenie odbioru, które musi zawierać pełną informację, że adresat został zawiadomiony, w tym zgodnie z art. 44 § 3 k.p.a., także powtórnie, zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu jego pozostawienia oraz terminie, w jakim przesyłka może być odebrana, z datą i podpisem doręczyciela (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 820/21).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w przekazanych aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki skierowanej na adres pełnomocnika skarżącego, zawierającej decyzję nr 7 Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2023 r. o odmowie wypłaty skarżącemu wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe, w związku ze zwolnieniem ze służby. Znajdująca się natomiast w aktach sprawy koperta z przedmiotową przesyłką zawiera – jak już wyżej zasygnalizowano – informację dotyczącą awizowania tej przesyłki jedynie w dniu 4 maja 2023 r. Organ odwoławczy, co prawda wskazuje, że przedmiotowa przesyłka była ponownie awizowana w dniu 12 maja 2023 r., jednakże odwołuje się w tym zakresie do informacji ze "strony śledzenia przesyłek Poczty Polskiej" (tzw. trackingu), co – w ocenie Sądu – nie może stanowić wiarygodnego dowodu na potwierdzenie spełnienia przesłanek skutecznego doręczenia przedmiotowej przesyłki, określonych w art. 44 k.p.a. i warunkujących możliwość przyjęcia zaistnienia fikcji prawnej doręczenia przesyłki przez organ administracji. W konsekwencji należało uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy - wobec braku informacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia (awiza) przez doręczyciela oraz braku informacji o powtórnym zawiadomieniu o możliwości odbioru tej przesyłki – brak jest tym samym podstaw do stwierdzenia, jak przyjął to organ odwoławczy, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2023 r. została skutecznie (prawidłowo) doręczona skarżącemu w dniu 18 maja 2023 r.

W orzecznictwie wskazuje się, że nieprawidłowe, czyli niezgodne z przepisami k.p.a., doręczenie pisma, od którego rozpoczyna bieg termin procesowy, należy uznać za naruszenie zasady oficjalności doręczeń pism, mogące spowodować pozbawienie strony możliwości obrony swych praw. Niezgodne z przepisami postępowania administracyjnego doręczenie pisma (decyzji, postanowienia) może być uznane przez sąd administracyjny w konkretnych okolicznościach sprawy za pozbawione znaczenia prawnego i uzasadniać stwierdzenie, że do doręczenia doszło w innej dacie, niż to przyjmuje organ, albo że w ogóle nie doszło do doręczenia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 149/23). Adresat pisma nie powinien bowiem ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1324/23).

Mając to na uwadze przyjąć należało, że strona skarżąca – jak wskazano to w piśmie z dnia 3 listopada 2023 r. (tj. w złożonym odwołaniu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania) – o fakcie wydania "nowej" decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie (tj. o decyzji z dnia 25 kwietnia 2023 r.) dowiedziała się w dniu 3 listopada 2023 r. z postanowienia nr 1/2023 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 23 października 2023 r., co - w ocenie Sądu - w okolicznościach niniejszej sprawy należało w istocie uznać za datę jej doręczenia stronie. W konsekwencji więc należało przyjąć, że w niniejszej sprawie nie został uchybiony przez skarżącego termin do wniesienia odwołania od decyzji nr 7 Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 25 kwietnia 2023 r., a zatem Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku nie miał podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, a w konsekwencji także do rozpoznawania merytorycznie wniosku strony o przywrócenie w tym zakresie uchybionego terminu.

Podsumowując dotychczasowe rozważania, Sąd pragnie raz jeszcze podkreślić, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 134 k.p.a. w sytuacji, gdy brak jest dostatecznych dowodów, iż decyzja organu I instancji została stronie prawidłowo doręczona (także w trybie tzw. fikcji prawnej) powoduje ten skutek, że strona pozbawiana jest możliwości oceny jej sprawy w trybie instancyjnym. W takiej sytuacji okoliczności dotyczące sposobu, w jaki adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać, nie mogą nasuwać wątpliwości i muszą wynikać z materiału dowodowego sprawy, a przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki, gdyż to na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych przez powołane przepisy warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia. Dochowanie wszelkich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych, które chronią interes strony jest obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie, bowiem strona nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z zaniedbań organu administracji (por. wyroki NSA: z dnia 27 czerwca 1989 r., sygn. akt IV SA 455/89 oraz z dnia 7 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 920/19).

Z powyżej zaprezentowanych powodów, nie zaś z uwagi na argumentację podniesioną przez skarżącego w skardze odnoszącą się do doręczenia przez Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie decyzji z dnia 25 kwietnia 2023 r. na nieprawidłowy adres pełnomocnika strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. – uchylił zaskarżone postanowienie, o czym orzekł w punkcie 1. sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2. sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. 480 zł, na które składa się wynagrodzenie reprezentującego skarżącego radcy prawnego, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organ w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).