III SA/Łd 791/23

Dnia 8 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2024 roku na rozprawie sprawy ze skargi "H" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 25 września 2023 roku znak: ŁPWIS.NS.HŚ.9022.11.2023.AT w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.

Decyzją z 25 września 2023 r., znak ŁPWIS.NS.HŚ.9022.11.2023.AT, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze. zm., zwana dalej: Kpa) w zw. z art. 12 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 14.03.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2023 r., poz.338) i § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1836 ze zm., zwanego dalej: rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r.) oraz art. 2351 i 2352 Kodeksu Pracy z dnia 26.06.1974 r . (Dz. U. z 2022 r., poz. 1510, z późn. zm., zwana dalej: Kodeks pracy), Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi utrzymał w mocy decyzję nr 8 Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26.07.2023 r. znak: [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej - przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymieniona w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych u J.W-N.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Piotrkowie Trybunalskim wszczął w dniu 14.06.2022 r. z urzędu postępowanie w sprawie choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka u J.W-N. na podstawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej przez lekarza z Prywatnego Gabinetu Neurologicznego z Piotrkowa Trybunalskiego.

W toku postępowania PPIS w Piotrkowie Trybunalskim, postanowieniem z dnia 14.06.2022 r., zaliczył w poczet materiału dowodowego dokumentację zgromadzoną we wcześniej prowadzonym dochodzeniu w sprawie choroby zawodowej - zespołu rowka nerwu łokciowego u J.W-N.

W postępowaniu wyjaśniającym ustalono m.in., że w okresie od 19.09.2005 r. do 14.04.2021 r. J.W-N. zatrudniona była w H. Sp. z o.o. na stanowisku pracy - kontroler jakości wyrobów. Praca na stanowisku kontrolera jakości wyrobów polegała na ocenie pod mikroskopem detali o różnych wymiarach i różnej wadze (od 0,0008kg do 0,164 kg) wykonanych ze stali zwykłej i szlachetnej, co związane było z wymuszoną pozycją kończyn górnych, zgiętych i podpartych w stawach łokciowych oraz wykonywaniem wielokrotnie powtarzalnych w czasie zmiany roboczej, monotypowych ruchów kończynami górnymi i zginania w nadgarstkach. Zakres wykonywanych przez J.W-N. czynności zawodowych obejmował m.in.: transport detali do stanowiska, ręczne przekładanie detali na blat roboczy, kontrola jakości pod mikroskopem (351 minut/na 8 godz.) wymagająca chwytania palcami i obracania każdego detalu trzymanego w dłoniach (od 6000 do 15000 detali na zmianie roboczej), odkładanie zbrakowanych detali, odstawianie opakowań po detalach, prace porządkowe i przygotowawcze, pakowanie detali, drukowanie i skanowanie etykiet. Powyższe czynności J.W-N. wykonywała przez cały okres zatrudnienia tj. 15 lat w pełnym wymiarze czasu pracy. Stanowisko pracy dostosowane było pod względem ergonomicznym poprzez wyposażenie w obrotowy fotel bez podłokietników z możliwością regulacji wysokości siedziska i pochylenia oparcia, usytuowanie blatu roboczego na wysokości ok. 80 cm oraz zapewnienie podkładek piankowych układanych na blatach roboczych.

PPIS w Piotrkowie Trybunalskim dokonał oceny narażenia zawodowego

i skierował J.W-N. do jednostki orzeczniczej I stopnia, tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi celem przeprowadzenia badań i wydania orzeczenia o rozpoznaniu albo braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w stosunku do której zostało wszczęte postępowanie.

Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Łodzi na podstawie: analizy dostarczonego przez PPIS w Piotrkowie Trybunalskim narażenia zawodowego na stanowisku kontrolera jakości, przeprowadzonego wywiadu, wyników wykonanych w jednostce orzeczniczej badań i konsultacji specjalistycznych dnia 15 czerwca 2023 r. wydał orzeczenie NR [...] o rozpoznaniu u J.W-N. choroby zawodowej. W orzeczeniu tym stwierdzono m.in., że analiza narażenia zawodowego badanej, w tym charakteru i chronometrażu wykonywanych przez nią na stanowisku pracy czynności, brak współistniejących aktualnie istotnych pozazawodowych czynników ryzyka oraz wyniki wykonanych w WOMP CP-L badań i konsultacji specjalistycznej neurologicznej, uzasadniają przyjęcie z przeważającym prawdopodobieństwem przeciążeniowego tła schorzenia. Biorąc to pod uwagę, można było zatem z przeważającym prawdopodobieństwem stwierdzić, iż choroba została spowodowana sposobem wykonywania pracy, co upoważniało do rozpoznania jej etiologii zawodowej.

Pismem z 3 lipca 2023 r. pracodawca J.W-N. – H. Sp. z o.o., poinformował PPIS w Piotrkowie Tryb. o złożeniu odwołania do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi od wydanego orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi wraz z opinią w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych na stanowisku kontrolera jakości, w której wskazano nowe dane dotyczące średniego czasu wykonywania poszczególnych czynności na stanowisku kontrolera jakości, w tym czasu przeznaczonego na kontrolę detali pod mikroskopem tj. 252 minuty/na zmianie, uprzednio wykazano 351 minut/ 8 godz.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Piotrkowie Trybunalskim w toku postępowania udzielił na powyższe odpowiedzi pismem z dnia 7 lipca 2023 r., informując H. Sp. z o.o., że odwołanie od orzeczenia lekarskiego może wnieść jedynie pracownik lub były pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego (§ 7 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r.).

Decyzją z 26 lipca 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Piotrkowie Trybunalskim orzekł o stwierdzeniu u J.W-N. choroby zawodowej - przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymieniona w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania: art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 2351 k.p. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie w środowisku pracy u pracodawcy – H. sp. z o.o. w Piotrkowie Trybunalskim wystąpiły czynniki szkodliwe dla zdrowia albo sposób wykonywania pracy, wywołujące chorobę zawodową – zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

W oparciu o wskazane zarzuty strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i uznanie, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po ponownym rozpoznaniu sprawy stwierdził, że w świetle zebranego materiału dowodowego i dokonanych ustaleń odwołanie od decyzji Nr 8 Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Piotrkowie Trybunalskim jest nieuzasadnione i nie znajduje podstaw prawnych do zmiany zaskarżonej decyzji uznając, że materiał dowodowy wyczerpująco uzasadnia podstawę do stwierdzenia u J.W-N. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, ujętej w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych.

Organ II instancji wyjaśnił m.in., iż z protokołu z postępowania przeprowadzonego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wynika, że J.W-N. na stanowisku pracy kontroler jakości wyrobów, podczas oceny jakości detali, wykonywała czynności mające charakter monotypowy, powtarzane wielokrotnie w trakcie zmiany roboczej powodujące obciążenie kończyn górnych i przeciążenie mięśni prostowników i nadgarstka. Proces kontroli jakości detali polegał na ręcznym pobieraniu detali z opakowania zbiorczego, położeniu na podstawkę mikroskopu, ocenie wizualnej detalu oraz za pomocą mikroskopu i lupy (sporadycznie). Kontrola jakości pod mikroskopem wymagała obracania elementu w dłoniach co powodowało wymuszoną pozycję kończyn górnych, zgiętych i podpartych w stawach łokciowych oraz wykonywania powtarzalnych rotacyjnie ruchów kończyn górnych zginania w nadgarstkach (według oświadczenia J.W-N. podczas zmiany roboczej kontrolowała od 6000 szt. do 15000 szt. detali w zależności od ich wielkości). Organ II instancji uznał, że nie ma tu znaczenia, że pracownik bierze do ręki kilka detali skoro i tak każdy z nich musi zostać sprawdzony na całej swojej powierzchni. Również za nieuzasadniony organ uznał zarzut strony skarżącej, że materiał dowodowy dotyczący warunków pracy nie został zgromadzony, a warunki pracy zostały opisane w sposób lakoniczny. Organ wskazał, że w dniu 02.07.2021 r. przeprowadzono postępowanie w zakładzie H. Sp. z o.o., gdzie uzyskano informacje dotyczące charakterystyki wykonywanej przez J.W-N. pracy, chronometrażu pracy, pozycji ciała podczas pracy, warunków ergonomicznych oraz środków profilaktycznych podejmowanych w zakładzie w związku z narażeniem zawodowym. Skorzystano m.in. z kart oceny wydatku energetycznego pracy J.W-N. metodą Lehmanna, z których uzyskano informację o czasie wykonywania poszczególnych czynności. Informacje te zostały potwierdzone podpisem przez specjalistę bhp i dyrektora generalnego H. Sp. z o.o. Dodatkowo, uzyskano informację dotyczącą warunków pracy od J.W-N. podczas przesłuchania strony w dniu 03.08.2021 r.

Organ II instancji wskazał także, że uprawniona jednostka orzecznicza upoważniona do orzekania o chorobach zawodowych - WOMP w Łodzi - w wydanym orzeczeniu NR [...] z dnia 15.06.2023 r. stwierdziła u J.W-N. chorobę zawodową zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Stwierdzenie w zaistniałym schorzeniu choroby zawodowej oparte zostało o informacje dotyczące narażenia zawodowego, analizy przebiegu i charakteru choroby, jej dokumentacji lekarskiej, specjalistycznych badań diagnostyczno-orzeczniczych, których wyniki jednoznacznie wskazują na związek dolegliwości z wykonywaną pracą na jej stanowisku. Kliniczne objawy choroby, potwierdzenie zależności pomiędzy narażeniem na czynnik sprawczy - sposób wykonywania pracy i zaistniałą chorobą, dają podstawę, aby z wysokim prawdopodobieństwem rozpoznać u J.W-N. ww. chorobę jako chorobę zawodową ujętą w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Biorąc zatem pod uwagę, że o rozpoznaniu choroby zawodowej decydują względy medyczne, inspektor sanitarny nie może kwestionować rozpoznania zawartego w orzeczeniu lekarskim, jeśli nie budzi ono wątpliwości, a tak jest w niniejszej sprawie. Mając na uwadze, że prawodawca w art. 2351 Kodeksu pracy uzależnił możliwość stwierdzenia choroby zawodowej od wykazania bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy i ma to odniesienie do rozpatrywanej sprawy, ŁPWIS podkreślił, że organ wydający decyzję związany jest treścią orzeczenia lekarskiego, które określa, czy rozpoznane schorzenie odpowiada wymienionemu w wykazie chorób zawodowych, a także ocenia, czy warunki pracy miały wpływ na powstanie tego schorzenia. Takie orzeczenie lekarskie stanowi podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej.

W ocenie ŁPWIS, analiza materiału dowodowego, w tym orzeczenia lekarskiego Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi Nr PK.49.2023 z dnia 15.06.2023 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej wskazuje, że w przypadku J.W.-N. istnieje z wysokim prawdopodobieństwem związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wykonywaną pracą a zaistniałą chorobą, tak więc zostały spełnione łącznie wszystkie trzy przesłanki wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej (zgodnie art. 235' Kodeksu pracy).

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję organu w całości, zarzucając jej:

1. rażące naruszenie prawa proceduralnego, to jest art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności nie przeprowadzenie ponownie dowodu w postaci orzeczenia lekarza o rozpoznaniu choroby zawodowej i przez to niewyjaśnienie całokształtu sprawy i dalej błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (co ma istotny wpływ na wynik sprawy) i w wyniku tego uznanie, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej u J.W-N.,

2. rażące naruszenie przepisu prawa materialnego, to jest art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks Pracy, poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie w środowisku pracy u pracodawcy – H. spółka z o.o. w Piotrkowie Trybunalskim wystąpiły czynniki szkodliwe dla zdrowia albo sposób wykonywania pracy, wywołujące chorobę zawodową - zespół cieśni w obrębie nadgarstka;

W oparciu o wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 lipca 2023 r. znak: ON-HP.9022.3.21.2022.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.).

W ocenie sądu przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie naruszył przepisów prawa.

Zgodnie z art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r - Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465.; powoływanej dalej jako "Kodeks pracy" lub "k.p.") za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Chorobę zawodową można zatem stwierdzić nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". Ponadto wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1593/22, Lex numer 3546610).

Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ k.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1836; dalej powoływane jako "rozporządzenie") określające wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe

w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego,

a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Podkreślenia również wymaga, że rozpoznanie u osoby badanej jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych pozwala organowi inspekcji sanitarnej na wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, ale tylko wówczas, gdy wystąpiła taka jednostka chorobowa, która została zamieszczona w powyższym wykazie jako choroba zawodowa, choroba ta bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy oraz udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w określonym czasie. Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek w stanie faktycznym sprawy wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej.

W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy pozwalał ponad wszelką wątpliwość na stwierdzenie, że zostały spełnione wszystkie przesłanki uprawniające do stwierdzenia u uczestniczki choroby zawodowej wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Choroba została rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia, która w swoim orzeczeniu wskazała, że: "analiza narażenia zawodowego badanej, w tym charakteru i chronometrażu wykonywanych przez nią na stanowisku pracy czynności, brak współistniejących aktualnie istotnych pozazawodowych czynników ryzyka oraz wyniki wykonanych w WOMP CP-L badań i konsultacji specjalistycznej neurologicznej, uzasadniają (...) przyjęcie z przeważającym prawdopodobieństwem przeciążeniowego tła schorzenia. Biorąc pod uwagę powyższe, można z przeważającym prawdopodobieństwem stwierdzić, iż choroba została spowodowana sposobem wykonywania pracy, co upoważnia do rozpoznania jej etiologii zawodowej".

Wskazać w tym miejscu należy również, że w procesie ustalania choroby zawodowej istnieje wyraźny podział zadań, tj. o medycznych i tylko medycznych aspektach danej dolegliwości mogą się wypowiadać wyłącznie lekarze orzecznicy, zaś o kwestiach istnienia narażenia z uwagi na warunki występujące w środowisku pracy bądź z uwagi na sposób wykonywania pracy, przesądzają organy inspekcji sanitarnej po przeprowadzeniu stosownego, wnikliwego postępowania wyjaśniającego z udziałem stron. Analiza dokumentacji medycznej pracownika należy zatem do kompetencji lekarzy orzeczników, specjalistów medycyny pracy, znających specyfikę czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. Lekarze ci orzekają o chorobie na podstawie wykonanych badań oraz dokumentacji zebranej przez organy sanitarne. Końcowo jednak to organ inspekcji sanitarnej stwierdza, czy u konkretnej osoby wystąpiła choroba zawodowa. Jakkolwiek roli tej nie można sprowadzić wyłącznie do pośredniczenia w przekazywaniu dokumentacji medycznej lekarzom orzecznikom oraz do badania, czy spełnione zostały formalne warunki wydania przez nich opinii, to jednak wykonana w zgodzie z zasadami sztuki ocena lekarska schorzenia wiąże organy w ramach procesu stwierdzenia choroby zawodowej. Zastrzec należy szczególnie ów warunek wydania orzeczenia na podstawie dokumentacji, która w jak najpełniejszy sposób określa stan faktyczny i warunki pracy. O ile zatem stwierdzenia wynikające z orzeczeń lekarskich, dotyczące rozpoznania choroby zawodowej lub jej braku są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, pod warunkiem wydania opinii z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu ws. chorób zawodowych, o tyle organy te, z uwzględnieniem art. 80 k.p.a., w ramach sprawowanej kontroli formalnej oceniają, czy wywody i wnioski sformułowane w orzeczeniach lekarskich są należycie uzasadnione i zgodne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie (niesprzeczne). Organ sanitarny nie ma więc - jak już wskazano - prawa samodzielnie oceniać dokumentacji lekarskiej i orzec w sposób odmienny niż lekarz (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 663/22, Lex numer 3573417).

W konsekwencji powyższego, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, w tym rodzaj pracy wykonywanej przez uczestniczkę i sposób wykonywania pracy, należy uznać, że zasadne było stwierdzenia u niej przedmiotowej choroby zawodowej. Wskazać należy, że o ile z § 8 ust. 2 rozporządzenia wynika uprawnienie do żądania od lekarza, który wydał orzeczenie, dodatkowego uzasadnienia bądź dalszej konsultacji, to wbrew stanowisku strony skarżącej w niniejszej sprawie brak było podstaw do podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności do uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, w szczególności w kierunku postulowanym przez stronę skarżącą, tj. poprzez ponowne przeprowadzenie postępowania w celu ustalenia warunków pracy w zakładzie H. Sp. z o.o., a następnie wydanie orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej po uprzednim szczegółowym zapoznaniu się przez lekarza z warunkami pracy oraz przy uwzględnieniu opinii BHP. Wydane orzeczenie lekarskie jest bowiem jasno i wyczerpująco uzasadnione i nie budzi żadnych wątpliwości w świetle pozostałych dowodów w odniesieniu do diagnozowanej jednostki chorobowej. Stwierdzenie w zaistniałym schorzeniu choroby zawodowej oparte zostało o informacje dotyczące narażenia zawodowego, analizy przebiegu i charakteru choroby, stosownej dokumentacji lekarskiej, specjalistycznych badań diagnostyczno-orzeczniczych, których wyniki dały podstawę do stwierdzenia istnienia związku dolegliwości z wykonywaną pracą na określonym stanowisku.

Wskazać przy tym należy, że organ prowadzący postępowanie wyjaśniające nie ma obowiązku przeprowadzać wszystkich dowodów zawnioskowanych przez stronę. Organ prowadzi postępowanie dowodowe tylko w takim zakresie, jaki jest konieczny do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, dlatego w ocenie sądu postępowanie to zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i wyczerpujący. Skoro zatem organ w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdził, że dysponuje materiałem dowodowym, w oparciu o który zostaną wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności, to nie musiał zbierać dodatkowych dowodów na potwierdzenie dokonanych już wcześniej ustaleń. Przede wszystkim organ dysponował protokołem z przeprowadzonego postępowania w zakładzie H. Sp. z o.o., który stanowił podstawę ustalenia charakterystyki wykonywanej przez J.W-N. pracy, chronometrażu pracy, pozycji ciała podczas pracy, warunków ergonomicznych oraz środków profilaktycznych podejmowanych w zakładzie w związku z narażeniem zawodowym. Podstawę ustaleń faktycznych stanowiła także karta oceny wydatku energetycznego pracy J.W-N. metodą Lehmanna, na podstawie której uzyskano informację o czasie wykonywania poszczególnych czynności. Jak słusznie dostrzegł organ II instancji informacje te zostały potwierdzone podpisem złożonym przez specjalistę bhp i dyrektora generalnego H. Sp. z o.o. Dodatkowo, uzyskano informację dotyczącą warunków pracy od J.W-N. podczas przesłuchania strony w dniu 03.08.2021 r. Znamienny jest również fakt, że strona nie wniosła żadnych uwag do protokołu z dnia 2 lipca 2021 r. Kwestionowany zaś na obecnym etapie opis pracy uczestniczki postępowania (stwierdzony w protokole), zmierzający do wykazania, że nie odzwierciedla on w sposób adekwatny warunków pracy, jak również kwestionowany średni czas wykonywania poszczególnych czynności, należało poczytywać jako przyjętą przez stronę linię obrony, która nie mogła jednak znaleźć aprobaty.

Podnoszona również przez stronę okoliczność, iż w warunkach pracy pracownicy nie dochodziło do maksymalnego zgięcia nadgarstka jest o tyle nietrafna, iż w ww. orzeczeniu lekarskim stwierdzono, że: "Do wystąpienia zawodowego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka prowadzi przeciążenie stawów nadgarstkowych, przez które rozumie się wykonywanie w trakcie całego dnia pracy lub przez znaczną jego część szybkich wysokopowtarzalnych ruchów, obejmujących najczęściej ruch maksymalnego zgięcia (grzbietowego i dłoniowego) oraz nasilanych przez współistniejące zgięcie promieniowe i łokciowe w stawach nadgarstkowych i ew. ucisk mechaniczny w okolicy nadgarstka.". Jak słusznie wskazał organ II instancji określenie "najczęściej" użyte w ww. orzeczeniu nie wyklucza zatem przypadków wystąpienia choroby zawodowej - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, w których nie dochodzi do maksymalnego zgięcia grzbietowego i dłoniowego. Uwadze organów nie uszło przy tym, że dodatkowym faktem za przyjęciem zawodowej etiologii choroby jest stwierdzenie zawarte w orzeczeniu iż "(...) brak współistniejących aktualnie istotnych pozazawodowych czynników ryzyka oraz wyniki wykonanych w WOMP CP-L badań i konsultacji specjalistycznej neurologicznej, uzasadniają (...) przyjęcie z przeważającym prawdopodobieństwem przeciążeniowego tła schorzenia".

Powyższej oceny organu nie podważają także argumenty podniesione przez stronę w toku postępowania i podtrzymane w skardze, dotyczące podjętych działań profilaktycznych prowadzonych w zakładzie pracy skarżącej, albowiem nie wyłączają one możliwości stwierdzenia wystąpienia choroby zawodowej. Ponadto - jak słusznie stwierdził organ odwoławczy - działania takie są obowiązkiem pracodawcy zgodnie z Kodeksem Pracy.

Wyjaśnić należy, że istotą rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka, jako choroby zawodowej, jest wskazanie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a sposobem wykonywania pracy. Z woli ustawodawcy, w przypadku istnienia narażenia zawodowego, za tym, że to ono jest przyczyną choroby zawodowej, przemawia domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a pracą w warunkach narażenia. Obalenie domniemania związku przyczynowego pomiędzy zaistnieniem schorzenia prawnie uznanego za chorobę zawodową a warunkami pracy narażającymi na jego powstanie może zatem nastąpić tylko wtedy, gdy na podstawie orzeczeń lub opinii lekarskich organy administracji sanitarnej wykażą, że określone schorzenie zaliczone do wykazu chorób zawodowych powstało bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem wyłącznie w wyniku działania czynników pozazawodowych (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. II OSK 285/18), oraz że wykażą, dlaczego warunki pracy nie miały wpływu na powstanie schorzenia.

W niniejszej sprawie organ wykazał wystąpienie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy przez badaną we wskazanym okresie, a stwierdzoną u niej chorobą zawodową. Tym samym brak było podstaw do podważenia związku przyczynowego pomiędzy występującym schorzeniem, a sposobem wykonywania pracy zawodowej w skarżącej spółce. Wobec tego, twierdzenie jakoby w sprawie naruszono reguły postępowania dowodowego określone w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. uznać należało za bezzasadne.

W ocenie sądu, organy w sposób właściwy zgromadziły i oceniły cały materiał dowodowy zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 8 k.p.a., a ponadto prawidłowo ustaliły, zinterpretowały i zastosowały przepisy Kodeksu pracy, powołanej ustawy oraz ww. rozporządzeń, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

d.cz.