VI SA/Wa 1736/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności oddala skargę

Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. Prezes Państwowej Agencji Atomowej utrzymał w mocy własną decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej tj. aneksu nr 2 do zezwolenia Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., zezwalającego P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] na wykonywanie działalności polegającej na uruchamianiu urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące: serii Eagle Pack 240, 320, 430, 720, 1000, 400 HC oraz 550; serii Eagle QuadView; serii Eagle Bulk 415 oraz 540; serii Eagle Tall: Pro X, Pro XS oraz Pro XSDV; serii Eagle Pipeline; serii Eagle RMI3/B, RMI3/C, RMI400 oraz RMI720; serii Eagle FAB/B, FAB/C, FAS/M oraz FA 720; Silhouette Scan Mobile CAB ll; Smith Detection HCVP 3025 produkcji Smiths Heinmann oraz urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące Rapiscan Eagle G4500; Nuctech M81215 LC.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia były przepisy art. 104 i art. 105 § 1 kpa oraz art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 576 ze zm.).

W stanie faktycznym sprawy, wnioskiem z dnia 14 lutego 2018 r., S. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] (zwana dalej skarżącą, spółką lub S.) zwróciła się do Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki w sprawie "stwierdzenia ważności decyzji, alternatywnie o wznowienie postępowania w trybie art. 145 kpa, w sprawie zakończonej decyzją Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki zmieniającą zezwolenie Nr [...] wydane dla P. sp. z o.o.". Skarżąca zaznaczyła, że w pierwszej kolejności żąda stwierdzenia nieważności ww. decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 6 kpa.

Zgodnie z art. 156 pkt 6 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.

Pismem z dnia 20 marca 2018 r. organ wezwał wnioskodawcę o wykazanie interesu prawnego wynikającego z konkretnego przepisu prawa materialnego do występowania z wnioskiem w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia 3 kwietnia 2018 r. skarżąca wskazała, że żaden inny podmiot na terenie Rzeczypospolitej Polskiej nie jest uprawniony do korzystania z dokumentacji technicznej urządzenia Rapiscan Eagie G4500, za wyjątkiem S. Interes prawny do występowania w niniejszej sprawie skarżąca wywodzi z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 4 i 5 ustawy - Prawo atomowe oraz w zw. z § 5 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego albo przy zgłoszeniu wykonywania tej działalności.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ umorzył postępowanie z wniosku S. złożonego dnia 14 lutego 2018 r. z uwagi na brak interesu prawnego spółki do występowania w charakterze strony.

W piśmie z dnia 11 maja 2018 r. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu ponownie podniosła, że swój interes prawny do występowania w niniejszej sprawie w charakterze strony wywodzi z art. 4 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1a ustawy - Prawo atomowe. Dodatkowo powołała się na art. 32 ust. 1 Konstytucji RP podnosząc, że wszyscy są wobec prawa równi, i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Wskazała przy tym na treść § 5 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego albo przy zgłoszeniu wykonywania tej działalności, podnosząc, że jest jedynym podmiotem, który na żądanie organu mógłby wyjaśnić wszelkie wątpliwości w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej dotyczące przedmiotowych urządzeń, podczas gdy skarżąca nie byłaby w stanie tego uczynić. Ponadto podniosła, iż jako jedyny przedstawiciel R., dysponowała dokumentacją techniczną ww. urządzeń. Podkreśliła, że skoro R. i S. są jedynymi podmiotami dysponującymi powyższą dokumentacją, to posłużenie się nią przez inny podmiot należy uznać za naruszenie sfery prawnej poprzez bezprawne wykorzystanie tej dokumentacji. Podniosłą dalej, że wydanie dla P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] zezwolenia ma daleko idące konsekwencje prawne dla S., czego przykładem może być przegrany przetarg organizowany przez Izbę Administracji Skarbowej w [...]. W sytuacji braku wydania takiego zezwolenia dla P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] S., jako autoryzowany przedstawiciel R. mogłaby wspomniany przetarg wygrać, ponieważ jest jedynym podmiotem uprawnionym przez R. do obsługi i serwisu urządzeń objętych zezwoleniem i przetargiem. W konsekwencji spółka podtrzymała stanowisko, że utrzymywanie zezwolenia dla P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] godzi w jej prawem chronione interesy, ogranicza i uniemożliwia jej działalność.

Jednocześnie S. podniosła szereg zarzutów merytorycznych, kwestionując prawidłowość działań organu podejmowanych w toku postępowania prowadzonego w sprawie wydania ww. zezwolenia dla P. sp. o.o. z siedzibą w [...] oraz wskazała na konieczność wszczęcia przez organ z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego zezwolenia. Zarzuciła również naruszenie art. 7 i 7a kpa, gdyż w jej ocenie, w toku niniejszego postępowania organ nie zbadał w sposób dokładny i szczegółowy kwestii bezprawnej dokumentacji. Dodatkowo w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazano na przepisy dotyczące odpowiedzialności karnej z tytułu naruszenia praw autorskich, a ponadto wskazano, że w razie wątpliwości co do przymiotu strony, organ powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i w następnej kolejności badać czy konkretny podmiot jest stroną postępowania

Organ odwoławczy wskazał na art. 4 ust. 1 ustawy - Prawo atomowe, stanowiący, iż wykonywanie działalności związanej z narażeniem wymaga zezwolenia albo zgłoszenia w zakresie bezpieczeństwa i ochrony radiologicznej. W myśl art. 5 ust, ta ustawy - Prawo atomowe, do wniosku dołącza się dokumenty wymienione w przepisach wydanych na podstawie art. 6 pkt 2. Na tej podstawie wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego albo przy zgłoszeniu wykonywania tej działalności (Dz.U. z 2015 r., poz. 1355). Przepis § 5 ust. 3 tego rozporządzenia stanowi, że jeśli treść przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów jest niewystarczająca dla wykazania, że warunki bezpieczeństwa jądrowego albo ochrony radiologicznej zostały spełnione, organ wydający zezwolenie albo przyjmujący zgłoszenie może zażądać dodatkowych informacji wykazujących spełnienie wymagań bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej przez wnioskodawcę. Zgodnie z Załącznikiem nr 1 do powyższego rozporządzenia, wraz z wnioskiem o zezwolenie przedstawia się dokumentację techniczną urządzeń będących przedmiotem działalności, której dotyczy wniosek (pkt 2.6.1.). Cytowany zatem przez stronę § 5 ust. 3 ww. rozporządzenia odnosi się do stanu faktycznego, w którym treść przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów jest niewystarczająca dla wykazania, że warunki bezpieczeństwa jądrowego albo ochrony radiologicznej zostały spełnione. Wówczas przepis ten stanowi podstawę do żądania dodatkowych informacji wykazujących spełnienie wymagań bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej przez wnioskodawcę, ale tylko wtedy, kiedy organ wcześniej uzna, że treść przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów jest niewystarczająca dla wykazania, że warunki bezpieczeństwa jądrowego albo ochrony radiologicznej zostały spełnione. Podkreślenia przy tym wymaga, że ani z przepisów ww. rozporządzenia ani z żadnych innych przepisów regulujących działalność związaną z narażeniem nie wynika obowiązek wykazania się posiadaniem praw autorskich do dokumentacji technicznej lub obowiązek posiadania przez wnioskodawcę statusu autoryzowanego przedstawiciela. Dlatego też wydając zezwolenie, dokonuje się oceny dokumentacji przedstawionej przez wnioskodawców wyłącznie w kontekście spełniania wymagań ochrony radiologicznej, co znajduje odzwierciedlenie w art. 5 ust. 5 ustawy - Prawo atomowe, zgodnie z którym wydanie zezwolenia albo przyjęcie zgłoszenia następuje po stwierdzeniu, że spełnione zostały wymagane prawem warunki wykonywania działalności związanej z narażeniem, wymagającej zezwolenia albo zgłoszenia. Organ jest związany tym przepisem i żądanie od strony spełnienia jakichkolwiek innych, niż wymagane prawem warunki, w tym posiadania statusu autoryzowanego przedstawiciela producenta urządzenia wytwarzającego promieniowanie jonizujące, stanowiłoby naruszenie obowiązujących przepisów.

Jednakże, przyjmując nawet dotychczasowe argumenty S., że prawa autorskie do dokumentacji technicznej posiada R., producent urządzeń Rapiscan Eagle G4500, organ stwierdził, że jeśli czyjeś prawa autorskie mogły zostać tu naruszone, to właśnie tego podmiotu, który wyprodukował ww. urządzenia i sporządził do nich dokumentację techniczną. Przy czym, nie zmienia to faktu, że ocena, czy doszło do tego typu naruszenia nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Badanie naruszenia sfery prawnej wnioskodawcy w zakresie praw autorskich nie leży bowiem w kompetencji Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki.

W świetle powyższego, w ocenie organu, nie sposób się zgodzić z twierdzeniem, że "utrzymywanie" zezwolenia dla P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] godzi w prawnie chronione interesy i uniemożliwia jej działalność. Stroną postępowania w sprawie o wydanie tego rodzaju zezwolenia jest wyłącznie wnioskodawca. Wykonywanie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące przez P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] w żaden sposób nie wpływa na sytuację prawną innego podmiotu wykonującego działalność na podstawie zezwolenia Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki. Z takim przypadkiem mamy do czynienia również w niniejszej sprawie. Zezwolenie wydane na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w [...], nie ogranicza S. w możliwości korzystania z przysługujących jej praw wynikających z posiadanego przez nią zezwolenia, tj. ani nie "uszczupla" jej praw, ani nie nakłada, choćby pośrednio, dodatkowych obowiązków w zakresie prowadzenia tej działalności. Nie wpływa także na możliwość korzystania z innych przysługujących jej praw. Tym samym, również stwierdzenie nieważności tego rodzaju zezwolenia nie miałoby jakiegokolwiek wpływu na sytuację prawną S. Dlatego też, w ocenie organu, z powołanych przez stronę przepisów prawa materialnego nie można wywieść jej legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zezwolenia wydanego P. sp. z o.o. z siedzibą w [...].

Natomiast okoliczność, że w wyniku uzyskania zezwolenia przez P. sp. z o.o. z siedzibą w [...], S. może ponieść szkodę w wyniku przegrania przetargu, należy rozpatrywać raczej w kategorii interesu faktycznego, który jednak nie stanowi przesłanki uznania wnioskodawcy ani za stronę postępowania w sprawie wydania zezwolenia dla P. sp. z o.o. z siedzibą w [...], ani w ewentualnej sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności tego zezwolenia. W sprawie istotne jest, że w świetle obowiązujących przepisów prawa uprawnienie do uruchamiania urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące nie ma żadnego związku z posiadaniem certyfikatu od producenta ustanawiającego dany podmiot jako jedynego, autoryzowanego przedstawiciela, lecz zostaje nadane przez organ po stwierdzeniu, że spełnione zostały wymagane prawem warunki wykonywania działalności związanej z narażeniem, wymagającej zezwolenia albo zgłoszenia. Powoływany natomiast przepis art. 32 ust. 1 Konstytucji RP jest normą o charakterze ogólnym i nie może stanowić podstawy do żądania przyznania S. przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji (zezwolenia), która to decyzja, jak to wykazano powyżej, nie ma znaczenia z punktu widzenia możliwości korzystania przez S. z przysługujących jej uprawnień.

Organ uznał za niezasadne również zarzuty merytoryczne dotyczące postępowania prowadzonego przez organ na wniosek P. sp. z o.o. z siedzibą w [...], jak również zarzut naruszenia w niniejszej sprawie art. 7 i 7a kpa poprzez niedokładne zbadanie dokumentacji przedstawionej przez ww. podmiot. Wskazał, iż na etapie badania legitymacji strony organ nie dokonuje oceny decyzji, której stwierdzenia nieważności żąda wnioskodawca. Ocena taka może być przeprowadzona dopiero po przyznaniu wnioskodawcy statusu strony postępowania. Skoro w niniejszej sprawie zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia wydanego dla P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] z powodu braku legitymacji strony, to ww. zarzuty należy uznać za niezasadne.

Zdaniem organu, przywołane przez stronę przepisy dotyczące odpowiedzialności karnej z tytułu naruszenia praw autorskich także nie mają znaczenia w niniejszej sprawie.

W ocenie organu nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut strony dotyczący braku wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania. Niniejsze postępowanie zostało bowiem wszczęte na wniosek S. z dnia 14 lutego 2018 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] w części dot. wykonywania przez P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] działalności polegającej na uruchamianiu urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące Rapiscan Eagle G4500 (aneks nr 2). Jednocześnie we wniosku tym S. wskazała, że alternatywnie żąda wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Wniosek strony o wznowienie postępowania był zatem wnioskiem ewentualnym, co oznacza, iż w pierwszej kolejności strona żądała przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i rozstrzygnięcie organu dotyczy właśnie tego wniosku. Bezpodstawny jest zatem zarzut, że w niniejszej sprawie należało wydać postanowienie o wznowieniu postępowania

W świetle powyższego, biorąc pod uwagę, że S. nie wykazała związku między konkretną normą prawną, a swoim statusem, polegającego na tym, że fakt stosowania przez P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] zezwolenia Nr [...], może mieć wpływ na jej sytuację w zakresie prawa materialnego, organ uznał, iż okoliczności wskazywane przez S. nie uzasadniają przyznania jej przymiotu strony w niniejszej sprawie.

Reasumując, skoro S. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki w postaci aneksu nr 2 do zezwolenia Nr [...], nie mając legitymacji strony do występowania w tym postępowaniu, zasadnie organ umorzył je na podstawie art. 105 § 1 kpa.

Spółka wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zarzuciła w niej organowi:

1. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt. 2 i 5 kpa w zw. z art. 147 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania oraz wydanie decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r. i nie wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § pkt 1 i 5 kpa z urzędu na mocy art. 147 kpa, kiedy to zachodzi podejrzenie, że decyzja aneks nr 2 do zezwolenia Nr [...] mogła zostać wydana w wyniku przestępstwa, a także w sprawie wyszły na jaw nowe istotne okoliczności dla sprawy, nieznane organowi w dniu wydania decyzji aneks nr 2 do zezwolenia Nr [...] a organ nie podjął wszystkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w myśl art. 7 kpa;

2. naruszenie przepisów postępowania mających istotnych wpływ na wynik sprawy tj. art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt. 2 i 5 kpa w zw. z art. 147 kpa poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania i następnie wydanie decyzji utrzymującą w mocy decyzje o umorzeni, wskazując na brak podstaw do przyznania S. legitymacji procesowej, kiedy to na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 i 5 kpa w zw. z art. 147 kpa organ powinien wznowić postępowanie z urzędu, aby następnie ustalić legitymacje procesową S.;

3. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 2 kpa w zw. z art. 145 § 1 kpa poprzez uznanie przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, że nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania na tej podstawie, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, gdyż nie została stwierdzona żadnym orzeczeniem, kiedy art. 145 § 2 kpa zezwala na wznowienie postępowania bez uprzedniego stwierdzenia przestępstwa jeśli popełnione przestępstwo jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody interesu społecznego,

4. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa i art. 7a § 1 kpa poprzez umorzenie postępowania i uznanie postępowania za bezprzedmiotowe ze względu na brak legitymacji procesowej S. i w efekcie przyjęcie, że wszelkie okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, kiedy to organ w obliczu podniesionych okoliczności powinien w sposób wnikliwy zbadać okoliczności sprawy zamiast wydać decyzję o umorzeniu postępowania;

5. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynika sprawy tj. art. 156 § 1 ust. 6 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie okoliczności sprawy w sposób należyty i uznanie, że nie zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 ust. 6 kpa tj. wykonanie decyzji wywołałoby czyn zagrożony karą, kiedy to z okoliczności sprawy wynika, iż utrzymywanie w obrocie prawnym zezwolenia dla P. z siedzibą w [...] obejmujące urządzenia Rapiscan Eagle G4500 spełnia przesłanki z art. 163 § 1 ust. 4 k.k., gdyż sprawa, że podmiot niekompetentny do obsługi tego typu urządzeń ma prawo na ich obsługę, co wypełnia znamiona czynu określonego w art. 163 § 1 ust. 4 k.k. tj. sprowadzenie zdarzenia, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu wielkich rozmiarów, mające powstać gwałtownego wyzwolenia energii jądrowej lub wyzwolenia promieniowania jonizującego; co wypełnia również znamiona czynu określonego w art. 165 § 1 ust 5 kk. tj. sprowadzenie niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia wielu osób albo dla mienia w wielkich rozmiarach działając w inny sposób w okolicznościach szczególnie niebezpiecznych;

6. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynika sprawy tj. art. 156 § 1 ust. 6 kpa, w zw. z art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie okoliczności sprawy w sposób należyty i uznanie, że nie zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 ust. 6 kpa tj. wykonanie decyzji wywołałoby czyn zagrożony karą, kiedy to z okoliczności sprawy wynika, iż utrzymywanie w obrocie prawnym zezwolenia dla P. z siedzibą w [...] obejmujące urządzenia Rapiscan Eagle G4500 spełnia przesłanki z art. 116 ust. 2 ustawy o prawach autorskich i pokrewnych tj. umożliwia rozpowszechnianie utworu bez zezwolenia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez prowadzenie działalności w zakresie obsługi urządzeń Rapiscan Eagle G4500, do której jest niezbędne zezwolenie uzyskane przez P.;

7. naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art 28 k.p.c. poprzez orzeczenie, że niniejszej sprawie S. nie przysługuje legitymacja procesowa, gdyż nie wykazała interesu prawnego, kiedy to z okoliczności sprawy wynika, że została naruszona sfera prawna spółki w ten sposób, że podmiot nieuprawniony do dysponowania dokumentacją techniczną urządzenia Rapiscan Eagle G4500 (która to przysługuje wyłącznie S.) posłużył się nią w celu otrzymania zezwolenia od Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, co w konsekwencji pozwala P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] na prowadzenie działalności konkurencyjnej do S. w zakresie obsługi urządzeń Rapiscan Eagle G4500, kiedy to P. z siedzibą w [...] jest podmiotem niekompetentnym i nieautoryzowanym przez producenta do obsługi tego typu urządzeń;

8. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię tj. art. 4 ust. 1 ustawy prawo atomowe w zw. art. 5 ust. 1a ustawy prawo atomowe w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy prawo atomowe w zw. z § 5 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego albo przy zgłoszeniu wykonywania tej działalności poprzez stwierdzenie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi wątpliwość spełnienia przez P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] warunków bezpieczeństwa albo ochrony radiologicznej i w konsekwencji przyjęcie, że treść przedstawionej dokumentacji technicznej przez P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] jest wystarczająca i nie zachodzi potrzeba uzyskania dodatkowych informacji, kiedy to z okoliczności sprawy wynika, że P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] jest podmiotem nieuprawniony do posługiwania się dokumentacją techniczną urządzenia Rapidscan Eagle G4500, co jest tożsame do bycia podmiotem niekompetentnym do obsługi i uruchamiania tego typu urządzeń;

9. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie tj. art. 4 ust. 1 ustawy prawo atomowe w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy prawo atomowe w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez orzeczenie, iż w niniejszej sprawie pomiędzy S. i P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] została zachowana zasada równości wobec prawa przy wydawania zezwoleń dla powyższych, kiedy to P. sp. z o.o. w [...] otrzymała zezwolenie na uruchamianie urządzeń Rapiscan Eagle G4500 nie będąc uprawnioną do przedstawienia wymaganej dokumentacji technicznej, którą może się posługiwać wyłącznie S. jako podmiot kompetentny do obsługi tego typu urządzeń, co w konsekwencji skutkowało wydaniem decyzji - zezwolenia dla P. sp. z o.o. z siedzibą w [...], obejmującego powyższe urządzenie;

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 p.p.s.a. w zw. art. 145a § 1 wniosła o uchylenie decyzji w całości i zobowiązanie Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji - aneks nr 2 do zezwolenia Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. lub wznowienie postępowania oraz obciążenie organu kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego. Wniosła także o dopuszczenie dowodu ze wskazanych w treści skargi dokumentów na okoliczności w niej wskazane.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona nią decyzja odpowiada prawu.

Na wstępie wymaga przypomnienia, iż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało wszczęte na wniosek skarżącej i dotyczyło stwierdzenia nieważności ww. decyzji, o co skarżąca wnioskowała w piśmie z dnia 14 lutego 2018 r. Już sama ta okoliczność powoduje, że zarzuty dotyczące wszelkich kwestii związanych z ewentualnym wznowieniem postępowania zakończonego ww. decyzją, podnoszone przez skarżącą w ramach postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji są bezzasadne.

Kwestie wzajemnych relacji pomiędzy postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej oraz wznowienia postępowania w sposób szczegółowy przedstawił organ, w związku z czym w tym miejscu należy zaaprobować poglądy sformułowane w tej kwestii w zaskarżonej decyzji, jak również wskazać, że stwierdzenie nieważności decyzji i wznowienie postępowania to dwa odrębne tryby nadzwyczajne wzruszenia decyzji administracyjnych i przepisy nie przewidują możliwości łączenia ich w ramach jednego postępowania administracyjnego. Należy też stwierdzić za organem, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji stosowane jest z wyprzedzeniem postępowania o wznowienie postępowania, gdyż dotyczy tak istotnych wad materialnoprawnych decyzji, które uzasadniają jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, bez podejmowania właściwych dla wznowienia postępowania czynności zmierzających do ustalenia, czy konkretne uchybienie wpłynęło na wynik sprawy i w jaki sposób sprawa powinna się zakończyć po wyeliminowaniu uchybienia. Powyższe dodatkowo potwierdza bezzasadność zarzutów skarżącej w zakresie wznowienia postępowania.

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że tryby nadzwyczajne cechuje niekonkurencyjność. Okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia nie jest jednocześnie okolicznością skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji (tak: NSA wyrok z 13 września 2013 r., sygn. II OSK 533/12, wyrok z dnia 17 czerwca 2016 r. I OSK 2119/14).

Podkreślenia także wymaga, że w piśmie z dnia 14 lutego 2018 r. skarżąca zaznaczyła, że w pierwszej kolejności żąda stwierdzenia nieważności "Aneksu nr 2", a dopiero gdyby organ odmówił jej przymiotu strony w tym postępowaniu, wnosi "o wszczęcie postępowania o wznowienie z urzędu" Skarżąca konsekwentnie podtrzymywała żądanie wszczęcia tego postępowania z urzędu - zarówno na etapie postępowania II instancyjnego, jak też w skardze skierowanej do Sądu w niniejszej sprawie, gdzie formułując zarzut nr 2 jednoznacznie wskazała, iż w jej ocenie "organ powinien wznowić postępowanie z urzędu". W tej sytuacji, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że strona oczekiwała od organu wznowienia postępowania z urzędu. Jest to o tyle istotne, że wskazany w art. 3 § 2 p.p.s.a., katalog spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych nie przewiduje możliwości kwestionowania braku inicjatywy organu w zakresie podejmowania postępowania z urzędu. Powyższe powoduje, że skarga w części dotyczącej niewznowienia z urzędu postępowania w odniesieniu do Aneksu nr 2 jest nie tylko bezpodstawna, ale także niedopuszczalna.

Odnosząc się do sformułowanych w pkt 4, 5 i 6 zarzutów naruszenia przepisów postępowania tj. art. 156 § 1 ust. 6 w zw. z art. 7 kpa oraz art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 7 i 7a kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy, a w konsekwencji uznanie, że nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności Aneksu nr 2 określona w art. 156 § 1 ust. 6 kpa i umorzenie postępowania, wskazać należy, że kwestia wystąpienia przesłanki nieważności jest kwestią merytoryczną i w ogóle nie była przedmiotem oceny organu.

Pierwotnym obowiązkiem organu w postępowaniach administracyjnych toczących się na wniosek strony jest badanie, czy może ona posiadać przymiot strony w danym postępowaniu. W kontrolowanej sprawie już na wstępnym etapie badania sprawy wszczętej na wniosek skarżącej organ stwierdził, że skarżącej spółce nie przysługuje legitymacja strony. Obowiązany był zatem do umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi przepis art. 105 § 1 kpa, zachodzi, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.

Z tych względów zarzut skarżącej dotyczący rzekomego uznania przez organ, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności Aneksu nr 2, a więc w istocie dotyczące meritum sprawy, w sytuacji, gdy organ nie przystąpił do badania sprawy w tym zakresie, uznać należy zatem za nieuzasadniony.

Interes prawny do występowania w niniejszej sprawie skarżąca wywodzi z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 4 i 5 ustawy - Prawo atomowe oraz w zw. z § 5 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego albo przy zgłoszeniu wykonywania tej działalności. Argumentacja skarżącej w kwestii jej przymiotu strony w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia, że wydanie Aneksu nr 2 powoduje, iż P. sp. z o.o. z siedzibą w [...], który w ocenie skarżącej nie powinien dysponować uprawnieniami do uruchamiania urządzeń objętych zezwoleniem, z uprawnień tych korzysta na równi z S., która jest podmiotem kompetentnym do prowadzenia takiej działalności. Powyższe, zdaniem skarżącej rzutuje na jej sferę prawną, "gdyż zrównuje wiązki uprawnień P. i S. przy braku podstaw prawnych i merytorycznych".

Wskazać zatem należy, że stosownie do art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uzyskać więc status strony postępowania administracyjnego można wyłącznie wówczas, gdy wykaże się przysługiwanie interesu prawnego, który oparty jest o konkretny przepis prawa materialnego i z którego wynikają dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Interes prawny wyrażać się powinien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji danego podmiotu. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mającymi stanowić podstawę żądania podjęcia stosownych czynności przez organ. Interes faktyczny nie tworzy zatem legitymacji procesowej.

Odnosząc się zatem do poszczególnych przepisów prawa materialnego, z których skarżąca wywodzi swój interes prawny, wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy - Prawo atomowe, wykonywanie działalności związanej z narażeniem, wymaga zezwolenia albo zgłoszenia w zakresie bezpieczeństwa i ochrony radiologicznej. W myśl art. 5 ust. 1a ustawy - Prawo atomowe, do wniosku dołącza się dokumenty wymienione w przepisach wydanych na podstawie art. 6 pkt 2. Na tej podstawie wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego albo przy zgłoszeniu wykonywania tej działalności (Dz. U. z 2015 r. poz. 1355).

Przepis § 5 ust. 3 tego rozporządzenia stanowi, że jeśli treść przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów jest niewystarczająca dla wykazania, że warunki bezpieczeństwa jądrowego albo ochrony radiologicznej zostały spełnione, organ wydający zezwolenie albo przyjmujący zgłoszenie może zażądać dodatkowych informacji wykazujących spełnienie wymagań bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej przez wnioskodawcę.

Zgodnie z Załącznikiem nr 1 do powyższego rozporządzenia, wraz z wnioskiem o zezwolenie przedstawia się dokumentację techniczną urządzeń będących przedmiotem działalności, której dotyczy wniosek (pkt 2.6.1.).

Wskazywany przez skarżącą § 5 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia odnosi się do stanu faktycznego, w którym treść przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów jest niewystarczająca dla wykazania, że warunki bezpieczeństwa jądrowego albo ochrony radiologicznej zostały spełnione. Daje on podstawę do żądania dodatkowych informacji wykazujących spełnienie wymagań bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej przez wnioskodawcę jedynie wówczas, kiedy organ uzna, że treść przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów jest niewystarczająca dla wykazania, że warunki bezpieczeństwa jądrowego albo ochrony radiologicznej zostały spełnione.

Podkreślenia wymaga, że ani z przepisów przedmiotowego rozporządzenia ani z żadnych innych przepisów regulujących działalność związaną z narażeniem nie wynika obowiązek wykazania się posiadaniem praw autorskich do dokumentacji technicznej lub obowiązek posiadania przez wnioskodawcę statusu autoryzowanego przedstawiciela. Wydając zezwolenie, organ dokonuje oceny dokumentacji przedstawionej przez wnioskodawców jedynie w kontekście spełniania wymagań ochrony radiologicznej, co znajduje odzwierciedlenia w art. 5 ust. 5 ustawy - Prawo atomowe, zgodnie z którym wydanie zezwolenia albo przyjęcie zgłoszenia następuje po stwierdzeniu, że spełnione zostały wymagane prawem warunki wykonywania działalności związanej z narażeniem, wymagającej zezwolenia albo zgłoszenia. Organ jest związany tym przepisem i żądanie od strony spełnienia jakichkolwiek innych, niż wymagane prawem warunki, w tym posiadania statusu autoryzowanego przedstawiciela producenta urządzenia wytwarzającego promieniowanie jonizujące i uzależnianie od tego wydania zezwolenia stanowiłoby naruszenie obowiązujących przepisów, w tym powoływanej przez stronę, wynikającej z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równości.

Powyższe oznacza, że każdy podmiot, który spełni warunki określone w ww. przepisach jest uprawniony do uzyskania zezwolenia na wykonywanie konkretnej działalności. Nie można też uznać, aby wykonywanie takiej działalności przez ten podmiot w żaden sposób wpływało w sposób bezpośredni na sytuację prawną innego podmiotu ubiegającego się o takie samo zezwolenie.

Tym samym, również stwierdzenie nieważności tego rodzaju zezwolenia nie miałoby jakiegokolwiek wpływu na sytuację prawną S. Dlatego też w ocenie organu, z powołanych przez stronę przepisów prawa materialnego nie można wywieść jej legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zezwolenia wydanego P. sp. z o.o. z siedzibą w [...].

Zdaniem Sądu, prawidłowo organ ocenił także okoliczność, że w wyniku uzyskania ww. zezwolenia przez P. sp. z o.o. z siedzibą w [...], S. może ponieść szkodę w wyniku przegrania przetargu, jako kategorię interesu faktycznego, nie kreując po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w sprawie wydania zezwolenia dla P. sp. z o.o. z siedzibą w [...], ani w ewentualnej sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności tego zezwolenia.

W związku z powyższym, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.