VI SA/Wa 1902/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o. o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] czerwca 2020 roku nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz skarżącej M. Sp. z o. o. z siedzibą w [...] kwotę 4 067 (słownie cztery tysiące sześćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w S. u A. Sp. o.o. z siedzibą w S.(sklep [...]), badaniu poddano, będącą w ofercie sprzedaży, kuchenkę gazową [...]model [...] [...] kod [...] (dalej także jako "kuchenka", "wyrób" lub "urządzenie"). W trakcie kontroli stwierdzono:

a) brak umieszczenia bezpośrednio na urządzeniu oznakowania CE;

b) brak na urządzeniu numeru identyfikacyjnego jednostki notyfikowanej oraz dwóch ostatnich cyfr roku, w którym naniesiono oznakowanie CE;

c) brak na wyrobie oraz jego opakowaniu następujących napisów naniesionych w sposób czytelny i trwały:

- imienia i nazwiska lub nazwy producenta, zarejestrowanej nazwy handlowej lub zarejestrowanego znaku towarowego;

- wskazania rodzaju urządzenia, numeru partii lub numeru seryjnego lub innego elementu umożliwiającego jego identyfikację;

- oznaczenia kategorii urządzenia;

d) brak na urządzeniu i jego opakowaniu ostrzeżeń wskazujących:

- rodzaj gazu i ciśnienie zasilania;

- kategorię urządzenia;

- ograniczenia użytkowania wyrobu, w szczególności dotyczące możliwości zainstalowania urządzenia w miejscu z odpowiednią wentylacją.

W toku kontroli ustalono, że A. Sp. o.o. z siedzibą w S. zakupiła ww. kuchenki od M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S.(dalej też jako "M.", "spółka", "przedsiębiorca", "strona") a M. nabyła wyrób od K. z siedzibą w A., przy czym producentem wyrobu jest B. z siedzibą w B. w Macedonii.

O powyższych ustaleniach [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, pismem z dnia 8 lipca 2019 roku, poinformował Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej też jako "Prezes UOKiK" lub "organ"), celem wszczęcia stosownego postępowania administracyjnego.

Z kolei Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej także jako "Prezes UOKiK" lub "organ"), pismem z dnia 29 sierpnia 2019 roku, zawiadomił M. Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., o wszczęciu wobec niej postępowania w sprawie wprowadzonej do obrotu kuchenki gazowej [...]model [...] [...] kod [...] , na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz 76 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 544 ze zm., dalej: "u.s.o.z.i.n.r." lub "ustawa o systemach zgodności").

Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] , Prezes UOKiK:

1. umorzył postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu wyrobu niezgodnego z wymaganiami, ze względu na wycofanie wyrobu z obrotu oraz powiadomienie użytkowników o niezgodnościach wyrobu z wymaganiami;

2. nałożył na stronę postępowania karę pieniężną w wysokości 10 000 złotych za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 10 ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/426 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie urządzeń spalających paliwa gazowe oraz uchylającego dyrektywę 2009/142//WE (Dz. rz. UE. L 2016 Nr 81, str. 99, dalej: "rozporządzenie") w zakresie sprawdzenia oznakowania CE na wyrobie;

3. nałożył na stronę postępowania karę pieniężną w wysokości 2 500 złotych za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 10 ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 5 rozporządzenia w zakresie sprawdzenia umieszczenia na wyrobie informacji umożliwiającej jej identyfikację;

4. nałożył na stronę postępowania karę pieniężną w wysokości 2 500 złotych za niedopełnienie obowiązków określonych w art. 10 ust. 2 rozporządzenia, w zakresie sprawdzenia dołączenia do wyrobu informacji na temat bezpiecznego użytkowania zgodnie z pkt 1.5 lit c załącznika I do rozporządzenia oraz w zakresie sprawdzenia czy wyrób opatrzony został napisami określonymi w załączniku IV do rozporządzenia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2020 r. w zakresie pkt 2, 3 i 4 tej decyzji , spółka zarzuciła, że w jej ocenie kary pieniężne zostały nałożone za niedopełnienie obowiązków określonych w rozporządzeniu, pomimo że obowiązki dystrybutora określone w tym rozporządzeniu dotyczą urządzeń, które zostały wprowadzone do obrotu po dniu 21 kwietnia 2018 r., natomiast wyroby udostępniane przez stronę postępowania zostały wprowadzone do obrotu przed tą datą, który to fakt nie był poddawany w wątpliwość przez organ nadzoru rynku. W ocenie strony podstawą prawną nałożonych kar pieniężnych były wyłącznie przepisy rozporządzenia, a nie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/142/WE z 30 listopada 2009 r. odnoszącej się do urządzeń spalających paliwa gazowe, czy też rozporządzenia w zw. z ww. dyrektywą, stąd w jej ocenie argumentacja Prezesa UOKiK dotycząca tego, że niezgodności wyrobu są naruszeniem wymagań określonych zarówno w ww. dyrektywie jak i ww. rozporządzeniu, nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem spółki, wskazana przez Prezesa UOKiK podstawa prawna wszczęcia postępowania, tj. art. 76 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku oraz podstawa prawna nałożenia kar, musi znajdować swoje oparcie w naruszeniu przepisów prawa materialnego, tj. przepisach rozporządzenia, natomiast wprowadzenie urządzeń do obrotu przed 21 kwietnia 2018 r. wyłączało możliwość prowadzenia kontroli oraz nałożenia sankcji wskazanych w art. 89 ust. 4 pkt 3, 89a ust. 1 pkt 1 i art. 89a ust. 2 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku. Ponadto skarżąca podniosła, że w jej ocenie naruszenie prawa było znikome, w toku postępowania przedstawiła dowody potwierdzające wycofanie wyrobów z obrotu, a Prezes UOKiK wymierzając karę nie uwzględnił faktu, iż faktury korygujące nie mogły być wystawione i przesłane organowi przed [...] listopada, ze względu termin fizycznego zwrotu wyrobów. Ponadto w ocenie strony postępowania niedopełnienie obowiązków formalnych nie może być równoznaczne z uznaniem, iż wyrób nie spełniał wymogów przewidzianych w obowiązujących przepisach.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 97 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 3, art. 89a ust. 1 pkt 1 oraz art. 89a ust. 2 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku, utrzymał w mocy w części (tj. w zakresie pkt 2, 3 i 4) swą poprzednią decyzję z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] . Organ podkreślił, że do 18 lipca 2018 r., kontrole urządzeń spalających paliwa gazowe odbywały się na podstawie ustawy z 30 sierpnia 2020 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2019 r., poz. 155 ze zm.), jednak w związku z wejściem w życie ustawy o zmianie ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku z dnia 15 czerwca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1338, dalej: "ustawa zmieniająca"), od dnia wejścia w życie ww. ustawy kontrole urządzeń spalających paliwa gazowe prowadzone są w oparciu o przepisy ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku. Ustawa zmieniająca weszła w życie 19 lipca 2018 r., zatem kontrole i postępowania wszczęte 19 lipca 2018 r. lub później prowadzone są na podstawie ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku, co wynika z art. 10 ustawy nowelizującej: "Do kontroli prowadzonych na podstawie przepisów ustaw zmienianych w art. 1, art. 5, art. 6 i art. 9, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 11. Postępowania prowadzone na podstawie przepisów ustaw zmienianych w art. 1, art. 5, art. 6 i art. 9 wszczyna się lub prowadzi na podstawie przepisów dotychczasowych, jeżeli te postępowania zostały wszczęte w wyniku kontroli wszczętych przed dniem wejścia wżycie niniejszej ustawy".

Mając na uwadze te argumenty organ wskazał, że przepisy ustawy o systemie oceny zgodności, na podstawie której prowadzono dotychczas kontrole i postępowania w sprawach kotłów na paliwa gazowe, stosuje się wyłącznie w przypadkach, w których kontrola wyrobu została wszczęta przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy zmieniającej, tj. przed 19 lipca 2018 r. W niniejszej sprawie kontrola została rozpoczęta [...] maja 2019 r., a więc – w ocenie organu – zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania poprzez zastosowanie niewłaściwych przepisów tj. niewłaściwej procedury kontrolnej jest bezzasadny. Ustawa o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku służy stosowaniu przepisów rozporządzenia, którego wymagania stanowią podstawę do ustaleń kontroli urządzeń spalających paliwa gazowe, które to postanowienie jest jedynym w chwili obecnej obowiązującym aktem prawnym określającym wymagania dla takich urządzeń. Zdaniem organu, wbrew stanowisku strony postępowania nie można w obecnym stanie prawnym prowadzić kontroli wymagań Dyrektywy 2009/142/WE, ponieważ nie znajduje podstaw fakt prowadzenia kontroli wymagań określonych w uchylonych aktach prawa wspólnotowego. Ponadto organ wskazał, że postanowienia Dyrektywy 2009/142/WE zostały wdrożone rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń spalających paliwa gazowe (Dz.U. z 2005 r., nr 263, poz. 2201), uchylonym przez Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii uchylające rozporządzenie w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń spalających paliwa gazowe (Dz.U. z 2019 r. poz. 947). W ocenie organu nie ma więc żadnych wątpliwości, że w dacie prowadzenia kontroli, jej podstawę powinny stanowić przepisy rozporządzenia, a nie uchylona już dyrektywa 2009/142/WE czy też uchylone ww. rozporządzenie Ministra Gospodarki.

Organ podał, rozpatrując zarzut strony w kontekście zastosowania przepisów rozporządzenia, do wyrobów wprowadzonych do obrotu przed 21 kwietnia 2018 r., że ustawodawca w art. 12 ust. 2 ustawy zmieniającej wskazał w pkt 4 i 5, że:

4) urządzenia, do których stosuje się przepisy rozporządzenia (UE) 2016/426r zostały wprowadzone do obrotu w rozumieniu art. 2 pkt 15 tego rozporządzenia przed dniem 21 kwietnia 2018 r., to kontrola, o której mowa wart. 64 ust. 1 ustawy zmienianej wart. 7, może polegać również na kontroli spełniania przez te urządzenia warunków określonych w art. 44 ust. 7 rozporządzenia (UE) 2016/426;

5) osprzęt, do którego stosuje się przepisy rozporządzenia (UE) 2016/426, został wprowadzony do obrotu w rozumieniu art. 2 pkt 15 tego rozporządzenia przed dniem 21 kwietnia 2018 r., to kontrola, o której mowa wart. 64 ust. 1 ustawy zmienianej wart. 1, może polegać również na kontroli spełniania przez ten osprzęt warunków określonych w art. 44 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2016/426.

W ocenie organu art. 12 ust. 2 ustawy zmieniającej, legitymizuje kontrolę wyrobów wprowadzonych do obrotu przed 21 kwietnia 2018 r., w oparciu o przepisy Rozporządzenia, 2016/426, zaś przepisy intertemporalne nie wprowadziły wyjątku dla urządzeń spalających paliwa gazowe w tym zakresie. Jednocześnie organ zaznaczył, że zgodnie z art. 44 rozporządzenia państwa członkowskie zobowiązane zostały nie utrudniać udostępniania wyrobów, które zostały wprowadzone do obrotu przed 21 kwietnia 2018 r., niemniej jednak wyroby te powinny być zgodne z Dyrektywą 2009/142/WE. Odesłania zaś do ww. dyrektywy traktuje się jako odesłania do Rozporządzenia, zgodnie z tabelą korelacji stanowiącą załącznik VI do Rozporządzenia.

Organ zwrócił uwagę, że nałożone na państwa członkowskie zobowiązanie do nieutrudniania udostępniania na rynku wyrobów wprowadzonych do obrotu przed 21 kwietnia 2018 r., nie oznacza jednocześnie przyzwolenia na pozostawienie w obrocie wyrobów nie spełniających wymagań Dyrektywy 2009/142/WE. Organ przyznał, że zmianie uległ akt prawa wspólnotowego, stanowiącego podstawę i określającego te wymagania, niemniej jednak – w ocenie organu – w niniejszym przypadku wprowadzony do obrotu wyrób nie spełnia wymagań określonych właśnie w Dyrektywie i rozporządzeniu Ministra Gospodarki. Jednakże, ze względu na uchylenie Dyrektywy oraz wykonującego ją rozporządzenia, organ zobowiązany jest kontrolując przedmiotowe wymagania powołać się na przepisy obowiązującego rozporządzenia, korelujące z wcześniejszymi wymaganiami. W ocenie organu więc zarzut strony postępowania, że organy niesłusznie i bezpodstawnie kontrolują oraz nakładają sankcje za nie spełnienie przez wyrób wymagań określonych Rozporządzeniem - jest bezpodstawny.

Mając na uwadze ww. argumenty organ stanął na stanowisku, że prowadzenie zarówno kontroli, jak i postępowania w sprawie nałożenia na stronę kar pieniężnych, na podstawie ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku w niniejszej sprawie jest właściwe i znajduje uzasadnienie zarówno faktyczne jak i prawne. Podstawą prowadzenia kontroli i postępowań administracyjnych nie mogą być przepisy nie obowiązujące w dacie ich prowadzenia. Organ kontrolujący jak i Prezes UOKiK przeprowadzili postępowania z uwzględnieniem faktu wprowadzenia wyrobu do obrotu przed 21 kwietnia 2018 r. oraz ustalili, że strona postępowania nie dopełniła obowiązków, które nałożone były na nią jeszcze przed 21 kwietnia 2018 r. i które odnajdują korelację z przepisami rozporządzenia.

Organ zaznaczył, że z chwilą uchylenia dyrektywy oraz wejściem w życie rozporządzenia, ze względu na korelację przepisów tych aktów prawnych wynikającą z załącznika VI do rozporządzenia, kontrola wyrobów wprowadzonych przed 21 kwietnia 2020 r. odbywa się na zgodność z wymaganiami rozporządzenia korelującymi z przepisami dyrektywy. Dyrektywa oraz implementujące ją do polskiego porządku prawnego rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń spalających paliwa gazowe z dnia 21 grudnia 2005 r., jako uchylone akty prawne nie mogą stanowić podstawy kontroli i nałożenia w wyniku jej ustaleń sankcji za naruszenie obowiązków. Zatem dokonując oceny spełniania wymagań przez wyrób uzasadnione jest, zdaniem organu, stwierdzenie, że z jednej strony nie spełnił on wymagań dyrektywy 2009/142/WE, a z drugiej wymagań rozporządzenia. Organ wskazał, że zastosowanie mają tutaj przepisy rozporządzenia korelujące z przepisami dyrektywy, jak wskazuje ww. Załącznik VI. Dokonując kontroli wyrobów wprowadzonych przez stronę postępowania kontroluje się wymagania rozporządzenia, z tym jednakże wskazaniem, że zakres tych wymagań podlega ograniczeniu do wymagań, które obowiązywały wcześniej w związku ze wskazaniem ich w dyrektywie 2009/142/WE. Nie ma więc – w ocenie organu – uzasadnienia dla wskazywania jako podstawy prawnej kontroli lub sankcji przepisów dyrektywy.

Organ – odnosząc się natomiast do stanowiska strony postępowania, zgodnie z którym niespełnienie wymagań formalnych nie może być równoznaczne z uznaniem, że wyrób nie spełniał wymagań przewidzianych w obowiązujących przepisach – wskazał, że wyrób powinien spełniać zarówno wymagania jak i wymagania formalne. Naruszenie wymagań formalnych w niniejszej sprawie polegało na:

1. braku umieszczenia bezpośrednio na urządzeniu oznakowania CE; |

2. braku na urządzeniu numeru identyfikacyjnego jednostki notyfikowanej oraz dwóch ostatnich cyfr roku, w którym naniesiono oznakowanie CE;

3. braku na wyrobie oraz jego opakowaniu następujących napisów naniesionych w sposób czytelny i trwały:

a) imienia i nazwiska lub nazwy producenta, zarejestrowanej nazwy i handlowej lub zarejestrowanego znaku towarowego;

b) wskazania rodzaju urządzenia, numeru partii lub numeru seryjnego lub innego elementu umożliwiającego jego identyfikację;

c) oznaczenia kategorii urządzenia;

4. braku na urządzeniu i jego opakowaniu ostrzeżeń wskazujących:

a) rodzaj gazu i ciśnienie zasilania;

b) kategorię urządzenia;

c) ograniczenia użytkowania wyrobu, w szczególności dotyczące możliwości zainstalowania urządzenia w miejscu z odpowiednią wentylacją.

Zdaniem organu brak ww. informacji pozwalających na prawidłową ocenę właściwości urządzenia oraz jego użytkowania narażał użytkowników na niebezpieczeństwo, natomiast brak oznakowania CE potwierdzającego przeprowadzenie procedury oceny zgodności i nadzoru rynku obala domniemanie zgodności wyrobu z wymaganiami, o którym mowa w art. 9 ustawy o systemie oceny zgodności i nadzoru rynku. Organ podał, że domniemywa się, iż wyrób, na którym umieszczono oznakowanie CE, a w przypadku przyrządów pomiarowych także dodatkowe oznakowanie metrologiczne, i dla którego sporządzono dokumentację potwierdzającą spełnienie wymagań, jest zgodny z wymaganiami określonymi w obowiązujących przepisach. W ocenie organu, pomimo, że wyrób nie spełnił, wymagań formalnych, a nie wymagań zasadniczych, nie jest to naruszenie powodujące mniejsze konsekwencje dla użytkowników. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że ustawa przewiduje sankcję w postaci administracyjnych kar pieniężnych właśnie za niedopełnienie wymagań formalnych, a więc w tym zakresie w zależności od naruszenia ustawa w sposób podobny wprost penalizuje poszczególne niespełnienie wymagań i wymagań formalnych, a ocena w tym zakresie nie należy do uznania administracyjnego organu - Prezesa UOKiK. W ocenie organu naruszenie przez stronę postępowania obowiązku określonego w art. 10 ust. 2 w związku z art. 7 ust. 2 rozporządzenia, w zakresie sprawdzenia oznakowania CE na wyrobach, wyczerpuje przesłanki z art. 89 ust. 4 pkt 3 u.s.o.z.i.n.r.

Organ wskazał, powołując się na art. 89 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy, że dystrybutor, który nie wypełnia obowiązku sprawdzenia oznakowania CE, określonego w przepisach art. 10 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2016/426, podlega karze pieniężnej w wysokości do 20 000 zł. Organ wskazał, powołując się na art. 10 ust. 2 rozporządzenia, że przed udostępnieniem urządzenia na rynku dystrybutorzy sprawdzają, czy urządzenie jest opatrzone oznakowaniem CE (...). Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia, w przypadku wykazania zgodności urządzenia lub osprzętu z obowiązującymi wymaganiami w drodze procedury, o której mowa w akapicie pierwszym, producenci sporządzają deklarację zgodności UE i umieszczają oznakowanie CE. W ocenie organu naruszenie przez stronę postępowania obowiązku określonego w art. 10 ust. 2 rozporządzenia w związku z art. 7 ust. 5 rozporządzenia, w zakresie sprawdzenia umieszczenia na wyrobie informacji umożliwiających jego identyfikację, wyczerpuje przestanki zawarte w art. 89a ust. 1 pkt 1 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku.

Organ podkreślił ponadto, że w myśl art. 89a ust. 1 pkt 1 u.s.o.z.i.n.r. dystrybutor, który udostępnia na rynku wyrób i nie dopełnia obowiązków w zakresie sprawdzenia umieszczenia na wyrobie, a gdy jest to wymagane - na opakowaniu, w załączonym dokumencie lub na etykiecie, informacji umożliwiających identyfikację wyrobu, podlega karze pieniężnej w wysokości do 10 000 zł. W ocenie organu naruszenie przez stronę postępowania obowiązku określonego w art. 10 ust. 2 rozporządzenia, w zakresie sprawdzenia dołączenia do wyrobu informacji na temat bezpiecznego użytkowania oraz opatrzenia go wymaganymi informacjami, wyczerpuje przesłanki z art. 89a ust. 2 pkt 3 u.s.o.z.i.n.r.

Organ podniósł także, że zgodnie z art. 89a ust. 2 pkt 3 u.s.o.z.i.n.r., dystrybutor, który nie wypełnia obowiązków sprawdzenia, z wyłączeniem obowiązku sprawdzenia oznakowania CE, określonych w przepisach art. 10 ust. 2 akapit pierwszy lub drugi rozporządzenia (UE) 2016/426, z wyłączeniem obowiązku sprawdzenia wymagań wskazanych w art. 7 ust. 6 i art. 9 ust. 3 tego rozporządzenia, podlega karze pieniężnej w wysokości do 10 000 zł. Według art. 41 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 państwa członkowskie określają zasady dotyczące odpowiedzialności karnej podmiotów gospodarczych i podejmują wszelkie środki niezbędne do zagwarantowania, że są one stosowane. Przewidziane kary są skuteczne, współmierne i odstraszające.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 97 ust. 1 u.s.o.z.i.n.r., administracyjne kary pieniężne, o których mowa w art. 88-94, nakłada, w drodze decyzji, organ nadzoru rynku prowadzący postępowanie, o którym mowa w art. 76 ust. 1 lub 1a lub art. 85 ust. 1. Organ podał, że administracyjna kara pieniężna nakładana przez Prezesa UOKiK stanowi istotny instrument, który ma na celu przyczynienie się do przestrzegania przepisów ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku przez podmioty gospodarcze, w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów. Ma ona charakter represyjno - wychowawczy i jest nakładana oraz wykonywana w celu zachowania oraz przestrzegania obowiązującego porządku prawnego. Kara pieniężna ma na celu prewencję, tj. zapobieganie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom ustawy, jak również represję, czyli ma stanowić odczuwalną dolegliwość za jej naruszenie. Wysokość kary pieniężnej leży w sferze uznania administracyjnego organu prowadzącego postępowanie, wyznaczonego zasadą równości i zasadą proporcjonalności oraz kryteriami wskazanymi w art. 97 ust. 3 u.s.o.z.i.n.r.

Organ podkreślił, że określając wysokość nałożonych na stronę postępowania kar pieniężnych, rozważył wszystkie ustawowe przesłanki wymiaru kary. Analizując wagę i okoliczności naruszenia prawa, wziął pod uwagę liczbę wyrobów niezgodnych z wymaganiami wprowadzonych do obrotu, potrzebę ochrony życia i zdrowia użytkowników wyrobów oraz czas trwania tego naruszenia. Działalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy). Strona postępowania w ramach prowadzonej przez siebie działalności udostępniła na rynku "kuchenkę gazową [...]model [...] kod [...] " bez oznakowania CE. Nie dopełniła więc – w ocenie organu – obowiązku w zakresie sprawdzenia, czy na wyrobach znajdowało się wymagane oznakowanie. W ocenie organu - zważywszy, że obowiązek umieszczenia na urządzeniach spalających paliwa gazowe oznakowania CE wynika nie tylko z aktualnie obowiązującego rozporządzenia, ale funkcjonował również w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/142/WE z dnia 30 listopada 2009 r. odnoszącej się do urządzeń spalających paliwa gazowe (Dz. Urz. UE. L Nr 330, str. 10) - strona postępowania udostępniając wyroby na rynku powinna posiadać podstawową wiedzę w tym zakresie i sprawdzić, czy znak CE został naniesiony bezpośrednio na wyrobach przez nią udostępnianych. Naruszenie więc tego obowiązku obciążało stronę postępowania. Podobnie - w ocenie organu - na niekorzyść strony postępowania przemawia udostępnienie na rynku urządzenia nieopatrzonego informacjami w zakresie rodzaju gazu i ciśnienia zasilania, kategorii urządzenia oraz ograniczeń użytkowania wyrobu. Udostępniony wrób nie posiadał również w oznakowaniu danych identyfikujących wyrób i producenta. Strona postępowania nie dopełniła więc obowiązków na nią nałożonych z art. 10 ust. 2 rozporządzenia. Jako istotną dla wymiaru kary okoliczność organ wskazał również ilość wyrobów udostępnionych do sprzedaży oraz czas trwania naruszenia. Strona postępowania udostępniła 1 464 sztuki wyrobu w okresie od kwietnia 2017 r. do maja 2017 r. Organ stwierdził, że strona postępowania naruszyła prawo w sposób istotny - udostępniając do sprzedaży urządzenie bez oznakowania CE, co wskazuje na brak przeprowadzenia odpowiedniej procedury oceny zgodności, zapewniającej zgodność wyrobów z wymaganiami, jak również bez wymaganych informacji, ponieważ naraziła na niebezpieczeństwo bezpośrednich użytkowników (konsumentów) wyrobów. Prezes UOKiK podał, że organ nadzoru rynku prowadzący postępowanie administracyjne uwzględnił przy wymierzaniu administracyjnej kary pieniężnej okoliczność, że wobec przedsiębiorcy nie były dotychczas prowadzone postępowania administracyjne na podstawie u.s.o.z.i.n.r., w związku z naruszeniem obowiązków tego samego rodzaju, co przemawia na jego korzyść.

W ocenie organu M. udostępniając wyrób na rynku nie działała z należytą starannością. Organ podkreślił, że przyjmując na siebie obowiązki dystrybutora, strona postępowania winna sprawdzić m.in.: czy wyrób jest zgodny z wymaganiami i właściwie oznakowany. Działalność gospodarcza prowadzona przez stronę ma charakter profesjonalny. Zważywszy, że na przedsiębiorcach jako zawodowych uczestnikach rynku ciąży obowiązek przestrzegania przepisów prawa, strona postępowania powinna mieć świadomość, jakie ciążą na niej obowiązki, a konsumenci mają prawo oczekiwać, że udostępniane przez tego przedsiębiorcę wyroby będą spełniały stosowne wymagania. Organ zwrócił uwagę, że profesjonalny charakter prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej uzasadnia zwiększone oczekiwania co do jego wiedzy, rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania. Obejmuje także znajomość i aktualnie obowiązującego prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Strona powinna więc dołożyć należytej staranności, aby zapoznać się z obowiązującymi regulacjami prawnymi dotyczącymi wymagań, jakie mają spełniać wyroby udostępniane przez nią do sprzedaży oraz obowiązkami, jakie spoczywają na niej jako dystrybutorze urządzenia i skutkach ich niedopełnienia. Mając na uwadze ww. argumenty organ stwierdził, że strona postępowania w znacznym stopniu przyczyniła się do naruszenia prawa.

Organ podał, że - w toku postępowania administracyjnego, pomimo wstępnego kwestionowania zasadności wszczęcia postępowania - strona postępowania podjęła działania dobrowolne w celu usunięcia skutków naruszenia prawa i przedstawiła dowody wycofania z obrotu 644 sztuk wyrobu (faktury korygujące), oświadczenia odbiorców o nieposiadaniu wyrobów w ofercie handlowej, jak również dowody na okoliczność powiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach w postaci kopii stron 2 gazet ogólnopolskich z opublikowanymi ogłoszeniami. Wyżej wymienione działania, które doprowadziły do wycofania z obrotu 44% udostępnionych wyrobów Prezes UOKiK pozytywnie ocenił.

Organ wskazał, że przy określeniu wysokości kary pieniężnej wziął pod uwagę również wysokość korzyści majątkowej osiągniętej przez stronę ze sprzedaży urządzeń. Korzyść osiągniętą ze sprzedaży stanowi iloczyn sprzedanych wyrobów (z uwzględnieniem zwrotów), które nie spełniają wymagań rozporządzenia oraz jednostkowej ceny sprzedaży wyrobu, która według oświadczenia strony postępowania wyniosła 24,14 zł. W niniejszej sprawie Prezes UOKiK uznał, że korzyść majątkowa ze sprzedaży ww. kuchenki gazowej [...]wyniosła 19 794,80 zł. Organ stwierdził, odnosząc się do przesłanki dotyczącej współpracy przedsiębiorcy z organem nadzoru rynku, w szczególności przyczynienia się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania, że w wyznaczonym przez Prezesa UOKiK postanowieniem z [...] października 2019 r. 30-dniowym terminie, strona postępowania przekazała dowody od 94 spośród 107 odbiorców, tj.: faktury korygujące oraz oświadczenia o braku wyrobów w ofercie handlowej, jak również niewłaściwe dowody powiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach. Strona postępowania w zakreślonym 30-dniowym terminie nie przedstawiła kompletnego materiału dowodowego, bowiem brakujące faktury korygujące od 13 kontrahentów i właściwe (kopie stron z 2 gazet ogólnopolskich) dowody na okoliczność powiadomienia konsumentów, przekazane zostały w grudniu 2019 r. i styczniu 2020 r. Jednocześnie organ wskazał, odnosząc się do stanowiska strony dotyczącego uchybienia terminowi wyznaczonemu w postępowaniu w związku z terminami wystawiania faktur korygujących oraz ich zależności od fizycznego odbioru wyrobu od kontrahentów, że w jego ocenie strona postępowania nie działała dostatecznie szybko w tym zakresie. Strona postępowania była świadoma wyznaczonego terminu oraz daty, w którym upłynie. Zatem zobowiązana była podjąć zdecydowane działania zmierzające na odzyskanie pozostających w obrocie egzemplarzy wyrobu, a nie biernie oczekiwać na przesłanie ich przez kontrahentów. Strona postępowania nie udowodniła, ani nie uprawdopodobniła również przyczyn zwłoki w tym zakresie.

Reasumując, w ocenie organu – w świetle przesłanek z art. 97 ust. 3 u.s.o.z.i.n.r. – słuszne było nałożenie na stronę postępowania kar na poziomie - 50% wysokości maksymalnego ustawowego zagrożenia karą, w przypadku braku oznakowania CE oraz na poziomie 25% wysokości maksymalnego ustawowego zagrożenia karą, w przypadku naruszenia pozostałych obowiązków, celem zachowania proporcjonalności dolegliwości kary w stosunku do przewinienia. Dlatego też Prezes UOKiK nałożył na stronę postępowania karę pieniężną za niedopełnienie obowiązku w zakresie sprawdzenia oznakowania CE na wyrobach, w wysokości 10 000 zł, karę za niedopełnienie obowiązku w zakresie sprawdzenia umieszczenia na wyrobie danych identyfikujących wyrób w wysokości 2 500 zł oraz karę za niedopełnienie obowiązków w zakresie sprawdzenia dołączenia do wyrobów informacji dotyczących bezpieczeństwa użytkowania i opatrzenia urządzenia wymaganymi napisami, w wysokości 2 500 zł, uznając, że kary określone w sentencji decyzji (są adekwatne do stwierdzonych naruszeń i spełnią przede wszystkim swój , cel prewencyjno-represyjny skłaniając przedsiębiorcę do nienaruszania w przyszłości przepisów z zakresu ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku.

Na powyższą decyzję M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie:

1. art. 97 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 3 u.s.o.z.i.n.r. w zw. z art. 10 ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 2 Rozporządzenia 2016/426 poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku w zakresie sprawdzenia oznakowania CE na wyrobie, pomimo że obowiązki dystrybutora określone w Rozporządzeniu 2016/426 dotyczą urządzeń, które zostały wprowadzone do obrotu po dniu 21 kwietnia 2018 r., natomiast wyroby skarżącej zostały wprowadzone do obrotu przed tą datą, który to fakt nie był poddawany w wątpliwość przez Organ;

2. art. 97 ust. 1 w zw. z art. 89a ust. 1 pkt 1 u.s.o.z.i.n.r. w zw. z art. 10 ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 5 Rozporządzenia 2016/426 poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku w zakresie sprawdzenia umieszczenia na wyrobie informacji umożliwiającej jego identyfikację, pomimo że obowiązki dystrybutora określone w Rozporządzeniu 2016/426 dotyczą urządzeń, które zostały wprowadzone do obrotu po dniu 21 kwietnia 2018 r., natomiast wyroby skarżącej zostały wprowadzone do obrotu przed tą datą, który to fakt nie był poddawany w wątpliwość przez organ;

3. art. 97 ust. 1 w zw. z art. 89a ust. 2 pkt 3 u.s.o.z.i.n.r. w zw. z art. 10 ust. 2 Rozporządzenia 2016/426 poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku w zakresie sprawdzenia dołączenia do wyrobu informacji na temat bezpiecznego użytkowania oraz opatrzenia wyrobu napisami określonymi w Załączniku IV do tego Rozporządzenia, pomimo że obowiązki dystrybutora określone w Rozporządzeniu 2016/426 dotyczą urządzeń, które zostały wprowadzone do obrotu po dniu 21 kwietnia 2018 r., natomiast wyroby skarżącej zostały wprowadzone do obrotu przed tą datą, który to fakt nie był poddawany w wątpliwość przez organ;

4. art. 89 ust. 4 pkt 3), 89a ust. 1 pkt 1) oraz w art. 89a ust. 2 pkt 3) u.s.o.z.i.n.r. poprzez ich zastosowanie i wskazanie przez organ przepisów Rozporządzenia 2016/426 jako wyłącznej podstawy prawnej nałożonych kar pieniężnych, w sytuacji, gdy w sprawie zastosowanie znajdowała dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/142/WE z dnia 30 listopada 2009 r. odnosząca się do urządzeń spalających paliwa gazowe z uwagi na wprowadzenie urządzeń do obrotu przed dniem 21 kwietnia 2018 r.;

5. art. 97 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 82 ust. 1 u.s.o.z.i.n.r. poprzez ich niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia na skarżącą kar pieniężnych, pomimo iż skarżąca w terminie wyznaczonym przez organ poinformował o konieczności przedłużenia tego terminu z uwagi na opóźnienia w zwrocie wyrobów przez franczyzobiorców, co uniemożliwiało wystawienie przez skarżącą faktur korygujących, potwierdzających wycofanie wyrobów z obrotu.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją w decyzji w zaskarżonej części, a także umorzenie postępowania w tej części.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej zwana "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w ocenie Sądu, stan faktyczny w sprawie został ustalony przez organy prawidłowo i zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Należy zaznaczyć, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.

I rozpoznając skargę przez pryzmat prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 97 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 3, art. 89a ust. 1 pkt 1 oraz art. 89a ust. 2 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.

I tak zgodnie z art. 89 ust. 4 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności dystrybutor, który nie wypełnia obowiązku sprawdzenia oznakowania CE, określonego w art. 10 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2016/426 - podlega karze pieniężnej w wysokości do 20 000 zł.

Zgodnie z art. 89a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy dystrybutor, który udostępnia na rynku wyrób i nie dopełnia obowiązków w zakresie sprawdzenia: umieszczenia na wyrobie, a gdy jest to wymagane - na opakowaniu, w załączonym dokumencie lub na etykiecie, informacji umożliwiających identyfikację wyrobu - podlega karze pieniężnej w wysokości do 10 000 zł.

Z kolei w myśl art. 89a ust. 2 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności dystrybutor, który nie wypełnia obowiązków sprawdzenia, z wyłączeniem obowiązku sprawdzenia oznakowania CE, określonych art. 10 ust. 2 akapit pierwszy lub drugi rozporządzenia (UE) 2016/426, z wyłączeniem obowiązku sprawdzenia wymagań wskazanych w art. 7 ust. 6 i art. 9 ust. 3 tego rozporządzenia - podlega karze pieniężnej w wysokości do 10 000 zł.

Co istotne, w realiach przedmiotowej sprawy, powyższe przepisy, stanowiące podstawę ukarania skarżącej, zostały wprowadzone na mocy ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1338) i weszły w życie z dniem 19 lipca 2018 roku. Zgodnie bowiem z art. 1 pkt 34 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku "w art. 89 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2-4 w brzmieniu:........" a w myśl pkt. 35) "po art. 89 dodaje się art. 89a w brzmieniu:.......". Przepis art. 89 ustawy o systemach oceny zgodności, przed wzmiankowaną zmianą, obowiązywał w następującym brzmieniu: "Producent albo importer albo instalator, który wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku wyrób podlegający oznakowaniu CE, a w przypadku przyrządów pomiarowych także dodatkowemu oznakowaniu metrologicznemu, albo dystrybutor, który udostępnia na rynku taki wyrób, bez tego oznakowania, podlega karze pieniężnej w wysokości do 20 000 zł.". Co więcej, przepisy art. 89 ust. 4 pkt 3 i art. 89a ust. 2 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku, sankcjonują działania lub zaniechania dystrybutora, określone w art. 7 ust. 6, art. 9 ust. 3 oraz art. 10 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/426 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie urządzeń spalających paliwa gazowe oraz uchylenia dyrektywy 2009/142/WE. Zgodnie z art. 46 cyt. Rozporządzenia 2016/426, stosuje się je od dnia 21 kwietnia 2018 r. (z wyjątkami nie mającymi zastosowania w niniejszej sprawie). Jednocześnie na mocy Artykułu 45, Dyrektywa z dnia 30 listopada 2009 r. 2009/142/WE odnosząca się do urządzeń spalających paliwa gazowe, traci moc ze skutkiem od dnia 21 kwietnia 2018 r. Natomiast zgodnie z art. 44 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/426 Państwa członkowskie nie utrudniają udostępniania na rynku ani oddawania do użytku urządzeń objętych zakresem stosowania dyrektywy 2009/142/WE, które są zgodne z tą dyrektywą i które zostały wprowadzone do obrotu przed dniem 21 kwietnia 2018 r.

Tymczasem, A. Sp. z o. o. nabyła od skarżącej, jako dystrybutora, kwestionowane wyroby, w dniu 14 kwietnia 2017 roku, a więc w czasie, w którym nie obowiązywały zarówno przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/426, jak i art. 89 ust. 4 pkt 3, art. 89a ust. 1 pkt 1 oraz art. 89a ust. 2 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku. Organ zatem nałożył na skarżącą kary pieniężne za naruszenie przez nią, jako dystrybutora, obowiązków, statuowanych w przepisach, które nie obowiązywały w czasie wprowadzania przez spółkę kwestionowanego wyrobu (kuchenki gazowej [...]) do obrotu. Organ uzasadnia konieczność zastosowania wymagań wskazanych w nowych przepisach, brzmieniem przepisów intertemporalnych, tj. art. 10 i art. 11 ustawy zmieniającej, nakazujących stosowanie przepisów ustaw zmienianych, jedynie do kontroli wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji oraz wszczętych na ich podstawie postępowań. Jednakże, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy nowelizującej, w zakresie dopuszczalności udostępniania na rynku w rozumieniu art. 2 pkt 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/426 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie urządzeń spalających paliwa gazowe oraz uchylenia dyrektywy 2009/142/WE (Dz. Urz. UE L 81 z 31.03.2016, str. 99), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) 2016/426", i oddawania do użytku w rozumieniu art. 2 pkt 16 rozporządzenia 2016/426, za równoważne ze spełnieniem wymagań i z niestwarzaniem zagrożenia, w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 1, uważa się spełnienie przez urządzenia warunków określonych w art. 44 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2016/426. Artykuł 44 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/426 z dnia 9 marca 2016 roku przewiduje z kolei, że państwa członkowskie nie utrudniają udostępniania na rynku ani oddawania do użytku urządzeń objętych zakresem stosowania dyrektywy 2009/142/WE, które są zgodne z tą dyrektywą i które zostały wprowadzone do obrotu przed dniem 21 kwietnia 2018 r.

W konsekwencji oczywistym jest, że, skoro skarżąca wprowadziła zakwestionowane kuchenki gazowe do obrotu przed dniem 21 kwietnia 2018 roku, to ocena ciążących na niej w chwili wprowadzenia wyrobów do obrotu obowiązków, winna zostać dokonana przez pryzmat przepisów Dyrektywy 2009/142/WE oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń spalających paliwa gazowe (Dz.U. z 2005 r., Nr 263, poz. 2201). Nie ma tu znaczenia, akcentowany przez organ, fakt, że przepisy te nie obowiązywały w dacie kontroli, z uwagi na wyraźne odesłanie przez przepis art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy nowelizującej do art. 44 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2016/426, który to przepis z kolei wskazuje na normatywny wzorzec obowiązujący w przypadku badania wyrobów wprowadzonych do obrotu przed dniem 21 kwietnia 2018 r., jakim są przepisy wspomnianej dyrektywy (i na gruncie krajowym ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki). W ocenie Sądu zastosowanie przepisów obowiązujących w dacie wprowadzenia wyrobów do obrotu przez skarżącą, odpowiada także zasadzie "tempus regit factum", która traktowana jest jako swego rodzaju domniemane rozstrzygnięcie intertemporalne. W ujęciu normatywnym zasada ta rozumiana jest jako zalecenie, aby skutki zdarzeń prawnych oceniać na podstawie ustawy, która obowiązywała w czasie, gdy dane zdarzenie nastąpiło (por. T. Pietrzykowski, Podstawy prawa intertemporalnego. Zmiany przepisów a problemy stosowania prawa, Warszawa 2011, s. 78 -79). Domniemanie tempus regit factum jest równoznaczne z przyjęciem metody dalszego działania dawnego prawa w stosunku do grupy stanów faktycznych jako "naznaczonych" oceną normatywną dawnego prawa oraz z uznaniem, że metoda bezpośredniego działania nowego prawa może wynikać co do zasady jedynie z wyraźnego przepisu intertemporalnego nowej ustawy i musi być dodatkowo uzasadniona "ważnym interesem publicznym, którego nie można wyważyć z interesem jednostki". Zasada tempus regit factum ma charakter zasady prawnej o statusie dyrektywalnym na obszarze prawa administracyjnego. Oznacza to, że powinna być ona pojmowana jako norma prawna o znaczeniu zasadniczym dla całego obszaru regulacji administracyjnoprawnej. Źródłem normatywności tej zasady jest klauzula demokratycznego państwa prawnego wynikająca z art. 2 Konstytucji RP oraz zasady cząstkowe z niej wywodzone, w tym np. zasada zaufania do państwa i prawa, zasada ochrony praw nabytych, zasada bezpieczeństwa prawnego, zasada nieretroakcji (por. M. Kamiński, Prawo administracyjne intertemporalne, opubl. LEX 2011 i powołane tam piśmiennictwo oraz orzecznictwo). Wspomniana zaś zasada nieretroakcji oznacza zakaz nadawania przepisom mocy wstecznej. Co więcej wstecznego działania nie może przypisywać normie – przy braku stosownego przepisu intertemporalnego – sam podmiot stosujący prawo. Choć od tej zasady odstępowano niekiedy w orzecznictwie, przyznając prymat zasadzie nakazującej stosować przepis korzystniejszy dla adresata normy w razie konfliktu intertemporalnego (por. wyrok SN z dnia 29 sierpnia 2001r. sygn. akt III RN 131/00 oraz z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt I UK 87/10). Należy przypomnieć pogląd wypowiedziany przez prof. E. Łętowską, że w przypadku wątpliwości należy optować nie za zasadą bezpośredniego działania nowego prawa, lecz przeciwnie - za zasadą dalszego działania dawnego prawa, jako lepiej chroniącą zaufanie na linii władza - jednostka" (por. Reżim prawny stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych na tle art. 250 Ordynacji podatkowej, Glosa 2002, nr 3, s. 5).

Tym samym organ, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, zastosował jednakże niewłaściwe przepisy prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 4 pkt 3, art. 89a ust. 1 pkt 1 oraz art. 89a ust. 2 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku w zw. z art. art. 7 ust. 6, art. 9 ust. 3, art. 10 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2016/426, zamiast przepisów aktów prawnych obowiązujących w dacie wprowadzenia wyrobów do obrotu przez skarżącą, tj. Dyrektywy 2009/142/WE oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń spalających paliwa gazowe.

Błędu tego bynajmniej nie może konwalidować próba odwołania się przez organ do tożsamości aktualnych i uprzednich wymagań stawianych urządzeniom gazowym, poprzez blankietowe odesłanie do tabeli korelacji w załączniku VI rozporządzenia (UE) 2016/426. Tabela ta służy bowiem usunięciu wątpliwości w zakresie istniejących w prawie odesłań do uchylonej dyrektywy poprzez odpowiednie ich sparowanie z przepisami obecnie obowiązującego rozporządzenia. Nie może natomiast stanowić dorozumianego substytutu niewłaściwej podstawy materialnoprawnej skarżonego rozstrzygnięcia tym bardziej, że organ w ogóle nie przywołuje odpowiednich przepisów Dyrektywy 2009/142/WE oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r., które miałyby zastosowanie w niniejszej sprawie, jak też nie dokonuje pod ich kątem subsumpcji ustalonego prze siebie stanu faktycznego, postulując w zamian, niejako samodzielne poszukiwanie przez stronę tych przepisów nieobowiązujących aktów prawnych, których treść normatywnie odpowiadałaby niewłaściwe zastosowanym przez organ obowiązującym regulacjom.

Co więcej, niewłaściwe zastosowanie przez Prezesa UOKiK przepisów prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 4 pkt 3, art. 89a ust. 1 pkt 1 oraz art. 89a ust. 2 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku w zw. z art. art. 7 ust. 6, art. 9 ust. 3, art. 10 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2016/426, rzutuje także na prawidłowość wymiaru kary. Zgodnie bowiem z art. 189c k.p.a., jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. W przedmiotowej sprawie skarżąca została ukarana w oparciu o przepisy aktualnie obowiązujące, tj.:

- art. 89 ust. 4 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności, zgodnie z którym dystrybutor, który nie wypełnia obowiązku sprawdzenia oznakowania CE, określonego w art. 10 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2016/426 - podlega karze pieniężnej w wysokości do 20 000 zł.

- art. 89a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, zgodnie z którym dystrybutor, który udostępnia na rynku wyrób i nie dopełnia obowiązków w zakresie sprawdzenia: umieszczenia na wyrobie, a gdy jest to wymagane - na opakowaniu, w załączonym dokumencie lub na etykiecie, informacji umożliwiających identyfikację wyrobu - podlega karze pieniężnej w wysokości do 10 000 zł.

- art. 89a ust. 2 pkt 3 ustawy o systemach oceny zgodności, zgodnie z którym dystrybutor, który nie wypełnia obowiązków sprawdzenia, z wyłączeniem obowiązku sprawdzenia oznakowania CE, określonych art. 10 ust. 2 akapit pierwszy lub drugi rozporządzenia (UE) 2016/426, z wyłączeniem obowiązku sprawdzenia wymagań wskazanych w art. 7 ust. 6 i art. 9 ust. 3 tego rozporządzenia - podlega karze pieniężnej w wysokości do 10 000 zł.

Tymczasem w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego organ ukarał skarżącą, obowiązywał przepis art. 89 ustawy o systemach oceny zgodności, w następującym brzmieniu: "Producent albo importer albo instalator, który wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku wyrób podlegający oznakowaniu CE, a w przypadku przyrządów pomiarowych także dodatkowemu oznakowaniu metrologicznemu, albo dystrybutor, który udostępnia na rynku taki wyrób, bez tego oznakowania, podlega karze pieniężnej w wysokości do 20 000 zł.".

Organ nie dokonał jednakże żadnej oceny przepisów sankcyjnych w kontekście ich wzajemnej relacji, co do przypisania któremuś z nich charakteru względniejszego dla strony, w realiach tej konkretnej sprawy. Nadmienić należy, że ocena tego, która z norm (nowa czy dotychczasowa) jest względniejsza dla strony, jest uzależniona od wielu czynników. W szczególności nie jest przesądzające to, że nowa norma zawiera wyższy pułap administracyjnej kary pieniężnej niż norma dotychczasowa, ponieważ nowa norma może zawierać korzystniejsze dla strony kryteria miarkowania kary (elementy takie jak kryteria wymiaru kary, zasady odstępowania od kary czy zasady dotyczące ulg w wykonaniu kary są treścią normy sankcjonującej).

Badanie względności administracyjnej kary pieniężnej nie może przy tym odbywać się in abstracto, lecz powinno uwzględniać specyficzną sytuację danego podmiotu w określonym stanie faktycznym. Organ ma zatem obowiązek dokonać pełnej oceny sprawy w oparciu o wszystkie czynniki, które będzie uwzględniał w trakcie oceny sprawy przy miarkowaniu wysokości tejże kary. Wskazanie regulacji względniejszej wymaga przede wszystkim ustalenia całokształtu konsekwencji, jakie pociąga za sobą zastosowanie każdej z porównywanych z punktu widzenia komentowanego artykułu ustaw.

W konsekwencji koniecznym jest uchylenie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżonej decyzji, tak, aby Prezes UOKiK, dokonał subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod właściwie zastosowane przepisy prawa materialnego, tj. przepisy Dyrektywy 2009/142/WE oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r., a także uwzględnił dyrektywę względniejszego wymiaru kary ujętą w art. 189c k.p.a.

O kosztach, na które złożył się wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.