VII SA/Wa 1362/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 października 2021 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2021 r. znak [...] w przedmiocie usunięcia danych z rejestru publicznego oddala skargę

Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] lutego 2021 r. znak [...], na podstawie art. 18 w zw. z art. 20 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 152 - dalej jako: "ustawa") oraz art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku P. P. - odmówił usunięcia jego danych z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (dalej jako: RSPTS).

W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 12 października 2020 r. P. P. wystąpił o usunięcie jego danych w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym. Domagał się wykreślenia danych wskazując na ich bezpodstawne i sprzeczne ze stanem faktycznym zamieszczenie. Podnosił, że o tym czyje dane podlegają zamieszczeniu w Rejestrze, decyduje art. 30 ustawy. Podkreślił, że orzeczenie uznające go za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu zapadło i uprawomocniło się przed wejściem w życie ustawy i w związku z tym do jego sprawy nie stosuje się przepisów ww. ustawy. Ponadto wskazywał, iż nie miał wobec niego zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 1a) gdyż czyn, za który został skazany, nie stanowi przestępstwa z art. 197 § 3 pkt 2 lub 4 Kodeksu karnego, tylko z art. 197 § 3 Kodeksu karnego w zw. z art. 197 § 1 Kodeksu karnego według brzmienia z dnia orzekania, tj. [...] września 2004 r.

Z wyroku skazującego nie wynikało, aby czyn z art. 197 § 1 Kodeksu karnego miał zostać popełniony wobec małoletniego i w związku z tym art. 29 ust. 1 pkt 1b) ustawy nie miał zastosowania.

Minister Sprawiedliwości ustalił, że P. P., wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2004 r. (prawomocny od [...] października 2004 r.), w sprawie o sygn. Akt [...], został skazany za popełnienie [...] listopada 1992 r. przestępstwa wyczerpującego znamiona określone w art. 197 § 3 w zw. z art. 197 § 1 Kodeksu karnego. Wobec braku informacji o wieku osoby pokrzywdzonej, Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego wystąpiło do ww. Sądu o udzielenie informacji w tym zakresie. Pismem z dnia 28 września 2018 r. Sąd odpowiedział, że pokrzywdzona była osobą małoletnią.

Organ podkreślił, że co do zasady przepisy ustawy mają zastosowanie wobec osób, które po jej wejściu w życie (1 października 2017 r.) popełniły czyn, w związku z którym zapadło prawomocne orzeczenie za przestępstwa wymienione w art. 2 ustawy. Jednocześnie w art. 29 i 30 ustawy uregulowano zasady przetwarzania w Rejestrze danych osób, które popełniły określone czyny przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 30 w zdaniu pierwszym wskazuje, że ustawy w zakresie wskazanym w art. 2 nie stosuje się do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie tej ustawy - a więc dniem 1 października 2017 r. Jednakże zdanie drugie wprowadza pierwszy wyjątek od tej zasady, dla skazanych za przestępstwa wymienione w art. 29 ust. 1 pkt 1, to jest:

- art. 197 § 3 pkt 2 lub § 4 Kodeksu karnego,

- art. 197 § 1 Kodeksu karnego i pokrzywdzonym był małoletni,

- art. 168 § 1 Kodeksu karnego i pokrzywdzonym był małoletni,

- art. 168 § 2 Kodeksu karnego, jeśli sprawca działał ze szczególnym okrucieństwem,

- art. 204 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. - Kodeks karny i pokrzywdzonym był małoletni.

W odniesieniu do wymienionych przestępstw w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym należy umieścić dane tych osób, które co prawda zostały popełnione przed wejściem w życie ustawy, ale prawomocne orzeczenia w tych sprawach zapadły po dniu 1 października 2017 r. W tej sytuacji terminy do zamieszczenia danych sprawców w Rejestrze - wskazane w art. 29 ust. 2 i 4 - biegną od dnia uprawomocnienia się wyroku.

Powołując się na postanowienie SN z [...] kwietnia 2019 r., sygn. akt [...] Minister wskazał, że kolejny wyjątek od zasady ze zdania pierwszego art. 30 został wprowadzony w art. 29 ust. 1 ustawy. Przepis ten wskazuje, że w terminie 12 miesięcy od wejścia w życie ustawy w Rejestrze umieszcza się również dane osób prawomocnie skazanych, przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne oraz wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające, jeśli w kwalifikacji prawnej przyjętej w prawomocnym orzeczeniu, które zapadło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, powołano przestępstwa wymienione w art. 29 ust. 1 pkt 1.

Dlatego dane skarżącego prawomocnie skazanego [...] października 2004 r. za popełnienie [...] listopada 1992 r. przestępstwa m.in. z art. 197 § 1 Kodeksu karnego, gdzie pokrzywdzona była osobą małoletnią - są danymi, o których stanowi art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy. W związku z tym zamieszczono dane skarżącego w RSPTS z dostępem ograniczonym.

Zgodnie z art. 8 ustawy dane zgromadzone w RSPTS nie mogą być z niego usunięte, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przesłanki usunięcia danych zostały wskazane w art. 18 ustawy. Dane o osobie ujętej w Rejestrze usuwa się z Rejestru, jeżeli z mocy prawa skazanie uległo zatarciu, a ponadto po otrzymaniu zawiadomienia o:

- zarządzeniu zatarcia skazania przez sąd, na podstawie art. 107 § 2 Kodeksu karnego;

- zatarciu skazania w drodze ułaskawienia lub na podstawie amnestii;

- przywróceniu terminu do zaskarżenia orzeczenia odnotowanego w Rejestrze albo uchyleniu takiego orzeczenia w wyniku kasacji lub wznowienia postępowania;

- stwierdzeniu nieważności orzeczenia odnotowanego w Rejestrze.

Ponadto dane o osobie ujętej w RSPTS usuwa się po otrzymaniu zawiadomienia o:

- przywróceniu terminu do zaskarżenia orzeczenia w przedmiocie zamieszczenia danych o tej osobie w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub Rejestrze publicznym;

- uchyleniu orzeczenia w przedmiocie zamieszczenia danych o tej osobie w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub Rejestrze publicznym.

Minister Sprawiedliwości podkreślił, że dopóki nie zostanie spełniony jeden z wymienionych w art. 8 ustawy warunków, nie ma podstaw do usunięcia danych osobowych z RSPTS. W przypadku skarżącego nie ziściła się żadna z przesłanek usunięcia danych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Minister Sprawiedliwości z [...] lutego 2021 r. wniósł P. P., zarzucając naruszenie:

a) prawa materialnego, tj. art. 18, art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz art. 30 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym w zw. z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 lit. c), d) i e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO) w zw. z art. 31 ust. 3, art. 42 ust. 1 oraz art. 51 Konstytucji RP, polegające na wydaniu decyzji odmownej w zakresie usunięcia danych z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym,

b) prawa materialnego, tj. art. 6, art. 7, art. 12, art. 18, art. 19, art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz art. 30 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym w zw. z art. 8 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej poprzez odmowę usunięcia danych skarżącego z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2004 r. sygn. akt [...] skarżący został skazany za popełnione w dniu 7 listopada 1992 r. przestępstwo z art. 197 § 3 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 i 3 k.k. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. W dniu [...] października 2018 r. otrzymał zawiadomienie z Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego o zamieszczeniu jego danych w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.

Zaznaczył, że zgodnie z art. 30 ustawy w sprawach o czyn, o którym mowa w art. 2, jeżeli czyn ten został popełniony przed dniem wejścia w życie ustawy, nie stosuje się przepisów tej ustawy. Z kolei z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w Rejestrze z dostępem ograniczonym zamieszcza się dane o osobach prawomocnie skazanych za popełnienie przestępstw, przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa oraz wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające w sprawach o przestępstwa, jeśli w kwalifikacji prawnej przyjętej w prawomocnym orzeczeniu, które zapadło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, powołano m. in. art. 197 § 3 pkt 2 lub § 4 Kodeksu karnego, lub art. 197 § 1 Kodeksu karnego i pokrzywdzonym był małoletni.

Zdaniem skarżącego wykładnia językowa art. 30 ustawy prowadzi do wniosku, że nie ma ona zastosowania do czynów popełnionych przed dniem jej wejścia w życie. Ustawy nie stosuje się do przestępstw popełnionych przed dniem wejścia w życie i co do których wyrok skazujący uprawomocnił się przed tą datą. Z kolei zdanie drugie art. 30, który stanowi o stosowaniu ustawy do spraw dotyczących czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie ustawy, ale zakończonych prawomocnie już po rozpoczęciu okresu obowiązywania ustawy. Zdanie drugie art. 30 ustawy stanowiłoby więc wyjątek od reguły przyjętej w zdaniu pierwszym i interpretacja ta wskazywałaby nadto, że art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy ma zastosowanie tylko do czynów popełnionych przed dniem jej wejścia w życie, co do których wydanie prawomocnego orzeczenia nastąpiło już w okresie obowiązywania ustawy.

W ocenie skarżącego, art. 29 ust. 1 ustawy nie ma do niego zastosowania, gdyż został skazany za czyn popełniony w 1992 r., a prawomocny wyrok zapał przed wejściem w życie ustawy. Celem art. 30 zdanie pierwsze ustawy, było respektowanie zasady lex retro non agit, w szczególności lex severior retro non agit.

Należało przyjąć taką interpretację ustawy, która nie jest sprzeczna z art. 42 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, tj. że przepisy ustawy stosuje się wyłącznie do osób prawomocnie skazanych po jej wejściu w życie. W konsekwencji jego dane osobowe, jako osoby prawomocnie skazanej, przed wejściem w życie ustawy w ogóle nie powinny były zostać wpisane do Rejestru, a wobec ich błędnego wpisania powinny być usunięte.

Umieszczanie danych spowodowało naruszenie konstytucyjnie chronionych zasad proporcjonalności oraz pewności prawa, ale także ochrony informacji o osobie z art. 51 Konstytucji RP.

Stosowanie tak rozumianych przepisów ustawy zmierza do represjonowania osób skazanych za przestępstwa popełnione przed wejściem w życie ustawy, co prowadzi do podwójnego karania sprawcy.

Odpowiadając na skargę, organ wnosił o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Ponadto stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm. - dalej jako: "ustawa covidowa"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Takie rozwiązanie zostało zastosowane w niniejszej sprawie.

Rozpoznając zarzuty skargi, Sąd uznał że nie są one uzasadnione. Ocena prawidłowości decyzji wiąże się z analizą legalności przetwarzania danych osobowych skarżącego, upublicznionych w rejestrze z dostępem ograniczonym - w związku z jego skazaniem za przestępstwo popełnione na osobie małoletniej na tle seksualnym.

Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 152 ) określa szczególne środki ochrony przeciwdziałające zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (art. 1).

Zgodnie z art. 3 ustawy szczególnymi środkami ochrony są:

1) Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym;

2) obowiązki pracodawców i innych organizatorów w zakresie działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi;

3) określenie miejsc szczególnego zagrożenia przestępczością na tle seksualnym.

Z punktu widzenia przedmiotu sprawy istotny jest Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (z dostępem ograniczonym), bowiem to z niego usunięcia swoich danych osobowych domaga się skarżący, twierdząc że zostały wpisane bezprawnie. Zdaniem skarżącego, skoro popełnienie przez niego przestępstwa i skazanie - miało miejsce przed wejściem w życie ustawy, to jego dane nie powinny być ujawnione w rejestrze z dostępem ograniczonym, a obecnie powinny być usunięte.

Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym, prowadzony jest w systemie teleinformatycznym przez Ministra Sprawiedliwości i składa się z trzech oddzielnych baz danych (zob. art. 4 ust. 1 i 2 ustawy), tj.:

1) Rejestru z dostępem ograniczonym;

2) Rejestru publicznego;

3) Rejestru osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wobec małoletniego poniżej lat 15, wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze.

W art. 6 ust. 1 ustawy, z wyłączeniem przewidzianym w art. 9 ust. 1-3, uregulowano katalog stanów z uwagi na które dane o osobach skazanych są gromadzone w Rejestrze z dostępem ograniczonym. Zbierane są w nim dane o osobach:

1) prawomocnie skazanych za popełnienie przestępstw, o których mowa w art. 2,

2) przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa, o których mowa w art. 2,

3) wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające w sprawach o przestępstwa, o których mowa w art. 2,

4) nieletnich, wobec których prawomocnie orzeczono środki wychowawcze, poprawcze lub wychowawczo-lecznicze albo którym wymierzono karę na podstawie art. 94 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2018 r. poz. 969), w sprawach o czyny karalne, o których mowa w art. 2, z wyłączeniem art. 200 § 1 Kodeksu karnego.

W myśl art. 6 ust. 2 ustawy, w Rejestrze publicznym gromadzi się, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 4, dane o osobach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, jeśli w kwalifikacji prawnej przyjętej w orzeczeniu powołano art. 197 § 3 pkt 2 lub § 4 Kodeksu karnego, lub które popełniły przestępstwo, o którym mowa w art. 2, będąc uprzednio skazanymi na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo, o którym mowa w art. 2, jeśli którekolwiek z tych przestępstw zostało popełnione na szkodę małoletniego.

Art. 2 ustawy przewiduje katalog rodzajowy przestępstw, które stanowią podstawę, wraz z dalszymi modyfikacjami (ograniczeniami i rozszerzeniami) przedmiotowo-podmiotowymi, do umieszczenia danych sprawców w poszczególnych bazach danych Rejestru. Tym samym katalog osób, których dane podlegające ujawnieniu w poszczególnych rejestrach (z dostępem ograniczonym i dostępem publicznym) został określony przede wszystkim z uwagi na fakt kwalifikacji prawnej czynu zabronionego popełnionego przez te osoby (przestępstwa z działu XXV Kodeksu karnego), w dalszej zaś kolejności z uwagi na ciężar gatunkowy popełnionego przestępstwa i/lub udział w nim osoby małoletniej jako ofiary, a w każdym z tych przypadków ze względu na prawomocne stwierdzenie (skazanie, warunkowe umorzenie lub zastosowanie środków zabezpieczających bądź środków względem nieletniego).

Najszerszym zakresem ujawnianych danych objęty jest rejestr z dostępem ograniczonym, służący realizacji najszerszych celów ustawy. Wpisuje się bowiem do niego, za wyjątkiem sytuacji opisanych w art. 9 ust. 1-3 ustawy (wyłączenie publikacji danych przez sąd orzekający w sprawie przestępstwa), wszystkie osoby:

1) prawomocnie skazane za popełnienie przestępstw z art. 2,

2) wszystkie osoby wobec których prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa z art. 2,

3) te wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające w sprawach o przestępstwa z art. 2 oraz

4) nieletnich, względem których zastosowano ściśle określone środki wychowawcze, poprawcze lub wychowawczo-lecznicze albo którym wymierzono karę na podstawie art. 94 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, w sprawach o czyny karalne, o których mowa w art. 2, z wyłączeniem art. 200 § 1 Kodeksu karnego.

W rejestrze z dostępem ograniczonym umieszcza się - jak wskazano - najszerszy katalog osób, których dotyczą czyny określone w art. 2 ustawy (przy zastrzeżeniu wspomnianych wyżej wyłączeń), których popełnienie zostało - mówiąc w pewnym uproszczeniu - stwierdzone prawomocnym wyrokiem.

Istnieje zatem wyraźna, ustawowa regulacja nakazująca publikowanie danych osób skazanych (pod tym pojęciem należy rozumieć także warunkowe umorzenia i stosowanie środków zabezpieczających), która odnosi się do osób skazanych za najcięższe przestępstwa seksualne. Warunkiem podstawowym jest, co do zasady, odpowiednia kwalifikacja prawna i prawomocne skazanie.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że zawarte w ustawie przepisy międzyczasowe, zwłaszcza art. 30 stanowią, że jego dane nie powinny były trafić do RSPTS, bowiem zarówno czyn jak i skazanie nastąpiło przed uchwaleniem i wejściem w życie ustawy - należy zauważyć, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy:

1) w Rejestrze z dostępem ograniczonym zamieszcza się dane o osobach prawomocnie skazanych za popełnienie przestępstw, przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa oraz wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające w sprawach o przestępstwa, jeśli w kwalifikacji prawnej przyjętej w prawomocnym orzeczeniu, które zapadło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, powołano:

- art. 197 § 3 pkt 2 lub § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Kodeks karny),

- art. 197 § 1 Kodeksu karnego i pokrzywdzonym był małoletni,

- art. 168 § 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks karny (dawny Kodeks karny) i pokrzywdzonym był małoletni,

- art. 168 § 2 dawnego Kodeksu karnego, jeśli sprawca działał ze szczególnym okrucieństwem,

- art. 204 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. - Kodeks karny i pokrzywdzonym był małoletni,

2) w Rejestrze publicznym zamieszcza się dane o osobach, o których mowa w pkt 1 lit. a i d.

W dalszych ustępach art. 29 ustawy uregulowano procedurę ubiegania się przez osoby wpisane do Rejestru w ramach regulacji art. 29 ust. 1 ustawy o wyłączenie zamieszczenia ich danych w Rejestrze.

Z kolei w art. 30 ustawy określono regułę, że w sprawach o czyn, o którym mowa w art. 2, jeżeli czyn ten został popełniony przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nie stosuje się przepisów niniejszej ustawy. Jeżeli prawomocne orzeczenie kończące postępowanie w sprawie zapadło po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a w przyjętej kwalifikacji prawnej powołano przepis wskazany w art. 29 ust. 1 pkt 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 29. Termin, o którym mowa w art. 29 ust. 2 i 4, biegnie w takich wypadkach od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

Na tle tych przepisów skarżący twierdził, że jego dane, z uwagi na fakt, że czyn został popełniony przed wejściem w życie ustawy jak również skazanie nastąpiło przed uchwaleniem ustawy, jego dane objęte są wyłączeniem z art. 30 zdanie 1 ustawy.

W ocenie Sądu stanowisko skarżącego w tym zakresie jest błędne.

Należy podkreślić, że podstawowy katalog osób trafiających do Rejestru został określony w art. 2 ustawy i jest najszerszą zakresowo regulacją całej ustawy. Pomiędzy tym przepisem, a przepisem art. 29 ust. 1 ustawy zachodzi zatem relacja tego rodzaju, jak pomiędzy przepisem ogólnym a przepisem szczególnym. Inaczej mówiąc, regulacja art. 29 ust. 1 znacząco ogranicza zakresowo (podmiotowo) podstawowy katalog osób "trafiających" do Rejestru na ogólnych zasadach i przyświeca jej szczególny cel (z założenia ustawodawcy istnieje potrzeba umieszczenia w rejestrze danych osób prawomocnie skazanych za ściśle określone, kwalifikowane czyny popełnione i ocenione przed wejściem w życie ustawy).

Generalny i najszerszy zakres ustawy przewidziany w jej art. 2 obejmuje całą przestępczość na tle seksualnym tj. wszystkie przestępstwa przeciwko wolności seksualnej wymienione w rozdziale XXV Kodeksu karnego z wyłączeniem czynów enumeratywnie wyliczonych w treści tego przepisu. Zasadą jest również to, że do Rejestru (obu jego postaci - z dostępem ograniczonym i publicznym) trafiają, zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy, jedynie dane osób prawomocnie skazanych.

W konsekwencji art. 30 zdanie 1 ustanawia jako zasadę wyłączenie z Rejestru danych o osobach, które popełniły czyny zabronione określone w art. 2 przed wejściem ustawy z życie. Modyfikację powyższej zasady ustanawia z kolei art. 29 ust. 1, który nakazuje umieszczenie w Rejestrze danych sprawców stypizowanych w nim przestępstw, które są zarówno wymienione w art. 2 ustawy, ale również i takich które w nim się w ogóle nie znajdują (np. art. 168 § 1 i 2 Kodeksu karnego z 1969 r. czy art. 204 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. Kodeks karny). Drugą modyfikację owego przepisu zwiera art. 30 zdanie 2 ustawy określający zasady postępowania względem czynów popełnionych przed wejściem ustawy w życie, które nie zostały jednak przed tą datą prawomocnie osądzone.

Nie ma więc racji skarżący twierdząc, że brak jest podstaw prawnych do tego, aby jego dane zostały umieszczone w rejestrze i że są wadliwie przetwarzane. Nie zachodzi tym samym sytuacja określona w art. 17 ust. 1 lit. c), d) i e) rozporządzenia RODO. Zgodnie z tymi regulacjami osoba, której dane dotyczą, ma prawo żądania od administratora niezwłocznego usunięcia dotyczących jej danych osobowych, a administrator ma obowiązek bez zbędnej zwłoki usunąć dane osobowe, jeżeli zachodzi jedna z następujących okoliczności:

c) osoba, której dane dotyczą, wnosi sprzeciw na mocy art. 21 ust. 1 wobec przetwarzania i nie występują nadrzędne prawnie uzasadnione podstawy przetwarzania lub osoba, której dane dotyczą, wnosi sprzeciw na mocy art. 21 ust. 2 wobec przetwarzania;

d) dane osobowe były przetwarzane niezgodnie z prawem.

Żadna z powyższych okoliczności w tej sprawie nie zachodzi, bowiem dane skarżącego są przetwarzane na podstawie ustawy, której byt prawny nie został zakwestionowany w przewidzianym do tego trybie, przy czym rozporządzenie RODO nie zakazuje takiego właśnie przetwarzania danych osobowych.

W kwestii podnoszonej niezgodności rozwiązań ustawowych z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP Sąd wyjaśnia, że w niniejszym postępowaniu badaniu podlega to, czy Minister Sprawiedliwości, jako administrator danych osobowych gromadzonych w Rejestrze, narusza przepisy obowiązującego prawa upoważniające go do tego rodzaju działań. W tym względzie Sąd nie ma wątpliwości, że działanie organu znajduje formalną i wyraźną podstawę w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy. W myśl tej regulacji ujawnieniu w Rejestrze (także z ograniczonym dostępem) podlegają dane sprawców przestępstw określonych w art. art. 197 § 3 pkt 2 Kodeksu karnego bez względu na to, kiedy nastąpił czyn jak i samo skazanie.

Podkreślenia wymaga, że skarżący wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2004 r. (prawomocny od [...] października 2004 r.), w sprawie o sygn. akt [...], został skazany za popełnienie [...] listopada 1992 r. przestępstwa wyczerpującego znamiona określone w art. 197 § 3 w zw. z art. 197 § 1 Kodeksu karnego.

Przepisy ustawy mają zastosowanie wobec osób, które po jej wejściu w życie (1 października 2017 r.) popełniły czyn, w związku z którym zapadło prawomocne orzeczenie za przestępstwa wymienione w art. 2 ustawy (art. 30 zdanie pierwsze ustawy). Natomiast do osób, które popełniły czyny przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się art. 29 i art. 30 zdanie drugie ustawy zawierające przepisy przejściowe.

W myśl art. 29 ustawy, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego zostało zobligowane do zamieszczenia:

1) w Rejestrze z dostępem ograniczonym danych o osobach prawomocnie skazanych za popełnienie przestępstw, przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa oraz wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające w sprawach o przestępstwa, jeśli w kwalifikacji prawnej przyjętej w prawomocnym orzeczeniu, które zapadło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, powołano:

- art. 197 § 3 pkt 2 lub § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (dalej: Kodeks karny),

- art. 197 § 1 Kodeksu karnego i pokrzywdzonym był małoletni,

- art. 168 § 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks karny (dalej: dawny Kodeks karny) i pokrzywdzonym był małoletni,

- art. 168 § 2 dawnego Kodeksu karnego, jeśli sprawca działał ze szczególnym okrucieństwem,

- art. 204 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. - Kodeks karny i pokrzywdzonym był małoletni,

2) w Rejestrze publicznym - danych o osobach, o których mowa w lit. a i d.

Ponieważ dane o skazaniu skarżącego spełniały przesłanki określone w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy - prawomocne orzeczenie zapadło przed dniem wejścia w życie ustawy, a w kwalifikacji prawnej przyjętej w prawomocnym orzeczeniu powołano art. 197 § 3 w związku z art. 197 § 1 Kodeksu karnego, to prawidłowo dane osobowe skazanego zostały zamieszczone w Rejestrze z dostępem ograniczonym.

W kontekście twierdzeń skargi, wskazać należy, że Sąd Najwyższy w postanowieniu z [...] kwietnia 2019 r. sygn. akt [...] stwierdził, że ustawa z punktu widzenia konieczności umieszczania danych w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym rozróżnia 4 kategorie sprawców:

1) tych, którzy popełnili przestępstwo wymienione w art. 2 przed wejściem w życie ustawy,

2) tych, którzy popełnili przestępstwo wymienione w art. 2 po wejściu w życie ustawy,

3) tych, którzy popełnili przestępstwo wymienione w art. 29 ust. 1 pkt 1 przed wejściem w życie ustawy, ale wyrok skazujący uprawomocnił się co do nich po wejściu w życie ustawy,

4) tych, których skazano prawomocnie (prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne oraz wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające) za przestępstwa wymienione w art. 29 ust. 1 pkt 1 przed wejściem w życie ustawy.

Sąd podziela stanowisko Sądu Najwyższego, że tylko co do pierwszej z tych kategorii ustawodawca nie przewidział obowiązku umieszczania ich danych w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. Zdaniem Sądu trzy pozostałe kategorie różnią się jedynie terminami do wykonania tej czynności. Czynności wykonywane w związku z prowadzeniem Rejestru mają charakter techniczno-organizacyjny, oznacza to, że jeżeli dane spełniają warunki określone przepisami prawa do ich zamieszczenia w RSPTS, to organ ma obowiązek je zamieścić.

Wobec powyższego nie można podzielić twierdzeń skarżącego, że zamieszczenie jego danych nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa.

Reasumując nie można było zarzucić organowi naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w skardze, które mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.