Historia zmian - 30 sierpnia 2026
Karta Nauczyciela.
Data oznacza dzień, w którym PrawMi wykryło zmianę w tekście jednolitym ISAP - może różnić się od daty wejścia w życie nowelizacji.
PoPrzed
Art. 42.
zmienionyCzas pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć nie
może przekraczać 40 godzin na tydzień.
W ramach czasu pracy, o którym mowa w ust. 1, oraz ustalonego
wynagrodzenia nauczyciel obowiązany jest realizować:
zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, prowadzone bezpośrednio
z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, w wymiarze określonym
w ust. 3 lub ustalonym na podstawie ust. 4a albo ust. 7;
inne zajęcia i czynności wynikające z zadań statutowych szkoły, w tym zajęcia
opiekuńcze i wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania
uczniów;
zajęcia i czynności związane z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem
i doskonaleniem zawodowym.
Nauczyciel, na swój wniosek złożony na piśmie do dyrektora szkoły przed
rozpoczęciem zajęć w danym roku szkolnym, może realizować zajęcia dydaktyczne,
wychowawcze i opiekuńcze w wymiarze określonym w ust. 4a. Dyrektor szkoły może
wyrazić zgodę na realizację zajęć w danym roku szkolnym w ustalonym
z nauczycielem wymiarze określonym w ust. 4a, jeżeli taka możliwość wynika
z zatwierdzonego przez organ prowadzący szkołę arkusza organizacyjnego szkoły.
W ramach:
zajęć, o których mowa w ust. 2 pkt 1, nauczyciel jest obowiązany uczestniczyć
w przeprowadzaniu części ustnej egzaminu maturalnego;
innych zajęć i czynności wynikających z zadań statutowych szkoły, o których
mowa w ust. 2 pkt 2, nauczyciel jest obowiązany uczestniczyć w
przeprowadzaniu odpowiednio: egzaminu ósmoklasisty, egzaminu zawodowego,
egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, egzaminu
potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie i egzaminu maturalnego – z
wyjątkiem części ustnej.
Nauczyciel prowadzi zajęcia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych
w ramach zajęć, o których mowa w ust. 2 pkt 1.
Godziny doraźnych zastępstw nie mogą być realizowane w czasie,
w którym zostały zaplanowane do realizacji przez nauczyciela zajęcia, o których
mowa w ust. 2 pkt 1.
Godziny doraźnych zastępstw mogą być realizowane w czasie, w którym
zostały zaplanowane do realizacji przez nauczyciela zajęcia dydaktyczne,
wychowawcze lub opiekuńcze, w przypadku gdy z przyczyn dotyczących szkoły
w danym dniu nauczyciel nie mógłby zrealizować zajęć wynikających
z obowiązującego go tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć lub
przydzielonych godzin ponadwymiarowych. W takim przypadku nauczyciel realizuje
godziny doraźnych zastępstw w ramach wynagrodzenia, jakie przysługuje mu za
zaplanowane zajęcia dydaktyczne, wychowawcze lub opiekuńcze.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach godziny doraźnych zastępstw
mogą być realizowane, za zgodą nauczyciela, w czasie, w którym nauczyciel powinien
realizować zajęcia, o których mowa w ust. 2 pkt 1, z wyjątkiem zajęć dydaktycznych,
wychowawczych i opiekuńczych prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub
wychowankami. W takim przypadku zaplanowane do realizacji przez nauczyciela
zajęcia dydaktyczne, wychowawcze lub opiekuńcze prowadzone na rzecz uczniów lub
wychowanków, w czasie których nauczyciel realizował godziny doraźnych zastępstw,
nauczyciel realizuje w innym terminie przypadającym w tym samym miesiącu.
W ramach zajęć i czynności, o których mowa w ust. 2 pkt 2, nauczyciel nie
prowadzi zajęć świetlicowych oraz zajęć z zakresu pomocy
psychologiczno-pedagogicznej.
Nauczyciele teoretycznych przedmiotów zawodowych i nauczyciele
praktycznej nauki zawodu, zatrudnieni w szkołach prowadzących kształcenie
zawodowe w rozumieniu art. 4 pkt 28a lit. a ustawy – Prawo oświatowe, oraz
placówkach kształcenia ustawicznego i centrach kształcenia zawodowego, o których
mowa w art. 2 pkt 4 tej ustawy odbywają szkolenia branżowe w ramach zajęć,
o których mowa w ust. 2 pkt 3.
(uchylony)
(uchylony)
Tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych,
wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub
wychowankami albo na ich rzecz, nauczycieli zatrudnionych w pełnym wymiarze
zajęć ustala się, z zastrzeżeniem ust. 2a i 4a, według następujących norm:
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Zajęcia dydaktyczne, opiekuńcze i wychowawcze mogą być realizowane,
z zastrzeżeniem ust. 2a, w wymiarze:
od 19 do 27 godzin – przez nauczycieli, o których mowa w ust. 3 w tabeli
w rubryce: stanowisko – typ (rodzaj) szkoły, w lp. 3 i 9.
(uchylony)
Pracę wykonywaną w wymiarze określonym w ust. 3 lub ustalonym na
podstawie ust. 4a albo ust. 7 uznaje się w zakresie uprawnień pracowniczych za pracę
wykonywaną w pełnym wymiarze zajęć.
Nauczyciel, który realizuje tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć zgodnie
z ust. 4a, nie może mieć przydzielonych godzin ponadwymiarowych, z wyjątkiem
godzin doraźnych zastępstw.
Nauczyciel, który realizuje tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć
określony w ust. 3 lub ustalony na podstawie ust. 4a albo ust. 7 i dla którego liczba
godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych
bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, przydzielonych do
realizacji, w pewnych okresach roku szkolnego nie wyczerpuje obowiązującego tego
nauczyciela tygodniowego wymiaru godzin zajęć, jest obowiązany realizować
odpowiednio większą liczbę godzin tych zajęć w innych okresach danego roku
szkolnego, tak aby średni tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć realizowany przez
tego nauczyciela w ciągu całego roku szkolnego odpowiadał tygodniowemu
obowiązkowemu wymiarowi zajęć określonemu w ust. 3 lub ustalonemu na podstawie
ust. 4a albo ust. 7. Praca wykonywana w ramach średniego tygodniowego
obowiązkowego wymiaru zajęć nie jest pracą w godzinach ponadwymiarowych.
Jeżeli w danym okresie roku szkolnego nauczycielowi, o którym mowa
w ust. 5b, przydzielono większą liczbę godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych
i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na
ich rzecz, niż liczba godzin tych zajęć, którą nauczyciel jest obowiązany realizować
w danym okresie w ramach obowiązującego tego nauczyciela tygodniowego
obowiązkowego wymiaru godzin zajęć zgodnie z ust. 5b, godziny zajęć
dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych powyżej liczby godzin zajęć, które
nauczyciel jest obowiązany realizować w danym okresie w ramach tygodniowego
obowiązkowego wymiaru godzin zajęć, stanowią godziny ponadwymiarowe.
Nauczycielom realizującym w ramach stosunku pracy obowiązki określone
dla stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin zajęć
tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć ustala się jako iloraz łącznej liczby
realizowanych godzin i sumy części etatów realizowanych w ramach poszczególnych
tygodniowych wymiarów godzin zajęć, przy czym wynik zaokrągla się do pełnych
godzin w ten sposób, że czas zajęć do pół godziny pomija się, a powyżej pół godziny
liczy się za pełną godzinę. Godziny wyliczone ponad ten wymiar stanowią godziny
ponadwymiarowe.
Dyrektorowi i wicedyrektorowi szkoły oraz nauczycielowi pełniącemu inne
stanowisko kierownicze w szkole, a także nauczycielowi, który obowiązki
kierownicze pełni w zastępstwie nauczyciela, któremu powierzono stanowisko
kierownicze, obniża się tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć w zależności
od wielkości i typu szkoły oraz warunków pracy lub zwalnia się ich od obowiązku
realizacji zajęć, o których mowa w ust. 3.
Dyrektorowi i wicedyrektorowi szkoły oraz innym nauczycielom, o których
mowa w ust. 6, korzystającym z obniżonego tygodniowego obowiązkowego wymiaru
godzin zajęć, nie przydziela się godzin ponadwymiarowych, chyba że jest to konieczne
dla zapewnienia realizacji ramowego planu nauczania w jednym oddziale, a za zgodą
organu prowadzącego szkołę także gdy jest to konieczne dla zapewnienia realizacji
ramowego planu nauczania w więcej niż jednym oddziale.
Organ prowadzący szkołę lub placówkę określa:
(uchylony)
zasady udzielania i rozmiar obniżek, o których mowa w ust. 6, oraz przyznaje
zwolnienia od obowiązku realizacji zajęć, o których mowa w ust. 3;
tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć:
nauczycieli szkół niewymienionych w ust. 3, nauczycieli szkół, o których
mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1a, nauczycieli prowadzących kształcenie
w formie zaocznej, nauczycieli kolegiów pracowników służb społecznych,
nauczycieli kształcenia na odległość, bibliotekarzy bibliotek
pedagogicznych oraz zasady zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych
zajęć w formie zaocznej i w kształceniu na odległość,
pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów
pedagogicznych, doradców zawodowych, z wyjątkiem nauczycieli
zatrudnionych w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, z tym że
wymiar ten nie może przekraczać 22 godzin,
nauczycieli przedszkoli i innych placówek przedszkolnych pracujących
z grupami obejmującymi dzieci 6-letnie i dzieci młodsze, z tym że wymiar
ten nie może przekraczać 25 godzin,
d) nauczycieli praktycznej nauki zawodu we wszystkich typach szkół i na
kwalifikacyjnych kursach zawodowych, z tym że wymiar ten nie może
przekraczać 20 godzin.
Zajęcia i czynności realizowane w ramach czasu pracy nauczyciela,
o których mowa w ust. 2 pkt 1, są rejestrowane i rozliczane w okresach tygodniowych
odpowiednio w dziennikach lekcyjnych lub dziennikach zajęć.
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, a w stosunku do
nauczycieli zatrudnionych w okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach
poprawczych i schroniskach dla nieletnich – Minister Sprawiedliwości, określą,
w drodze rozporządzeń, wykaz zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub
wychowankami albo na ich rzecz, o których mowa w ust. 2 pkt 1, przez nauczycieli, o
których mowa w ust. 3 w tabeli w lp. 11 i ust. 7 pkt 3 lit. b, uwzględniając
zróżnicowaną specyfikę szkół i placówek.
(uchylony)
(uchylony)
Art. 91a.
zmienionyNauczycielom mianowanym i dyplomowanym zatrudnionym w:
urzędach organów administracji rządowej i kuratoriach oświaty na stanowiskach
wymagających kwalifikacji pedagogicznych przysługują uprawnienia
wynikające z art. 9a–9i, art. 51, art. 86, art. 88, art. 88a i art. 90;
specjalistycznej jednostce nadzoru oraz w organach sprawujących nadzór
pedagogiczny nad okręgowymi ośrodkami wychowawczymi, zakładami
poprawczymi, schroniskami dla nieletnich oraz szkołami przy zakładach karnych
na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych przysługują
uprawnienia wynikające z art. 9a–9i, art. 51, art. 63, art. 86, art. 88, art. 88a i art.
Nauczycielom urlopowanym na podstawie przepisów ustawy, o której mowa
w art. 1 ust. 2 pkt 3, przysługują uprawnienia wynikające z art. 9a–9i, art. 30, art. 31,
art. 33, art. 49 ust. 1, art. 51, art. 73, art. 86–88a i art. 90.
Do nauczycieli zatrudnionych w szkołach polskich, o których mowa
w art. 4 pkt 29d ustawy – Prawo oświatowe, oraz publicznych szkołach i zespołach
szkół przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych
i przedstawicielstwach wojskowych mają zastosowanie przepisy art. 6–9i, art. 9p ust.
4a–6b, art. 10, art. 11, art. 11c, art. 12–18, art. 20–23, art. 26–28, art. 28a, art. 28b,
art. 31, art. 42 ust. 1, 2 i 7a, art. 51, art. 63–67 oraz rozdziałów 8–11.
W przypadku nauczycieli, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1a, do okresów,
o których mowa w art. 9ca ust. 1, 2, 4, 6 i 7, art. 9fa ust. 11 i 13 oraz art. 9g ust. 7b i
8, zalicza się okres zatrudnienia nauczyciela w szkołach polskich, o których mowa w
art. 4 pkt 29d ustawy – Prawo oświatowe, oraz publicznych szkołach i zespołach szkół
przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i
przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na wymiar
zatrudnienia.
Nauczycielom mianowanym i dyplomowanym zatrudnionym w Centralnej
Komisji Egzaminacyjnej, okręgowych komisjach egzaminacyjnych na stanowiskach,
na których wymagane są kwalifikacje pedagogiczne, publicznych placówkach
doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym, publicznych placówkach
doskonalenia nauczycieli szkół artystycznych, publicznych placówkach doskonalenia
nauczycieli przedmiotów zawodowych, którzy nauczają w szkołach rolniczych, oraz
publicznej placówce doskonalenia nauczycieli przedmiotów zawodowych o zasięgu
ogólnokrajowym, o których mowa odpowiednio w art. 8 ust. 5 pkt 1 lit. b, ust. 6,
ust. 7 pkt 2 i ust. 14 ustawy – Prawo oświatowe, przysługują uprawnienia wynikające
z art. 9a–9i, art. 30 ust. 5, art. 32, art. 33, art. 47, art. 49 ust. 1 pkt 3, art. 51, art. 63, art.
86–88a i art. 90.90.
Nauczycielom mianowanym i dyplomowanym zatrudnionym w Centralnej
Komisji Egzaminacyjnej, okręgowych komisjach egzaminacyjnych na stanowiskach,
na których wymagane są kwalifikacje pedagogiczne, publicznych placówkach
doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym, publicznych placówkach
doskonalenia nauczycieli szkół artystycznych, publicznych placówkach doskonalenia
nauczycieli przedmiotów zawodowych, którzy nauczają w szkołach rolniczych, oraz
publicznej placówce doskonalenia nauczycieli przedmiotów zawodowych o zasięgu
ogólnokrajowym, o których mowa odpowiednio w art. 8 ust. 5 pkt 1 lit. b, ust. 6,
ust. 7 pkt 2 i ust. 14 ustawy – Prawo oświatowe, przysługują uprawnienia wynikające
z art. 9a–9i, art. 30 ust. 5, art. 32, art. 33, art. 47, art. 49 ust. 1 pkt 3, art. 51, art. 63, art.
86–88a i art. 90.
Nauczycielom urlopowanym na podstawie przepisów ustawy, o której mowa
w art. 1 ust. 2 pkt 3, przysługują uprawnienia wynikające z art. 9a–9i, art. 30, art. 31,
art. 33, art. 49 ust. 1, art. 51, art. 73, art. 86–88a i art. 90.
Do nauczycieli zatrudnionych w szkołach polskich, o których mowa
w art. 4 pkt 29d ustawy – Prawo oświatowe, oraz publicznych szkołach i zespołach
szkół przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych
i przedstawicielstwach wojskowych mają zastosowanie przepisy art. 6–9i, art. 9p ust.
4a–6b, art. 10, art. 11, art. 11c, art. 12–18, art. 20–23, art. 26–28, art. 28a, art. 28b,
art. 31, art. 42 ust. 1, 2 i 7a, art. 51, art. 63–67 oraz rozdziałów 8–11.
W przypadku nauczycieli, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1a, do okresów,
o których mowa w art. 9ca ust. 1, 2, 4, 6 i 7, art. 9fa ust. 11 i 13 oraz art. 9g ust. 7b i
8, zalicza się okres zatrudnienia nauczyciela w szkołach polskich, o których mowa w
art. 4 pkt 29d ustawy – Prawo oświatowe, oraz publicznych szkołach i zespołach szkół
przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i
przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na wymiar
zatrudnienia.