Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 106.

Pełnomocnik może ustanowić dla mocodawcy innych pełnomocników tylko wtedy, gdy umocowanie takie wynika z treści pełnomocnictwa, z ustawy lub ze stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa.

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 106 Kodeksu cywilnego reguluje kwestię dalszego pełnomocnictwa, czyli sytuację, gdy pełnomocnik powołany przez mocodawcę ustanawia kolejnych pełnomocników dla tego samego mocodawcy. Przepis wskazuje, iż pełnomocnik posiada prawo ustanowić innych pełnomocników wyłącznie wtedy, gdy przewiduje to treść udzielonego mu pełnomocnictwa, jest to dozwolone wprost przez ustawę albo wynika ze stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Oznacza to, że dalsze pełnomocnictwo nie może być udzielone samodzielnie i dowolnie przez pełnomocnika, lecz tylko w zakresie upoważnionym przez mocodawcę lub obowiązującymi normami prawnymi. Przepis ten ma na celu zapobieganie rozszerzaniu pełnomocnictwa poza zakres, jaki został ustalony pierwotnie przez mocodawcę, co chroni interesy strony udzielającej pełnomocnictwa.

Przepis znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy pełnomocnik wykonujący czynności prawne w imieniu mocodawcy potrzebuje powierzyć część swoich zadań dalszym osobom. Konieczne jest jednak, by istniała wyraźna podstawa prawna – na przykład fragment pełnomocnictwa upoważniający do ustanowienia kolejnych pełnomocników lub stosowny przepisy ustawowe, np. w przypadku pełnomocnictwa procesowego, gdzie możliwe jest ustanowienie substytutów. Ponadto podstawą może być szczególny stosunek prawny, który wymaga ustanowienia dalszych pełnomocników, co musi wynikać z samej treści stosunku bądź umowy.

Przykładowo, w praktyce pełnomocnik kancelarii prawnej zatrudniony przez mocodawcę wpisany do umocowania ma prawo ustanowić innych prawników z tej kancelarii jako swoich pełnomocników, jeśli umocowanie to przewiduje. Dzięki temu może rozdzielić obowiązki i zapewnić obsługę mocodawcy przez szerszy zespół, bez konieczności bezpośredniego ustanawiania pełnomocników przez mocodawcę. Jednak jeśli umocowanie nie zawiera takiego upoważnienia, pełnomocnik nie może samodzielnie tworzyć dalszych pełnomocnictw, co zabezpiecza mocodawcę przed nieautoryzowanymi działaniami osób trzecich.

Często przy stosowaniu artykułu 106 KC dochodzi do nieporozumień, zwłaszcza gdy pełnomocnik działa za daleko poza swoją pierwotną władzę i ustanawia pełnomocników, mimo braku takiego upoważnienia. Może to prowadzić do wątpliwości co do ważności czynności dokonanych przez tych dalszych pełnomocników oraz sporów prawnych między stronami umocowania. Innym błędem jest założenie, że każda umowa pełnomocnictwa automatycznie daje prawo do ustanawiania kolejnych pełnomocników, podczas gdy wymaga to wyraźnej klauzuli lub podstawy prawnej. W związku z tym zawsze należy dokładnie sprawdzić warunki umocowania oraz obowiązujące przepisy.

Podsumowując, art. 106 KC precyzuje ograniczenia w zakresie upoważniania dalszych pełnomocników i zabezpiecza prawidłowe działanie pełnomocnictwa. W sytuacjach indywidualnych zaleca się konsultację z prawnikiem, zwłaszcza gdy zakres ustanawiania pełnomocników nie jest jednoznaczny lub budzi wątpliwości.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy pełnomocnik zawsze może ustanowić innych pełnomocników?

Nie, pełnomocnik może ustanowić innych pełnomocników tylko jeśli wynika to z treści pełnomocnictwa, ustawy lub stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa.

Co to znaczy, że pełnomocnik ma podstawę w ustawie do ustanawiania innych pełnomocników?

Oznacza to, że niektóre przepisy prawne mogą bezpośrednio uprawniać pełnomocnika do powoływania dalszych pełnomocników, niezależnie od postanowień umowy.

Czy jeśli pełnomocnik nie ma upoważnienia, może ustanowić dalszego pełnomocnika?

Nie, ustanowienie dalszego pełnomocnika bez podstawy w pełnomocnictwie lub ustawie jest nieważne.

Jak sprawdzić, czy pełnomocnik może ustanowić kolejnych pełnomocników?

Należy przeanalizować treść pełnomocnictwa, przepisy prawne oraz podstawowy stosunek prawny, na którym opiera się pełnomocnictwo.

Co zrobić, gdy mam wątpliwości co do ustanowienia dalszych pełnomocników?

W takim przypadku warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni prawidłowość i legalność ustanowienia pełnomocnictwa.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI