Artykuł 122 Kodeksu cywilnego reguluje szczególne zasady dotyczące przedawnienia roszczeń w stosunku do osób, które nie mają pełnej zdolności do czynności prawnych. Przepis ten wprowadza ochronę tych osób, wyznaczając minimalne terminy, które muszą upłynąć zanim roszczenia przeciwko nim ulegną przedawnieniu. Zgodnie z paragrafem pierwszym, przedawnienie nie może nastąpić wcześniej niż po upływie dwóch lat od ustanowienia przedstawiciela ustawowego albo od ustania przyczyny jego ustanowienia. Oznacza to, że jeżeli osoba niepełnoletnia lub inna nieposiadająca pełnej zdolności do czynności prawnych ma opiekuna prawnego, przedawnienie zaczyna biec dopiero od momentu powołania takiego przedstawiciela lub od chwili, kiedy powód ustanowienia przedstawiciela przestał istnieć, na przykład gdy osoba ta uzyskała pełną zdolność albo zmieniła status prawny.
Paragraf drugi reguluje sytuacje, gdy ustawowy termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. W takim przypadku bieg przedawnienia liczy się od dnia ustanowienia przedstawiciela ustawowego lub od dnia ustania przyczyny jego ustanowienia. Ma to na celu zapewnienie, że osoby nieposiadające pełnej zdolności prawnej nie będą narażone na zbyt krótki termin przedawnienia, który mógłby naruszyć ich prawne interesy.
Paragraf trzeci stosuje powyższe zasady odpowiednio do osób całkowicie ubezwłasnowolnionych. Oznacza to, że analogiczne terminy i warunki przedawnienia dotyczą także osób, które na mocy orzeczenia sądu zostały pozbawione całkowicie zdolności do czynności prawnych wskutek ubezwłasnowolnienia. Dzięki temu przepis chroni również tę grupę osób, która jest szczególnie podatna na skutki przedawnienia roszczeń.
Przykład zastosowania art. 122 KC może dotyczyć osoby niepełnoletniej, której powoda np. dług zostanie zgłoszony przez wierzyciela po zakończeniu okresu podstawowego przedawnienia, ale przed dwoma latami od ustanowienia dla niej przedstawiciela ustawowego. Wówczas przedawnienie jeszcze nie nastąpi, ponieważ zgodnie z przepisem bieg terminu jest zawieszony do momentu, gdy osoba uzyska pełną zdolność lub ustanie powód ustanowienia opiekuna. Chroni to interes tej osoby i zapobiega sytuacji, w której roszczenia mogłyby zostać oddalone z powodu przedawnienia, mimo że osoba nie mogła samodzielnie dochodzić swoich praw.
Jednym z częstych nieporozumień jest niewłaściwe ustalenie momentu rozpoczęcia biegu przedawnienia w odniesieniu do osób z ograniczoną zdolnością do czynności prawnych. Błędy te dotyczą zarówno nieuwzględnienia istnienia przedstawiciela ustawowego, jak i nieprawidłowego odczytania momentu ustania jego ustanowienia. Ponadto, zdarza się, że nie uwzględnia się odpowiedniego zastosowania przepisów do osób całkowicie ubezwłasnowolnionych, co może wpływać na terminowość dochodzenia roszczeń. Artykuł 122 KC ma na celu wyważenie interesów wierzyciela i ochronę osób słabszych prawnie.
W każdej indywidualnej sytuacji związanej ze stosowaniem art. 122 KC wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który pomoże właściwie określić termin przedawnienia w konkretnej sprawie i udzieli informacji dostosowanych do specyfiki przypadku.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.