Art. 123.

Art. 123 Kodeksu cywilnego wskazuje, w jakich okolicznościach następuje przerwanie biegu przedawnienia roszczeń. Przepis wymienia trzy przesłanki, z których aktualnie obowiązują dwie, ponieważ dwie pozostałe zostały uchylone. Przerwanie biegu przedawnienia oznacza, że termin, w którym upływa ochrona prawna, jest zatrzymany, a po ustaniu przyczyny przerwania zaczyna biec na nowo. Po pierwsze, bieg przedawnienia przerywa każda czynność podjęta przed sądem, innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń albo przed sądem polubownym, jeżeli ta czynność ma na celu dochodzenie, ustalenie, zaspokojenie lub zabezpieczenie roszczenia. Po drugie, bieg przedawnienia przerywa uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje. Te regulacje mają na celu chronić wierzycieli przed nieuzasadnionym upływem czasu, który mógłby pozbawić ich możliwości skutecznego dochodzenia praw.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy jedna ze stron chce zabezpieczyć swoje roszczenie bądź podjąć działania prowadzące do jego realizacji. Do przerwania biegu przedawnienia dochodzi np. gdy wierzyciel zwraca się do sądu z pozwem lub wnioskiem o określone zabezpieczenie albo gdy dłużnik uznaje istnienie zadłużenia, na przykład składając oświadczenie potwierdzające swój obowiązek zapłaty. Przepis ten ma znaczenie w sprawach cywilnych, zarówno w stosunkach pomiędzy osobami fizycznymi, jak i podmiotami gospodarczymi, a także w postępowaniach dotyczących roszczeń majątkowych. Przerwanie biegu przedawnienia ma także wpływ na rozpoczęcie nowego terminu przedawnienia od dnia, w którym nastąpiła czynność przerywająca lub uznanie roszczenia.

Przykładowo, jeśli osoba fizyczna posiada roszczenie wynikające z umowy pożyczki, a przed upływem terminu przedawnienia złoży pozew do sądu o jego dochodzenie, to złożenie tego pozwu przerywa bieg przedawnienia. Oznacza to, że wcześniejszy okres biegu przedawnienia nie jest liczony do terminu przedawnienia, a od daty złożenia pozwu zaczyna się liczyć od nowa. W praktyce sytuacja ta zabezpiecza wierzyciela przed utratą prawa do egzekwowania roszczenia na skutek upływu czasu. Walenie oświadczenia dłużnika uznającego dług (np. częściowa zapłata lub oświadczenie pisemne) również spowoduje przerwanie biegu przedawnienia, co daje wierzycielowi kolejną szansę na skuteczne dochodzenie roszczenia.

Powszechnymi błędami przy stosowaniu art. 123 KC jest niewłaściwe identyfikowanie czynności, które skutkują przerwaniem biegu przedawnienia – na przykład wierzyciele często mylnie uważają, że sama korespondencja lub wezwanie nie ma takiego skutku, chyba że jest skierowana do właściwego organu lub sądu. Ponadto nie zawsze jest jasne, kiedy dłużnik rzeczywiście uznał roszczenie, co wymaga dowodu, że oświadczenie zostało złożone w odpowiedniej formie i świadomie. Uchwalone fragmenty przepisu mogą powodować pytania co do skutków formalnych i czasowych przerwania biegu przedawnienia. Warto mieć na uwadze, że interpretacja konkretnego przypadku może wymagać analizy szczegółów i pomocy prawnej. W indywidualnych sprawach wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, aby właściwie ocenić wpływ czynności na bieg przedawnienia.