Art. 124 Kodeksu cywilnego wprowadza zasady dotyczące przerwania biegu przedawnienia roszczeń. Zgodnie z § 1 tego przepisu, jeśli przedawnienie zostanie przerwane, to od momentu przerwania biegnie ono na nowo, czyli termin przedawnienia zaczyna się liczyć od początku. Oznacza to, że wcześniejszy czas biegu przedawnienia traci na znaczeniu i należy liczyć nowy okres od daty przerwania.
W § 2 art. 124 KC uregulowano szczególną sytuację przerwania przedawnienia w związku z prowadzeniem postępowania przed sądem, innym organem uprawnionym do rozpoznawania spraw albo egzekwowania roszczeń lub przed sądem polubownym. W takim przypadku przerwanie przedawnienia nie skutkuje natychmiastowym rozpoczęciem nowego terminu przedawnienia, lecz ten termin będzie biegł na nowo dopiero po zakończeniu postępowania. Innymi słowy, czas trwania postępowania wstrzymuje bieg przedawnienia. To zabezpiecza uprawnionego do roszczenia, aby nie stracił prawa wskutek czasu trwania procesu lub arbitrażu.
Przepis ten ma zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, gdy wierzyciel podejmuje czynności prawne (np. wniesienie pozwu do sądu lub skierowanie sprawy do sądu polubownego), co formalnie przerywa bieg przedawnienia. Jednakże ochrona roszczenia trwa do zakończenia postępowania – jeśli to trwa długo, to okres przedawnienia nie upływa. Dopiero po zamknięciu postępowania termin przedawnienia rozpoczyna bieg na nowo.
Przykładem może być sytuacja, w której powód w sprawie o zapłatę wnosi pozew do sądu, co przerywa bieg przedawnienia. Następnie postępowanie trwa kilka lat przez apelacje i inne etapy, a przedawnienie nie biegnie w tym czasie. Dopiero po prawomocnym zakończeniu sprawy termin przedawnienia rozpoczyna się od nowa. Pozwala to wierzycielowi dochodzić roszczenia bez obaw utraty praw wskutek upływu czasu w trakcie sądowego procesu.
Często mylona jest kwestia momentu rozpoczęcia nowego biegu przedawnienia. Niekiedy sądzi się, że po wniesieniu pozwu termin zaczyna biec od razu, co nie jest prawdą przy przerwaniu w postępowaniu. Kolejnym błędem bywa interpretacja, że każde przerwanie przedawnienia wstrzymuje bieg – tak jest wyłącznie w przypadku działań podjętych w postępowaniu sądowym lub arbitrażowym. Warto też pamiętać, że po zakończeniu postępowania przedawnienie nie wznawia się automatycznie dotycząc roszczeń wygasłych już w trakcie trwania postępowania.
Podsumowując, art. 124 KC reguluje moment rozpoczęcia nowego okresu przedawnienia po jego przerwaniu oraz wprowadza zawieszenie tego biegu w trakcie trwania postępowania sądowego lub arbitrażowego. W indywidualnych przypadkach zawsze wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, by właściwie zinterpretować zastosowanie przepisu do konkretnej sytuacji.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.