Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
§ 1.Roszczenia właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości, jak również roszczenia o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy. To samo dotyczy roszczeń samoistnego posiadacza przeciwko właścicielowi o zwrot nakładów na rzecz.
§ 2.(uchylony)
Art. 229 Kodeksu cywilnego dotyczy roszczeń związanych z posiadaniem rzeczy oraz ich wzajemnymi stosunkami między właścicielem a samoistnym posiadaczem. Przepis określa przede wszystkim, że właściciel może dochodzić od samoistnego posiadacza wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy, zwrotu pożytków lub zapłaty ich wartości, a także naprawienia szkody powstałej wskutek pogorszenia rzeczy. Analogicznie sam posiadacz samoistny ma prawo domagać się od właściciela zwrotu nakładów, które poczynił na rzecz. Wszystkie te roszczenia ulegają przedawnieniu z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy.
Przepis ma zastosowanie w sytuacji, gdy dochodzi do zakończenia posiadania rzeczy. Przedawnienie roszczeń jest związane z momentem fizycznego lub prawnego zwrotu rzeczy właścicielowi. W praktyce oznacza to, że strony mają 12 miesięcy od tego dnia na zgłoszenie wzajemnych roszczeń takich jak zwrot nakładów, rekompensata za korzystanie czy odszkodowanie za uszkodzenia. Przedawnienie nie chroni stale zajmującego rzeczy posiadacza, a jedynie reguluje czas na dochodzenie roszczeń po zwrocie.
W codziennym życiu przepis ten znajdzie zastosowanie na przykład w przypadku pożyczki samochodu. Jeżeli osoba, która pożyczyła auto (samoistny posiadacz), zwróci pojazd właścicielowi, ten może w ciągu roku żądać np. zapłaty za użytkowanie lub zwrotu wartości utraconych pożytków z rzeczy. Z kolei posiadacz może żądać zwrotu nakładów, które poczynił na utrzymanie lub naprawę samochodu. Po upływie roku od zwrotu roszczenia wygasają i nie można ich już skutecznie realizować.
Często pojawia się błąd w interpretacji tego przepisu, gdyż strony nie zawsze rozumieją, że termin przedawnienia zaczyna biec dopiero od momentu zwrotu rzeczy. Niekiedy mylnie uznaje się, że roszczenia te przedawniają się w trakcie trwania posiadania. Ponadto czasem dochodzi do wątpliwości czy roszczenia z tytułu zwrotu nakładów mogą być dochodzone po zwrocie rzeczy. Dla jasności Art. 229 jednoznacznie wiąże termin przedawnienia z dniem zwrotu rzeczy, a roszczenia te musi spełnić właściwie każda ze stron po zakończeniu stosunku posiadania. W indywidualnych sytuacjach warto skonsultować się z prawnikiem, by właściwie ustalić zakres i terminy roszczeń na podstawie art. 229 KC.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Oznacza to, że roszczenia właściciela i samoistnego posiadacza związane z korzystaniem z rzeczy, pożytkami, nakładami i szkodą ulegają wygaśnięciu po upływie roku od zwrotu rzeczy.
Termin przedawnienia zaczyna biec od dnia faktycznego zwrotu rzeczy właścicielowi.
Tak, roszczenia te mogą być dochodzone jedynie po zwrocie rzeczy, zgodnie z treścią art. 229 KC.
Po upływie roku od zwrotu rzeczy roszczenia wymienione w art. 229 KC wygasają, jednak inne roszczenia mogą podlegać innym terminom przedawnienia.
Art. 229 KC dotyczy jedynie określonych roszczeń; inne roszczenia z posiadania mogą podlegać innym przepisom i terminom.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI