Art. 35.

Artykuł 35 Kodeksu cywilnego odnosi się do podstawowych kwestii dotyczących osób prawnych, czyli podmiotów, które mają zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych. Przepis wskazuje, że szczegółowe zasady powstania, ustroju oraz ustania osoby prawnej określają odrębne, właściwe przepisy prawa. Oznacza to, iż samo prawo cywilne nie reguluje detalicznie tych zagadnień, przekazując je do norm innych ustaw, które szczegółowo opisują wymagania i procedury związane z funkcjonowaniem osób prawnych. Ponadto, artykuł precyzuje, że w przypadkach przewidzianych przez te odrębne przepisy, organizację i sposób działania osoby prawnej reguluje również jej statut. Statut jest zatem dokumentem wewnętrznym, który dopełnia regulacje ustawowe i precyzuje szczegóły funkcjonowania danej osoby prawnej, takie jak struktura organów, ich kompetencje i sposób podejmowania decyzji.

Zastosowanie artykułu 35 KC ma miejsce zawsze wtedy, gdy mamy do czynienia z ustanowieniem lub funkcjonowaniem osoby prawnej, przykładowo spółki kapitałowej, fundacji czy stowarzyszenia. Właściwe przepisy adeptują warunki formalne powołania takiego podmiotu i określają moment powstania podmiotu jako osoby prawnej, a także warunki ustania działalności. Ponieważ ustrój osób prawnych może różnić się znacznie w zależności od ich rodzaju i celu, to właśnie statut, jako akt wewnętrzny, doprecyzowuje kwestie organizacyjne w zakresie i zakresie przewidzianym przez przepisy prawne.

Przykładowa sytuacja, w której przepis ten znajduje zastosowanie, to rejestracja stowarzyszenia. Przy zakładaniu stowarzyszenia stosuje się przepisy ustawy o stowarzyszeniach, które określają formalne warunki powstania organizacji. W jej statucie określa się szczegółowe zasady działania, strukturę organów i ich kompetencje zgodnie z ramami przewidzianymi ustawą. Artykuł 35 KC potwierdza, że to właśnie te odrębne przepisy oraz statut regulują ustrój i sposób działania tej osoby prawnej.

Częstym nieporozumieniem związanym z artykułem 35 KC jest mylenie zakresu regulacji tej normy z szerokim zakresem prawa cywilnego. Nie wszystkie kwestie związane z funkcjonowaniem osób prawnych mieszczą się w kodeksie cywilnym – wiele z nich jest ujętych w specjalnych ustawach. Ponadto zdarza się, że osoby tworzące osoby prawne nie przykładają należnej wagi do statutu, nie dostosowując go odpowiednio do wymogów prawnych lub specyfiki działania podmiotu, co może skutkować problemami prawnymi. Artykuł wyraźnie wskazuje, że statut działa w ramach przepisów odrębnych, dlatego ważna jest obserwacja zgodności obu tych źródeł.

W sprawach indywidualnych, związanych z konkretną osobą prawną, wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem w celu dokładnej analizy odpowiednich przepisów oraz statutu.