Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
§ 1.Kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, jest posiadaczem służebności.
§ 2.Do posiadania służebności stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… A. J. (2) wniósł o zasądzenie od pozwanej (...) S.A. z siedzibą w G. na jego rzecz kwoty 10 000zł. na podstawie art. 224 § 2 oraz art. 225 kc. w zw. z art. 230 kc. i art. 352 § 1 i § 2 oraz art. 305 ze zn. 1 kc. i art. 305 ze zn. 4 k.c. tytułem wynagrodzenia za korzystanie bez podstawy prawnej z powierzchni 3,19 ha na działce nr (...) , położonej obrębie 4 K. jednostka ewidencyjna K. , stanowiącej własność strony powodowej…
Fragment uzasadnienia
… mogła wywołać skutki określone w tej ustawie polegające na trwałym ograniczeniu prawa własności nieruchomości, ⚫ błędną wykładnię art. 352 § 1 k.c. w związku z art. 292 k.c. , 285 k.c. , 172 k.c. przez przyjęcie, że korzystanie z nieruchomości przez wnioskodawcę i jego poprzedników prawnych na podstawie decyzji wydanej w trybie w art. 35 u.z.t.w.n., nie posiadającej waloru ostateczności stanowiło posiadanie służebności w…
Fragment uzasadnienia
… wyroku wywiódł pozwany, zaskarżył je w części co do punktu I i III, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 225 k.c. w zw. z art. 224 § 2 k.c. w zw. z art. 352 k.c. w zw. z art. 172 k.c. poprzez ich błędną wykładnie polegającą na przyjęciu iż roszczenia uzupełniające o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości skierowane przeciwko posiadaczowi służebności przesyłu nie wygasają pomimo…
Fragment uzasadnienia
… nowe ukształtowanie przebiegu służebności a nie przywrócenie stanu poprzedniego. Podstawę prawną żądania ochrony naruszonego posiadania służebności stanowią przepisy art. 352 § 2 kc w związku z art. 344 kc. Z treści obydwu uregulowań prawnych wynika, iż posiadacz służebności uprawniony jest do wystąpienia z roszczeniem posesoryjnym o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Przepis art. 344 k.c. przyznaje…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 352: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 352 Kodeksu cywilnego składa się z dwóch paragrafów regulujących posiadanie służebności, czyli prawa korzystania z cudzej nieruchomości w określonym zakresie. W pierwszej części przepis stwierdza, że osoba, która faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym umówionej lub ustawowej treści służebności, uznawana jest za posiadacza tej służebności. Drugi paragraf odsyła do przepisów o posiadaniu rzeczy, które mają zastosowanie odpowiednio do posiadania służebności, co oznacza, że zasady dotyczące posiadania rzeczy ruchomych lub nieruchomości są odpowiednio stosowane do posiadania służebności.
Przepis ma zastosowanie w sytuacji, gdy dana osoba faktycznie korzysta z uprawnienia służebności, czyli na przykład korzysta ze służebności przechodu, przejazdu, czerpania wody czy innego prawa związku z cudzą nieruchomością. Aby ktoś został uznany za posiadacza służebności, musi istnieć faktyczne korzystanie w zgodzie z treścią służebności – nie wystarczy zamiar korzystania albo samo formalne ustanowienie służebności. Regulacje dotyczące posiadania rzeczy w tym zakresie mają zapewnić ujednolicenie standardów i ochronę posiadacza służebności.
Przykładem zastosowania tego przepisu może być sytuacja, gdy właściciel działki A ma służebność przejścia po działce B do drogi publicznej. Jeśli osoba korzystająca faktycznie przechodzi przez działkę B zgodnie z zakresem służebności, to jest ona posiadaczem służebności. Na tej podstawie może dochodzić swoich praw, na przykład bronić się przed naruszeniem tego prawa przez właściciela działki B. Różne sytuacje praktyczne często wynikają z faktycznego korzystania, które odpowiada treści służebności ustanowionej umownie lub ustawowo.
Do najczęstszych nieporozumień przy stosowaniu art. 352 KC należy mylenie posiadania służebności z samym prawem do służebności. Posadzenie rzeczywiste korzystanie z nieruchomości niekoniecznie pokrywa się z prawnym tytułem do służebności, np. gdy ktoś korzysta niejako bez podstawy prawnej. Błędne jest też pomijanie konieczności, aby korzystanie odpowiadało treści służebności – nie każda forma korzystania oznacza posiadanie służebności. Ponadto stosowanie przepisów o posiadaniu rzeczy powinno uwzględniać specyfikę służebności, co czasem jest ignorowane, co prowadzi do błędnych interpretacji. Warto zatem dokładnie analizować fakty i prawo w każdej konkretnej sprawie. W indywidualnej sytuacji najlepiej zawsze skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo ocenić status posiadania służebności i związane z tym prawa oraz obowiązki.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Posiadaczem służebności jest osoba faktycznie korzystająca z cudzej nieruchomości zgodnie z treścią służebności.
Do posiadania służebności stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy, ale z uwzględnieniem specyfiki służebności.
Nie, ważne jest faktyczne korzystanie z nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności.
Tak, posiadanie służebności opiera się na faktycznym korzystaniu, niezależnie od formalnego tytułu.
Posiadacz służebności ma ochronę prawną i może dochodzić swoich praw do korzystania zgodnie z treścią służebności.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 352