Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 369.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

Zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

VI ACa 1105/14Sąd Apelacyjny w Warszawie

Zadośćuczynienie a krzywda – wyrok SA w Warszawie

Fragment uzasadnienia

… w postaci jego życia i zdrowia. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł pozwany Towarzystwo (...) SA z siedzibą w W. , podnosząc zarzuty: - naruszenia art. 369 k.c. przez jego błędna wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że pozwani ponoszą solidarną odpowiedzialność w stosunku do poszkodowanego, - naruszenia art. 445 § 1 k.c. przez nieprawidłową wykładnię i zasądzenie powodowi zadośćuczynienia w kwocie rażąco…
  • zadośćuczynienie
Czytaj orzeczenie
IV Ka 157/15Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim

Wartość szkody w kradzieży – wyrok SO w Piotrkowie Tryb.

Fragment uzasadnienia

… Orzeczenie o tego rodzaju należnościach nie może więc być traktowane jako zobowiązanie solidarne ( art. 366 § 1 kc ), bowiem to musi wynikać z ustawy lub czynności prawnej ( art. 369 kc ), a żadna taka podstawa nie jest wskazana przy orzeczeniu kosztów procesu w kpk ( tak w wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 16 kwietnia 2002 r., sygn. akt II Aka 56/2002, LexPolonica nr 364761). Wobec powyższego ustaloną prawidłowo…
IV Ka 165/15Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim

Przymuszanie bez korzyści majątkowej – wyrok SO w Piotrkowie

Fragment uzasadnienia

… Orzeczenie o tego rodzaju należnościach nie może więc być traktowane jako zobowiązanie solidarne ( art. 366 § 1 kc ), bowiem to musi wynikać z ustawy lub czynności prawnej ( art. 369 kc ), a żadna taka podstawa nie jest wskazana przy orzeczeniu kosztów procesu w kpk ( tak w wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 16 kwietnia 2002 r., sygn. akt II Aka 56/2002, LexPolonica nr 364761). Wobec powyższego ustaloną prawidłowo…
VI ACa 741/14Sąd Apelacyjny w Warszawie

Hipoteka a odpowiedzialność in solidum – wyrok SA w Warszawie

Fragment uzasadnienia

… nieruchomości stanowiących ich własność hipotekami w celu zabezpieczenia wierzytelności wynikającej z udzielonego w 1999 r. kredytu. Sąd Okręgowy wskazał, iż zgodnie z art. 369 k.c. zobowiązanie jest solidarne, gdy wynika to z ustawy lub z czynności prawnej. Powód domagając się od pozwanych solidarnej zapłaty nie przedstawił żadnych okoliczności, które uzasadniałyby taką ich odpowiedzialność. B. Ł. (1) nie była stroną umowy…
  • hipoteka
  • odpowiedzialność solidarna
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 369: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 369 Kodeksu cywilnego definiuje podstawową zasadę dotyczącą zobowiązań solidarnych. Przepis mówi, że zobowiązanie jest solidarne wtedy, gdy wynika to wprost z ustawy lub zostało ustanowione poprzez czynność prawną. Solidarność zobowiązań oznacza, że kilku dłużników jest odpowiedzialnych za całość świadczenia, a wierzyciel może żądać całego świadczenia od każdego z nich osobno. Innymi słowy, sami dłużnicy pozostają razem odpowiedzialni za całość albo więcej niż część świadczenia, co zwiększa ochronę wierzyciela. Co ważne, solidarność zobowiązań nie powstaje przypadkowo lub domyślnie, lecz wymaga wyraźnej podstawy prawnej bądź umowy stron.

Przepis ma zastosowanie wtedy, gdy przepisy konkretnej ustawy przewidują solidarność dłużników (np. w kodeksie spółek handlowych czy w przepisach o zobowiązaniach) lub gdy strony wyraźnie zawrą w umowie postanowienie o solidarności. Na przykład w umowie o kredyt może być zapis, że kilku współkredytobiorców odpowiada solidarnie za spłatę całego zadłużenia. Nie można domniemywać solidarności, jeśli przepisy lub czynność prawna tego wyraźnie nie ustanawiają. Oznacza to, że przy braku takiego wskazania, odpowiedzialność dłużników jest zazwyczaj dzielona proporcjonalnie czy w inny sposób, ale nie solidarna.

W praktyce, zastosowanie art. 369 KC można zobaczyć w przypadku najmu lub kredytu z współobciążeniem, gdzie kilku osób jest zobligowanych do tłumaczenia pełnej sumy świadczenia. Przykładowo, gdy kilku współwłaścicieli kupuje coś na kredyt i umowa przewiduje ich solidarną odpowiedzialność, bank może domagać się całej spłaty od każdego dłużnika osobiście lub od wszystkich łącznie. To ułatwia odzyskanie należności i zabezpiecza interesy wierzyciela. Jednocześnie solidarna odpowiedzialność nie nakłada na każdego dłużnika obowiązku wykonania całego świadczenia – jedna osoba może spłacić całość, a potem dochodzić zwrotu części od pozostałych.

Częstym błędem jest mylne przekonanie, że dłużnicy zawsze odpowiadają solidarnie, jeśli występują razem w umowie, co nie jest prawdą. Innym nieporozumieniem jest zakładanie, że solidarność dłużników znika automatycznie, gdy jeden z nich wykona świadczenie – w rzeczywistości wykona on całość, ale później może się domagać częściowego zwrotu od pozostałych. Wreszcie, niektóre osoby utożsamiają solidarność dłużników z solidarnością wierzycieli, co również wymaga osobnej analizy prawnej. Artykuł 369 KC jest fundamentalny dla rozumienia mechanizmu solidarności i wyznacza jasne przesłanki jej powstania. W przypadku indywidualnych wątpliwości związanych z konkretnym zobowiązaniem solidarnym, wskazane jest skonsultowanie sprawy z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że zobowiązanie jest solidarne?

Zobowiązanie solidarne oznacza, że każdy z dłużników odpowiada za całość świadczenia, a wierzyciel może żądać pełnej sumy od dowolnego z nich.

Kiedy powstaje solidarność dłużników?

Solidarność powstaje wtedy, gdy jest to wyraźnie przewidziane w ustawie lub w umowie między stronami.

Czy można domniemywać solidarność, jeśli nie jest to wprost napisane?

Nie, solidarność dłużników musi wynikać z jasnego przepisu prawa lub z czynności prawnej; nie powstaje domyślnie.

Czy solidarność dłużników oznacza, że każdy musi wykonać całe świadczenie?

Nie, każdy dłużnik odpowiada za całość, ale po wykonaniu całości może dochodzić zwrotu części od pozostałych.

Czy solidarność dłużników i solidarność wierzycieli to to samo?

Nie, to różne instytucje prawne wymagające odrębnej analizy – art. 369 KC dotyczy solidarności dłużników.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 369