Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
Osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… 822 § 1 k.c. , który odnosi się do wszystkich rodzajów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, zawiera normę o charakterze ogólnym w stosunku do art. 34, 35, a zwłaszcza do art. 38 ust. 1 pkt 1 u.u.o. Zgodnie z art. 34 u.u.o., z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są zobowiązani do odszkodowania za…
Fragment uzasadnienia
… zgodności procedur towarzyszących podjęciu spornej uchwały z ustawą i zapisami statutu. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku na zasadzie art. 385 k.p.c. O kosztach procesu odwoławczego postanowiono w pkt II wyroku zgodnie z art. 98 i 99 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z § 5 i 10 ust. 1 pkt 21 oraz § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w…
Fragment uzasadnienia
… w określonej sferze życia społecznego. Nie ma podstaw do przyjęcia, że wszystkie prawa podstawowe objęte konwencją oraz wolności i prawa osobiste wymienione w Konstytucji ( art. 38-56 ) powinny być chronione za pomocą środków wskazanych w art. 24 k.c. Wskazuje na to również Europejski Trybunał Praw Człowieka, który w licznych orzeczeniach – poza określaniem kryteriów branych pod uwagę przy ocenie sprawności postępowania…
Fragment uzasadnienia
… oraz jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 64 § 1 1 , dokonują czynności procesowych przez swoje organy albo przez osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W art. 38 k.c. wskazano, iż osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na nim statucie. Działanie tych jednostek traktowane jest jako działanie osoby prawnej, przy czym muszą zostać zachowane następujące warunki…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 38: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 38 Kodeksu cywilnego stanowi, że osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany przez ustawę oraz statut oparty na tej ustawie. Oznacza to, że osoba prawna nie działa bezpośrednio sama, lecz za jej pośrednictwem działają określone organy, które mają do tego uprawnienia. Organ osoby prawnej to ciało lub osoba fizyczna powołana do podejmowania decyzji oraz reprezentowania tej osoby na zewnątrz. Przepis podkreśla, że funkcjonowanie organów oraz ich kompetencje muszą wynikać z przepisów prawa oraz z wewnętrznych aktów organizacyjnych, które są oparte na ustawie – przede wszystkim ze statutu. Dzięki temu możliwe jest zapewnienie legalności i uporządkowanego działania osoby prawnej w życiu społecznym i gospodarczym.
Przepis znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy osoba prawna dokonuje czynności prawnych przez swoje organy. Dotyczy to zarówno spółek kapitałowych, fundacji, stowarzyszeń, jak i innych podmiotów posiadających osobowość prawną. Przepis jasno wskazuje, że działania tych organów muszą być zgodne z konstrukcją prawną określoną przez ustawę i statut, a więc niedopuszczalne jest podejmowanie decyzji poza ramami kompetencji przyznanych organom. W ten sposób przepis reguluje zakres i tryb reprezentacji osoby prawnej oraz zapewnia prawidłowe wykonywanie jej funkcji i zobowiązań.
Przykładem zastosowania art. 38 KC może być spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która działa przez zarząd. Zarząd jako organ osoby prawnej ma prawo i obowiązek dokonywania czynności związanych z prowadzeniem spraw spółki, takich jak zawieranie umów, reprezentacja wobec kontrahentów czy podejmowanie decyzji operacyjnych. Jednak zarząd musi działać zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych oraz ze statutem spółki, który określa jego kompetencje i ograniczenia. Gdy zarząd działa poza tymi ramami, czynności takie mogą być nieważne lub skutkować negatywnymi konsekwencjami prawnymi dla spółki.
Często spotykane błędy przy stosowaniu art. 38 KC to niewłaściwe rozumienie pojęcia organu osoby prawnej lub przekroczenie przez niego uprawnień wynikających ze statutu czy ustawy. Przykładowo, osoby niebędące formalnie organami osoby prawnej, które podejmują czynności w jej imieniu, mogą narazić osobę prawną na nieważność tych czynności. Ponadto, nie zawsze jest jasne, które ciało jest właściwym organem do określonych decyzji, co może prowadzić do sporów i braku skuteczności działań. Ważne jest więc dokładne sprawdzenie zapisów statutu i przepisów ustawowych dotyczących kompetencji oraz formy działania organów osoby prawnej. W indywidualnej sytuacji warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie ustalić zakres i warunki działania organów tej osoby prawnej.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Oznacza to, że osoba prawna nie działa sama, lecz poprzez powołane do tego organy, które reprezentują ją i podejmują decyzje prawne w jej imieniu.
Organy osoby prawnej to ciała lub osoby fizyczne upoważnione do działania w jej imieniu, określone w ustawie i w statucie tej osoby prawnej.
Nie, ich działania muszą mieścić się w ramach kompetencji określonych przez ustawę i statut; działania poza nimi mogą być nieważne.
Czynności takie mogą być bezskuteczne prawnie lub prowadzić do odpowiedzialności, gdyż nie mają podstaw prawnych do reprezentowania osoby prawnej.
Tak, osoba prawna nie ma zdolności do czynności prawnych bezpośrednio, więc działania realizowane są przez jej organy zgodnie z prawem i statutem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 38