Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 406.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

Obowiązek wydania korzyści obejmuje nie tylko korzyść bezpośrednio uzyskaną, lecz także wszystko, co w razie zbycia, utraty lub uszkodzenia zostało uzyskane w zamian tej korzyści albo jako naprawienie szkody.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

VI RCa 289/15Sąd Okręgowy w Olsztynie

Rozdzielność majątkowa małżeńska – umorzenie apelacji

Fragment uzasadnienia

… powrotnego rozszerzenia wspólności ustawowej małżeńskiej na prawo do nieruchomości lokalowej położonej w G. przy ul. (...) , art.898§1 i 2kc w zw. z art.405 kc w zw. z art. 406 kc poprzez pominięcie odwołania przez P. K. (1) darowizny uczynionej A. K. , co skutkuje istnieniem uprawnienia P. K. (1) do ponownego rozszerzenia wspólności ustawowej małżeńskiej na prawo do nieruchomości lokalowej położonej w G. przy ul.(...) . W…
  • zniesienie małżeńskiej wspólności majątkowej
Czytaj orzeczenie
I C 356/15Sąd Rejonowy w Ciechanowie

Zwrot nienależnych alimentów – wyrok SR w Ciechanowie

Streszczenie

Sąd Rejonowy w Ciechanowie uznał, że po ustaniu obowiązku alimentacyjnego dalsza egzekucja mogła prowadzić do nienależnego świadczenia, skoro komornika nie poinformowano o zmianie sytuacji. Wyrok jest istotny dla spraw o zwrot świadczeń pobranych mimo wiedzy stron o braku podstawy do dalszej egzekucji.
  • nienależne świadczenie
Czytaj orzeczenie
IX GC 1882/15Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Zwrot prowizji faktoringowej jako nienależne świadczenie

Streszczenie

Sąd uznał, że świadczenie spełnione bez podstawy prawnej może stanowić nienależne świadczenie i podlegać zwrotowi na podstawie art. 410 k.c. W sprawie ważne było też przypomnienie, że umowa faktoringu ma charakter umowy nienazwanej i mieszanej, łączącej elementy kilku typów umów. Orzeczenie jest istotne dla sporów o prowizje i…
  • nienależne świadczenie
Czytaj orzeczenie
VI P 824/14Sąd Rejonowy w Białymstoku

Zwrot nienależnego świadczenia w pracy – wyrok SR

Streszczenie

Sąd Rejonowy w Białymstoku zasądził zwrot 13 250 zł jako świadczenia nienależnego i uznał, że pozwany nie wykazał przesłanek z art. 411 k.c. wyłączających obowiązek zwrotu. Orzeczenie jest ważne, bo potwierdza, że w sporze o nienależne świadczenie to pozwany musi udowodnić okoliczności blokujące roszczenie powoda.

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 406: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 406 Kodeksu cywilnego precyzuje zakres obowiązku wydania korzyści. Przepis wskazuje, że obowiązek ten dotyczy nie tylko korzyści, które zostały bezpośrednio uzyskane przez uprawnionego, ale również wszystkiego, co w następstwie zbycia, utraty lub uszkodzenia tej korzyści zostało uzyskane w zamian. Oznacza to, iż jeżeli korzyść została zamieniona na inny sposób wartości lub wyrządzono szkodę zamiast bezpośredniego korzyści, podlega ona również obowiązkowi zwrotu lub wydania. Warto także podkreślić, że obowiązek ten obejmuje także ewentualne naprawienie szkody związanej z utratą lub uszkodzeniem korzyści, co rozszerza zakres odpowiedzialności zobowiązanego.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy istnieje konieczność zwrotu lub wydania korzyści, które zostały uzyskane w związku z określonym stosunkiem prawnym lub zdarzeniem prawnym. Dotyczy to zwłaszcza przypadków, gdy korzyść nie pozostaje w pierwotnej formie, lecz została zbyta, utracona lub uszkodzona, a w zamian za nią powstała inna wartość lub zostało uzyskane odszkodowanie. Przepis ten ułatwia egzekwowanie zwrotu korzyści i zapewnia, że uprawniony nie ponosi straty wskutek zmiany formy korzyści lub jej uszkodzenia.

Przykładem zastosowania art. 406 KC może być sytuacja, gdy w wyniku zawarcia umowy następuje obowiązek zwrotu korzyści wynikających z tej umowy, a uzyskana korzyść została sprzedana przez osobę zobowiązaną. Zamiast wydawać rzecz w pierwotnej postaci, zobowiązany musi zwrócić uzyskany za nią ekwiwalent pieniężny lub inną wartość, która powstała w wyniku zbycia. Podobnie, jeśli korzyść uległa uszkodzeniu i w zamian wypłacono odszkodowanie, to odszkodowanie to również podlega obowiązkowi zwrotu.

Nierzadko przy stosowaniu art. 406 KC pojawiają się błędy polegające na błędnym rozumieniu zakresu korzyści podlegających zwrotowi. Niektórzy mylnie uważają, że tylko bezpośrednia korzyść powinna zostać zwrócona, a wszelkie jej następstwa już nie. Często pomija się także obowiązek zwrotu odszkodowania uzyskanego w miejsce korzyści lub nie uwzględnia się wartości powstałych wskutek zbycia. Ważne jest także rozróżnienie między korzyścią a danym świadczeniem, co czasami sprawia trudność. Art. 406 KC jednoznacznie wskazuje na szeroki zakres zwrotu, co powinno być respektowane w praktyce. W sprawach indywidualnych zaleca się konsultację z prawnikiem, aby prawidłowo zastosować przepisy dotyczące obowiązku wydania korzyści.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest korzyść w rozumieniu art. 406 KC?

Korzyść to każda wartość uzyskana wskutek określonego stosunku prawnego lub zdarzenia, którą należy wydać uprawnionemu.

Czy obowiązek wydania korzyści dotyczy tylko tego, co zostało bezpośrednio uzyskane?

Nie, obejmuje także wszystko, co zostało uzyskane w zamian korzyści, np. po jej zbyciu, utracie lub uszkodzeniu.

Co to znaczy, że obowiązek dotyczy również naprawienia szkody?

Oznacza to, że jeśli korzyść została uszkodzona lub utracona, należy wydać odszkodowanie lub to, co za nie otrzymano.

Jak praktycznie stosować art. 406 KC przy zwrocie rzeczy sprzedanej?

Jeśli rzecz została sprzedana, należy wydać uzyskane za nią pieniądze lub inną równoważną wartość.

Czy przepisy o wydaniu korzyści mogą być trudne do interpretacji?

Tak, dlatego w sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie ocenić zakres obowiązku.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 406