Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 4498.

Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez produkt niebezpieczny ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednak w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od wprowadzenia produktu do obrotu.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 4498 kodeksu cywilnego reguluje zasady przedawnienia roszczeń związanych ze szkodą wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Przepis stanowi, że poszkodowany może dochodzić naprawienia szkody w terminie trzech lat od chwili, kiedy dowiedział się lub powinien był dowiedzieć się zarówno o szkodzie, jak i o osobie zobowiązanej do naprawienia szkody, przy zachowaniu należytej staranności. Oznacza to, że liczy się moment świadomości lub możliwość jej uzyskania, co chroni poszkodowanego przed niekorzystnym skutkiem ignorancji. Jednocześnie ustawodawca wprowadza termin maksymalny, niezależny od świadomości poszkodowanego, który wynosi dziesięć lat od wprowadzenia produktu do obrotu. Po upływie tego czasu roszczenie ulega przedawnieniu bez względu na okoliczności, co ma na celu zabezpieczenie interesów przedsiębiorców oraz stabilizację sytuacji prawnej związanej z produktami na rynku.

Przepis ma zastosowanie w sytuacji, gdy ktoś poniósł szkodę na skutek działania lub właściwości produktu niebezpiecznego. Przez produkt niebezpieczny rozumie się taki wyrób, który ze względu na swoje właściwości albo niewłaściwe oznakowanie stwarza zagrożenie dla zdrowia lub mienia. Poszkodowany, który dowie się o szkodzie i jej sprawcy, ma trzy lata na zgłoszenie roszczenia. Jeśli natomiast przez ten czas nie pojawiła się świadomość ani możliwość jej uzyskania, roszczenie i tak wygasa po dziesięciu latach od momentu, gdy produkt wszedł do obrotu. Ta regulacja jest spójna z zasadami ochrony konsumentów i zapewnia równowagę między ich prawami a potrzebą pewności obrotu gospodarczego.

Przykładem zastosowania tego przepisu może być sytuacja, gdy osoba korzysta z urządzenia elektronicznego, które z powodu wady konstrukcyjnej powoduje uszkodzenie ciała lub mienia. Poszkodowany odniósł obrażenia i dowiedział się o odpowiedzialności producenta dopiero po upływie kilku miesięcy od zdarzenia. W takim przypadku ma on trzy lata na zgłoszenie roszczenia licząc od momentu uzyskania tej wiedzy, ale nie dłużej niż dziesięć lat od czasu wprowadzenia urządzenia do obrotu. Jeśli zwleka z dochodzeniem roszczenia po tym okresie, może ono ulec przedawnieniu.

Częstym błędem przy stosowaniu artykułu 4498 KC jest mylenie terminów przedawnienia – niektórzy zakładają automatycznie trzyletni termin, nie uwzględniając dziesięcioletniego limitu, który jest terminem ostatecznym. Innym problemem jest nieuwzględnianie wymogu należytej staranności przy ustalaniu chwili, w której poszkodowany mógł się dowiedzieć o szkodzie i osobie zobowiązanej, co może prowadzić do niezasadnego skrócenia terminu do dochodzenia roszczenia. Ważne jest także, aby prawidłowo identyfikować moment wprowadzenia produktu do obrotu, ponieważ ten fakt determinuje bieg dziesięcioletniego terminu.

W każdej indywidualnej sytuacji związanej z roszczeniami z tytułu szkody wyrządzonej przez produkt niebezpieczny wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który pomoże właściwie ocenić termin przedawnienia i ochronę prawną poszkodowanego.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza termin przedawnienia roszczenia z tytułu szkody wyrządzonej przez produkt niebezpieczny?

Oznacza to, że poszkodowany ma ograniczony czas na dochodzenie roszczeń – trzy lata od momentu, gdy dowiedział się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej oraz maksymalnie dziesięć lat od wprowadzenia produktu do obrotu.

Kiedy zaczyna biec trzyletni termin przedawnienia?

Termin liczony jest od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia.

Czy można dochodzić roszczeń po upływie dziesięciu lat od wprowadzenia produktu do obrotu?

Nie, po upływie dziesięciu lat od wprowadzenia produktu do obrotu roszczenie ulega przedawnieniu i nie można go już skutecznie dochodzić.

Co oznacza 'należyta staranność' w kontekście tego przepisu?

To obowiązek poszkodowanego, aby w rozsądnym stopniu zainteresować się swoim prawem i sprawdzić, czy doznał szkody oraz kto jest za nią odpowiedzialny.

Czy przedawnienie działa automatycznie, czy trzeba je powołać?

Przedawnienie jest instytucją materialnoprawną, która może być powołana przez stronę pozwaną, a sąd musi to uwzględnić, jeśli jest zgłoszone.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI