Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
§ 1.Dłużnik, spełniając świadczenie, może żądać od wierzyciela pokwitowania.
§ 2.Dłużnik może żądać pokwitowania w szczególnej formie, jeżeli ma w tym interes.
§ 3.Koszty pokwitowania ponosi dłużnik, chyba że umówiono się inaczej.
Art. 462 Kodeksu cywilnego stanowi o prawach i obowiązkach dłużnika w zakresie uzyskania pokwitowania od wierzyciela. W paragrafie pierwszym przepis wyraźnie wskazuje, że dłużnik może zażądać od wierzyciela pokwitowania, czyli pisemnego potwierdzenia wykonania świadczenia. Pokwitowanie to jest formą dowodu na spełnienie świadczenia, co jest istotne w prowadzeniu ewentualnych sporów prawnych. Paragraf drugi rozszerza uprawnienia dłużnika, dając mu prawo do żądania pokwitowania w szczególnej formie, jeśli posiada w tym interes, na przykład gdy wymaga tego charakter zobowiązania lub bezpieczeństwo obrotu prawnego. Z kolei paragraf trzeci reguluje kwestie finansowe związane z wystawieniem takiego pokwitowania, wskazując, że koszty jego sporządzenia obciążają dłużnika, o ile strony nie postanowią inaczej.
Przepis znajduje zastosowanie zawsze, gdy dłużnik spełnia świadczenie pieniężne lub rzeczowe na rzecz wierzyciela i chce mieć potwierdzenie tego faktu. Możliwość żądania pokwitowania w szczególnej formie ma znaczenie w sytuacjach, gdy wymagana jest dodatkowa pewność lub formalność, np. notarialne poświadczenie wykonania świadczenia. Koszty pokwitowania z reguły obciążają dłużnika, co jest zgodne z zasadą, że uprawnienia wynikające z roszczeń są jego inicjatywą i powinien ponosić związane z tym wydatki, jednakże umowa może to zmienić.
Przykład praktyczny: Jan spłaca wierzycielowi, Piotrowi, pożyczkę gotówkową. Chcąc mieć dowód zapłaty, Jan żąda pokwitowania od Piotra w formie pisemnej, które Piotr wystawia. Jan może także zażądać, by pokwitowanie zostało poświadczone przez świadka lub notariusza, jeśli obawia się sporów. Koszty związane z przygotowaniem takiego pokwitowania pokrywa Jan, chyba że umówią się inaczej.
Często spotykane błędy w stosowaniu art. 462 dotyczą niejasnego sformułowania w umowie, czy koszty pokwitowania obciążają dłużnika, brak świadomości o prawie do żądania pokwitowania w szczególnej formie lub nieuwzględnianie, że pokwitowanie może być odmienne od jedynie zwykłego potwierdzenia. Niekiedy strony mylnie traktują pokwitowanie jako wymóg dla ważności spełnienia świadczenia, chociaż nie jest to konieczne, a jedynie prawo dłużnika.
W przypadku indywidualnych okoliczności i wątpliwości dotyczących praw i obowiązków związanych z pokwitowaniem przy spełnianiu świadczenia, warto skonsultować się z radcą lub adwokatem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Tak, zgodnie z art. 462 § 1 KC, dłużnik ma prawo żądać pokwitowania od wierzyciela przy spełnianiu świadczenia.
To pokwitowanie wymaga określonej formy, np. pisemnej, poświadczonej przez osobę trzecią, gdy dłużnik ma w tym interes.
Z zasady koszty pokwitowania ponosi dłużnik, chyba że strony ustaliły inaczej.
Nie, pokwitowanie nie jest warunkiem ważności spełnienia świadczenia, lecz potwierdza jego wykonanie.
Wierzyciel powinien wydać pokwitowanie na żądanie dłużnika; odmowa może prowadzić do sporów i niekorzystnych skutków dowodowych dla wierzyciela.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI