Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
§ 1.Zobowiązany do wydania cudzej rzeczy może ją zatrzymać aż do chwili zaspokojenia lub zabezpieczenia przysługujących mu roszczeń o zwrot nakładów na rzecz oraz roszczeń o naprawienie szkody przez rzecz wyrządzonej (prawo zatrzymania).
§ 2.Przepisu powyższego nie stosuje się, gdy obowiązek wydania rzeczy wynika z czynu niedozwolonego albo gdy chodzi o zwrot rzeczy wynajętych, wydzierżawionych lub użyczonych.
§ 3.(uchylony)
Art. 461 Kodeksu cywilnego ustanawia tzw. prawo zatrzymania rzeczy, które przysługuje osobie zobowiązanej do wydania cudzej rzeczy. Zgodnie z § 1 tego artykułu, osoba taka może zatrzymać tę rzecz aż do momentu, gdy zaspokoi lub zabezpieczy swoje roszczenia wobec osoby domagającej się zwrotu. Roszczenia te obejmują przede wszystkim zwrot nakładów poniesionych na rzecz oraz naprawienie szkody, którą rzecz wyrządziła. Oznacza to, że dłużnik może zatrzymać rzecz jako formę zabezpieczenia swoich interesów majątkowych, gdy uważa, że osoba uprawniona do jej odbioru jest zobowiązana wobec niego względem określonych zobowiązań. § 2 wprowadza istotne ograniczenia prawa zatrzymania, wyłączając jego stosowanie w sytuacjach, gdy obowiązek wydania rzeczy wynika z czynu niedozwolonego lub gdy rzecz ma zostać zwrócona w związku z najmem, dzierżawą lub użyczeniem. W tych przypadkach prawo zatrzymania nie przysługuje, co ma na celu ochronę przepływu rzeczy w tych szczególnych stosunkach prawnych. § 3 został uchylony i nie ma obecnie zastosowania. Przepis ten znajdzie zastosowanie w różnych praktycznych sytuacjach, w których osoba posiadająca czyjąś rzecz chce zabezpieczyć swoje roszczenia o nakłady lub naprawę szkody, zanim rzeczywiście ją wyda. Przykładowo, jeśli najemca wykonał ulepszenia w wynajmowanym mieszkaniu i wynajmujący chce odzyskać lokal, najemca nie może skorzystać z prawa zatrzymania według art. 461 § 2, bo dotyczy to zwrotu rzeczy najętych – prawo zatrzymania tu nie obowiązuje. Z kolei w przypadku, gdy osoba przechowująca rzecz nie jest związana takim stosunkiem, może zatrzymać rzecz do czasu rozliczenia swoich nakładów. Często popełnianym błędem jest mylenie prawa zatrzymania z przejęciem własności rzeczy lub z prawem do potrącenia, które są odrębnymi instytucjami prawnymi. Ponadto nie każdy obowiązek wydania rzeczy uprawnia do zatrzymania – jeśli wydanie wynika np. z deliktu (czynu niedozwolonego), prawo zatrzymania jest wykluczone. Warto pamiętać, że prawo zatrzymania ma charakter zabezpieczający i nie pozwala na dowolne zatrzymanie rzeczy bez podstaw. W przypadku wątpliwości co do stosowania art. 461 KC warto zwrócić się o pomoc do prawnika, który indywidualnie oceni okoliczności konkretnej sprawy.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Prawo zatrzymania pozwala osobie zobowiązanej do wydania cudzej rzeczy zatrzymać ją do czasu zaspokojenia lub zabezpieczenia swoich roszczeń o zwrot nakładów lub naprawienie szkody.
Nie, art. 461 § 2 wyłącza stosowanie prawa zatrzymania do rzeczy wynajętych, dzierżawionych lub użyczonych.
Nie, w takim przypadku prawo zatrzymania według art. 461 § 2 nie ma zastosowania.
Prawo zatrzymania zabezpiecza roszczenia o zwrot nakładów na rzecz oraz roszczenia o naprawienie szkody przez rzecz wyrządzoną.
Nie, prawo zatrzymania nie zmienia własności rzeczy, a jedynie pozwala ją zatrzymać do czasu rozliczenia określonych roszczeń.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI