Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Jeżeli przedmiotem świadczenia jest określona ilość rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, wierzyciel może w razie zwłoki dłużnika nabyć na jego koszt taką samą ilość rzeczy tego samego gatunku albo żądać od dłużnika zapłaty ich wartości, zachowując w obu wypadkach roszczenie o naprawienie szkody wynikłej ze zwłoki.
Artykuł 479 Kodeksu cywilnego dotyczy sytuacji, kiedy przedmiotem świadczenia jest określona ilość rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a dłużnik zalega z ich wydaniem. Przepis ten daje wierzycielowi prawo do nabycia na koszt dłużnika takiej samej ilości rzeczy tego samego gatunku lub żądania zapłaty ich wartości w przypadku zwłoki dłużnika. Co istotne, wierzyciel zachowuje w obu sytuacjach prawo do dochodzenia odszkodowania za wszelkie szkody powstałe w wyniku zwłoki dłużnika, co oznacza, że uprawnienia te mogą być łączone, a nie wykluczają się wzajemnie. Norma ta chroni interesy wierzyciela, umożliwiając mu skuteczną reakcję na opóźnienie w spełnieniu świadczenia.
Przepis znajduje zastosowanie, gdy przedmiot świadczenia jest oznaczony co do gatunku, czyli cechuje go przynależność do określonego rodzaju rzeczy, a nie konkretny egzemplarz. Dłużnik ma obowiązek dostarczyć określoną ilość takich rzeczy, ale w przypadku zwłoki wierzyciel może podjąć alternatywne działania wskazane w przepisie. Zastosowanie artykułu wymaga zatem zaistnienia zwłoki, czyli opóźnienia w spełnieniu zobowiązania, co oznacza, że termin świadczenia już minął, a dłużnik nadal go nie spełnił.
Przykładowo, jeśli dłużnik umówił się na dostarczenie 100 kilogramów zboża określonego gatunku, lecz nie wywiązał się w terminie z tego zobowiązania, wierzyciel może kupić tę samą ilość zboża na rynku na koszt dłużnika lub zażądać, aby dłużnik zapłacił wartość tego zboża. Wierzyciel jednocześnie może dochodzić odszkodowania, jeśli na skutek zwłoki poniósł dodatkowe straty, np. w związku z koniecznością zakupu droższego zboża w innym miejscu czy opóźnieniami produkcyjnymi. Dzięki temu przepis umożliwia wierzycielowi zabezpieczenie swoich interesów mimo niedotrzymania warunków umowy przez dłużnika.
Częstym nieporozumieniem jest mylenie rzeczy oznaczonych co do gatunku z rzeczami oznaczonymi indywidualnie. Artykuł 479 KC dotyczy wyłącznie tych pierwszych. Ponadto zbyt dosłowne rozumienie możliwości 'nabycia na koszt dłużnika' może prowadzić do nieuzasadnionego działania wierzyciela bez wcześniejszego wezwania dłużnika, co może być sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub przepisami o dobrych obyczajach. Warto pamiętać, że wierzyciel zachowuje prawo do odszkodowania, dlatego sama wartość rzeczy może nie pokrywać wszystkich strat. W przypadku wątpliwości co do praw i obowiązków stron w danej sytuacji, wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który pomoże właściwie zinterpretować i zastosować przepis w praktyce.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Rzecz oznaczona co do gatunku to taka, która jest określona tylko rodzajem lub właściwościami, a nie indywidualnym charakterem, np. określona ilość zboża, a nie konkretne ziarna.
Wierzyciel może nabyć takie rzeczy na koszt dłużnika w razie jego zwłoki, czyli po upływie terminu do spełnienia świadczenia, jednak powinien to zrobić z zachowaniem zasad współżycia społecznego.
Tak, wierzyciel może żądać nabycia rzeczy lub zapłaty wartości oraz zachować roszczenie o naprawienie szkody wynikłej ze zwłoki.
Wierzyciel może kupić rzeczy na koszt dłużnika i dochodzić odszkodowania za różnicę w cenie oraz inne szkody związane ze zwłoką.
Nie, art. 479 KC dotyczy wyłącznie rzeczy oznaczonych co do gatunku, a nie indywidualnych egzemplarzy.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI