Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 540.

§ 1.Jeżeli właściwy organ państwowy ustalił, w jaki sposób sprzedawca ma obliczyć cenę za rzeczy danego rodzaju lub gatunku (cena wynikowa), stosuje się, zależnie od właściwości takiej ceny, bądź przepisy o cenie sztywnej, bądź przepisy o cenie maksymalnej.

§ 2.W razie sporu co do prawidłowości obliczenia ceny wynikowej cenę tę ustali sąd.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 540 Kodeksu cywilnego określa sposób ustalania ceny za rzeczy określonego rodzaju lub gatunku, gdy cena ta jest wynikowa, czyli obliczana na podstawie wskazań właściwego organu państwowego. W paragrafie 1 przepis stanowi, że jeśli organ państwowy wskazał sposób kalkulacji ceny, należy stosować zasady dotyczące ceny sztywnej lub ceny maksymalnej, w zależności od charakteru tej ceny. Oznacza to, że sprzedawca musi obliczyć cenę zgodnie z tymi wskazaniami, a nie dowolnie. Paragraf 2 reguluje sytuację, gdy pojawi się spór co do prawidłowości wyliczenia ceny wynikowej. W takim przypadku rozstrzygnięcie należy do sądu, który ustala cenę na podstawie przedstawionych dowodów i okoliczności.

Przepis ma zastosowanie przede wszystkim wtedy, gdy sprzedawca handluje rzeczami, które są oznaczone jako rzeczy danego rodzaju lub gatunku, a cena nie jest ustalona pojedynczo, lecz na podstawie formuły lub wskaźników określonych przez organ państwowy. Dotyczy to sytuacji, gdzie cena sztywna oznacza cenę ustalona odgórnie i niezmienna, a cena maksymalna to limit ceny, jakiej nie można przekroczyć. Przepis ten umożliwia zatem jasne określenie ceny, wykluczając dowolność sprzedawcy w wycenie tych towarów.

Przykładowo, jeśli producent wskazał sposób kalkulacji ceny za zboże jako cenę wynikową wyliczaną na podstawie określonego wzoru lub wskaźnika cenowego, a sprzedawca podał inną cenę, może dojść do sporu o prawidłowość tej kalkulacji. Wówczas sąd, po przeanalizowaniu dokumentów i okoliczności, zdecyduje, która cena jest prawidłowa. To pozwala uniknąć samowolnych podwyżek lub zaniżania cen, chroniąc interesy stron umowy.

Częstym błędem jest niezachowanie procedur obliczania ceny wynikowej oraz próba obejścia cen sztywnych lub maksymalnych. Bywa również, że strony nie zgłaszają sporu do sądu, co powoduje niejasności i problemy w realizacji umowy. Należy pamiętać, że Art. 540 KC wprowadza mechanizm zapewniający prawidłowość wyceny w sytuacjach, gdzie cena jest ustalana według określonych reguł państwowych, dlatego ważne jest stosowanie się do tych przepisów. W przypadku indywidualnych wątpliwości zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, aby upewnić się co do prawidłowego zastosowania normy.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest cena wynikowa w rozumieniu Art. 540 KC?

Cena wynikowa to cena za rzeczy danego rodzaju lub gatunku, obliczona według wskazań właściwego organu państwowego, a nie ustalona dowolnie przez sprzedawcę.

Kiedy stosuje się przepisy o cenie sztywnej lub cenie maksymalnej?

Stosuje się je, gdy cena wynikowa ma właściwości ceny sztywnej lub ceny maksymalnej, zgodnie z ustaleniem organu państwowego.

Co zrobić, gdy strony nie zgadzają się co do prawidłowości obliczenia ceny wynikowej?

W razie sporu o prawidłowość obliczenia ceny wynikowej, ostateczną decyzję podejmuje sąd.

Czy sprzedawca może dowolnie ustalać cenę w przypadku rzeczy gatunkowych?

Nie, jeśli właściwy organ państwowy ustalił sposób obliczenia ceny, sprzedawca musi się do tego stosować.

Czy można uniknąć sporu dotyczącego ceny wynikowej?

Tak, poprzez dokładne stosowanie ustaleń organu państwowego oraz jasne ustalenia umowne co do sposobu obliczania ceny.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI