Art. 5564 Kodeksu cywilnego reguluje szczególne zasady stosowania przepisów dotyczących konsumentów wobec osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Przepis ten precyzuje, że postanowienia działu o ochronie konsumenta mają zastosowanie także wobec takich przedsiębiorców, pod warunkiem że zawierają umowę, która nie ma dla nich charakteru zawodowego. Oznacza to, że mimo iż osoba fizyczna wykonuje działalność gospodarczą, to jeśli umowa nie jest związana bezpośrednio z tą działalnością ani charakterem zawodowym wynikającym z przedmiotu działalności, może korzystać z ochrony konsumenckiej. Przepisy te nie dotyczą jednak sytuacji uregulowanych odrębnie, na przykład art. 558 § 1 zdanie drugie, wskazanego w wyłączeniu.
Przepis ma zastosowanie w sytuacji, gdy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą zawiera umowę, ale umowa ta nie wynika z charakteru prowadzonej przez nią działalności. Sam charakter zawodowy umowy oceniany jest na podstawie jej treści, a zwłaszcza przedmiotu działalności zarejestrowanego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). W przypadku wątpliwości co do charakteru umowy, osoba ta może na etapie zawierania umowy złożyć oświadczenie, że umowa jest zawodowa lub nie, jednak druga strona nie może uzależnić zawarcia umowy od takiego oświadczenia, co zapobiega nadużyciom.
Przykładowo, przedsiębiorca prowadzący sklep internetowy może zawrzeć umowę na zakup sprzętu AGD do użytku własnego, nie związanego z prowadzoną działalnością. W takiej sytuacji przepisy działu dotyczącego konsumentów mają zastosowanie, ponieważ umowa nie ma charakteru zawodowego. Jeśli jednak przedsiębiorca kupuje sprzęt na potrzeby działalności, ochrona konsumencka nie będzie miała zastosowania. Ten mechanizm pozwala na stosowanie ochrony konsumenta także wobec drobnych przedsiębiorców kupujących poza własną działalnością gospodarczą.
Do częstych nieporozumień przy stosowaniu art. 5564 KC należy mylenie osoby fizycznej prowadzącej działalność z konsumentem niezależnie od charakteru umowy. Nie każda umowa zawierana przez przedsiębiorcę jest objęta ochroną konsumencką – trzeba ocenić jej związek z działalnością gospodarczą. Ponadto błędem jest wymaganie od osoby fizycznej oświadczenia o charakterze umowy przed zawarciem umowy, co jest niedopuszczalne. Przepis podkreśla także wagę treści samej umowy oraz zarejestrowanego zakresu działalności dla ustalenia, czy umowa ma charakter zawodowy. W sytuacji wątpliwej co do interpretacji tego artykułu, skonsultowanie konkretnej sprawy z prawnikiem jest wskazane.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.