Art. 5565 Kodeksu cywilnego wprowadza szczególne wyłączenie dotyczące stosowania dwóch przepisów w zakresie praw i obowiązków kupującego. Konkretnie, normy zawarte w art. 563 oraz art. 567 § 2 odnoszą się do praw konsumenta, jednak zgodnie z art. 5565 § 1, przepisów tych nie stosuje się do osoby fizycznej, która zawiera umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, pod warunkiem, że z treści umowy wynika, iż nie ma ona charakteru zawodowego dla tej osoby. Charakteryzuje to sytuację, gdy osoba prowadząca działalność gospodarczą dokonuje zakupu na potrzeby niezwiązane z tą działalnością.
Zastosowanie tego przepisu ma miejsce w przypadkach, gdy osoba prywatna prowadząca działalność gospodarczą zawiera umowę, ale umowa ta nie dotyczy przedmiotów lub usług określonych jako zawodowe w zakresie jej działalności. Przepis uwzględnia fakt, że nie każda umowa zawierana przez przedsiębiorcę jest związana z prowadzoną przez niego firmą. Umożliwia to odróżnienie sytuacji, w której kupujący powinien korzystać z ochrony konsumenta, od tych, w których umowa powinna być traktowana na zasadach gospodarczych.
Praktyczny przykład zastosowania art. 5565 KC to sytuacja, gdy osoba prowadząca sklep komputerowy kupuje na własny użytek sprzęt AGD. Mimo że jest przedsiębiorcą, umowa ta nie dotyczy jej działalności zawodowej i zgodnie z przepisem nie stosuje się wobec niej przepisów przewidzianych dla kupujących w ramach działalności gospodarczej. Co więcej, zgodnie z § 2 tego artykułu, jeśli z umowy nie wynika jasno, czy ma ona charakter zawodowy, kupujący może w chwili zawarcia umowy złożyć oświadczenie o charakterze umowy, ale druga strona nie może wymagać tego oświadczenia jako warunku zawarcia umowy.
Często spotykanym problemem w praktyce jest błędne kwalifikowanie umów zawieranych przez osoby prowadzące działalność gospodarczą jako dotyczące ich działalności zawodowej, nawet gdy przedmiot umowy jest zupełnie prywatny. Niektóre osoby przedsiębiorcze nie zdają sobie sprawy, że mogą mieć status konsumenta w określonych sytuacjach. Kolejnym nieporozumieniem jest wymuszanie przez sprzedających oświadczenia o charakterze umowy, co jest niedozwolone zgodnie z § 2 art. 5565. W interpretacji tego przepisu należy zatem starannie ocenić treść umowy oraz kontekst jej zawarcia. Wątpliwości co do indywidualnej sytuacji warto konsultować z prawnikiem specjalizującym się w prawie cywilnym lub prawie konsumenckim.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.