Art. 5751 Kodeksu cywilnego wprowadza szczególną możliwość dla sprzedawcy, który ponosi odpowiedzialność na podstawie rękojmi. Przepis stanowi, że jeśli kupujący uniknął całkowitej lub częściowej utraty rzeczy, którą nabył, albo skutków obciążenia jej na rzecz osoby trzeciej, poprzez zapłatę sumy pieniężnej lub spełnienie innego świadczenia, sprzedawca może zwolnić się z odpowiedzialności z tytułu rękojmi. W praktyce oznacza to, że sprzedawca może w takim przypadku zwrócić kupującemu zapłaconą sumę lub wartość innego świadczenia, powiększoną o odsetki i koszty, co powoduje zakończenie jego odpowiedzialności wobec kupującego.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy kupujący mimo wad rzeczy w pewnym stopniu zabezpieczył swoje interesy, realizując świadczenie, które pozwoliło uniknąć utraty rzeczy lub skutków jej wad. Dotyczy to więc sytuacji pośrednich, kiedy kupujący nie ponosi pełnej szkody materialnej, ponieważ podjął działania, które zapobiegły pogorszeniu się jego sytuacji prawnej albo majątkowej w odniesieniu do nabytej rzeczy. Warunkiem jest, aby zapłata lub inne świadczenie nastąpiły z udziałem kupującego i przyniosły skutek w postaci uniknięcia szkody.
Przykładem zastosowania artykułu 5751 KC może być sytuacja, gdy kupujący nabył samochód z wadą prawną - np. obciążeniem na rzecz osoby trzeciej, które mogło spowodować jego utratę. Jeśli kupujący zapłacił tej osobie trzeci zamiast sprzedawcy, aby oczyścić pojazd od tego obciążenia, to sprzedawca może zwolnić się z odpowiedzialności z tytułu rękojmi, zwracając kupującemu zapłaconą sumę za samochód wraz z odsetkami i kosztami. Oznacza to, że kupujący odzyskuje swoje pieniądze, ale nie może dalej domagać się roszczeń od sprzedawcy związanych z wadą rzeczy.
W praktyce często dochodzi do nieporozumień, na przykład mylnego rozumienia, że sprzedawca jest zawsze zwolniony z odpowiedzialności po dokonaniu naprawy lub zapłacie, niezależnie od okoliczności. Warto pamiętać, że art. 5751 KC wymaga, by kupujący faktycznie uniknął utraty rzeczy lub skutków jej obciążenia poprzez zapłatę lub inne świadczenie. Bardzo ważne jest też, aby sprzedawca zwrócił kupującemu kwotę zapłaconą lub równowartość świadczenia z odsetkami i kosztami. Niezastosowanie się do tych warunków może skutkować dalszą odpowiedzialnością sprzedawcy z rękojmi. Artykuł ten nie likwiduje rękojmi, lecz pozwala jej ograniczyć w określonych sytuacjach. W sprawach indywidualnych zaleca się konsultację z prawnikiem, aby właściwie ocenić konkretne okoliczności i skutki prawne.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.