Art. 62.

Artykuł 62 Kodeksu cywilnego stanowi, że oświadczenie woli skierowane do innej osoby zachowuje swoją ważność nawet wtedy, gdy składający je zmarł lub utracił zdolność do czynności prawnych przed dotarciem oświadczenia do adresata. Z zasady tej można odstąpić tylko w przypadku, gdy z samej treści oświadczenia, z przepisów prawa lub z okoliczności wynika co innego. Oznacza to, że śmierć lub utrata zdolności do czynności prawnych nie prowadzi automatycznie do bezskuteczności złożonego oświadczenia, które miało dotrzeć do innej osoby. Normę tę należy rozumieć jako ochronę bezpieczeństwa obrotu prawnego i stabilności zawartych czynności prawnych, aby ważne oświadczenia nie ulegały automatycznemu unieważnieniu z powodu zmian stanu osoby składającej je po złożeniu oświadczenia, ale przed jego odebraniem.

Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy oświadczenie woli jest składane jednoznacznie w celu poinformowania lub uzyskania efektu prawnego względem innej osoby, na przykład w formie pisemnej lub ustnej, a oświadczenie to znajduje się w toku przesyłania do odbiorcy. Taka regulacja zabezpiecza przede wszystkim prawidłowość i pewność obrotu prawnego w przypadkach spadkowych czy też utraty zdolności prawnej, gdzie oświadczenia mogą mieć doniosłe skutki. Co więcej, ustawodawca wskazuje, że wyjątki od tej reguły mogą wynikać bezpośrednio z treści samego oświadczenia, z ustawy lub z analizowanych okoliczności danej sytuacji.

W praktyce, art. 62 KC może odnosić się na przykład do sytuacji, gdy osoba składająca oświadczenie sprzedaży nieruchomości podpisała umowę i wysłała ją listem poleconym do kupującego, jednak przed dotarciem do adresata zmarła. Zgodnie z tym przepisem, jeśli z treści umowy lub innych okoliczności nie wynika inaczej, to jej oświadczenie woli pozostaje skuteczne i uznane za ważne, co pozwala kontynuować proces przeniesienia własności. Zasada ta zabezpiecza również interesy drugiej strony i umożliwia kontynuację realizowania zapisów umownych pomimo zmian stanu osoby składającej oświadczenie.

Do częstych nieporozumień podczas stosowania art. 62 KC należy błędne przekonanie, że śmierć składającego lub utrata zdolności zawsze powodują wygaśnięcie lub nieważność oświadczenia. Ponadto, często zdarza się nieanalizowanie treści samego oświadczenia, ustawowych wyjątków lub okoliczności, które mogą korygować ogólne zasady tego przepisu, co może prowadzić do błędnej oceny skutków prawnych. Również terminologia dotycząca zdolności do czynności prawnych budzi wątpliwości, gdyż utrata zdolności może nastąpić na różnej podstawie prawnej i w różnym zakresie. Na koniec, należy pamiętać, że w razie wątpliwości interpretacyjnych lub w sprawach indywidualnych zalecana jest konsultacja z prawnikiem, aby właściwie ocenić skutki prawne każdej konkretnej sytuacji związanej z oświadczeniami woli.