Art. 63 Kodeksu cywilnego dotyczy sytuacji, gdy do dokonania czynności prawnej konieczna jest zgoda osoby trzeciej. Przepis zawiera dwie istotne normy prawne. Po pierwsze, osoba trzecia może wyrazić zgodę zarówno przed złożeniem oświadczenia przez osoby dokonujące czynności prawnej, jak i po tym fakcie. Zgoda wyrażona po złożeniu oświadczenia ma moc wsteczną, czyli działa od daty złożenia tego oświadczenia. Po drugie, jeśli do ważności danej czynności prawnej wymagana jest forma szczególna (np. forma pisemna, notarialna), to oświadczenie zgody osoby trzeciej również musi być złożone w tej samej formie, aby zachować skuteczność prawną.
Przepis ma zastosowanie w wielu sytuacjach prawnych, gdzie potrzebna jest zgoda innej osoby spoza kręgu stron czynności prawnej, np. opiekuna prawnego, małżonka, kuratora lub innego organu uprawnionego do takiej zgody. Przesłanka zastosowania art. 63 KC pojawia się zwłaszcza wtedy, gdy prawo wymaga dodatkowego zabezpieczenia ważności czynności poprzez obecność lub aprobatę osoby trzeciej. W zależności od okoliczności, zgoda ta może zostać wyrażona przed lub po dokonaniu czynności, co daje stroną elastyczność w zabezpieczeniu swoich interesów.
Przykładem może być sytuacja, gdy najemca zamierza zawrzeć umowę najmu mieszkania, lecz zgodę na tę czynność musi wyrazić spadkobierca właściciela nieruchomości. Jeśli zgoda spadkobiercy zostanie wyrażona dopiero po podpisaniu umowy przez najemcę i właściciela, to zgodnie z art. 63 § 1 zgoda ta działa z mocą wsteczną od dnia podpisania umowy, co potwierdza ważność czynności prawnej od samego początku. Jednocześnie, jeśli prawo wymagało, aby zgoda spadkobiercy miała formę pisemną, to zgoda musi być wyrażona w takiej samej formie, aby umowa była skuteczna.
Często popełnianym błędem jest nieuwzględnianie wymogu formy szczególnej zgody osoby trzeciej, co może prowadzić do nieważności czynności prawnej z powodu braku zgodności formy oświadczeń. Innym nieporozumieniem jest mylne przekonanie, że zgoda osoby trzeciej musi być wyrażona przed dokonaniem czynności prawnej – art. 63 wyraźnie przewiduje możliwość jej wyrażenia po złożeniu oświadczenia. Ponadto, zdarza się, że strony zapominają o potrzebie uzyskania zgody osoby trzeciej lub nie weryfikują, czy rzeczywiście jest ona wymagana do ważności czynności.
Podsumowując, art. 63 KC precyzuje zasady wyrażania zgody osoby trzeciej, kładąc nacisk na możliwość udzielenia jej także po dokonaniu czynności prawnej oraz na konieczność zachowania szczególnej formy w określonych sytuacjach. W indywidualnych sprawach warto skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo ustalić wymogi dotyczące zgody osoby trzeciej i uniknąć ryzyka unieważnienia czynności prawnej.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
