Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, zastępuje to oświadczenie.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… podstawy prawnej, z której powód mógłby skutecznie wywodzić roszczenie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli co do przeniesienia własności nieruchomości. Przepis art. 64 k.c. nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej powództwa o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Takie roszczenie może być kierowane w tym trybie do sądu, tylko wtedy, gdy wynika z umowy (np. umowy przedwstępnej), jednostronnej czynności…
Fragment uzasadnienia
… Przedstawiony kierunek wykładni pozostaje w zgodzie z konstytucyjną zasadą równej ochrony własności dopuszczającej ograniczenie tego prawa jedynie za odszkodowaniem ( art. 64 ust 2 w zw. z art. 21 ust 2 Konstytucji . Strona powodowa podniosła, że strony na każdym etapie postępowania mogą ugodowo rozwiązać spór. Od początku pozwana zajmowała w sprawie stanowisko negatywne, pomimo, iż to on znajduje się w stanie bezprawnego…
Fragment uzasadnienia
… skutecznym sposobem zmiany zakresu obowiązków pozwanej jest sporządzenie pisemnego aneksu do zawartej umowy. Z tych względów Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo i na podstawie art. 64 k.c. zobowiązał pozwaną A. H. do złożenia oświadczenia woli, którym sprzedaje podmiotowi wskazanemu przez powoda (...) akcji serii H spółki (...) SA za cenę 58.340,34 zł. Apelację od tego orzeczenia złożyła pozwana, zaskarżając wyrok w całości i…
Fragment uzasadnienia
… obowiązku przez przyjmującego zlecenie, dającemu zlecenie, przysługuje roszczenie o wydanie uzyskanych korzyści ( art. 740 zd. drugie k.c. w zw. z art. 64 k.c. i 1047 k.p.c. ) - tak wyrok SA w Szczecinie z dnia 12 czerwca 2014 roku I ACa 277/13 www.ms.gov.pl . Na podstawie przedłożonych do sprawy dokumentów wykazane zostało, iż zmarły spadkodawca W. N. (mąż i ojciec powódek) zlecił swej matce A. N. nabycie nieruchomości, na…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 64: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArtykuł 64 Kodeksu cywilnego stanowi, że prawomocne orzeczenie sądu, które nakłada na określoną osobę obowiązek złożenia określonego oświadczenia woli, zastępuje to oświadczenie. Oznacza to, że w sytuacjach, gdy osoba ta nie wykonała swojego obowiązku dobrowolnie, orzeczenie sądu traktowane jest jak gdyby osoba złożyła właściwe oświadczenie woli w wymaganym zakresie i terminie. Przepis ten służy zapewnieniu realizacji zobowiązań prawnych bez zbędnej zwłoki oraz zapobiega opóźnieniom spowodowanym brakiem działania ze strony osoby, której to oświadczenie jest potrzebne. W efekcie prawomocne orzeczenie ma moc de facto zastępującą oświadczenie tej osoby i wywołuje skutki prawne tego oświadczenia.
Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy sąd musi wymusić na określonej osobie złożenie oświadczenia woli, np. potwierdzającego ważność czynności prawnej lub wykonującego określone uprawnienie. Obejmuje to zwłaszcza przypadki sporów cywilnych, gdzie brak oświadczenia woli może uniemożliwiać dalsze postępowanie lub realizację praw stron. Występuje więc przesłanka istnienia prawomocnego orzeczenia nakładającego obowiązek oraz konieczność, by oświadczenie było określone i wyraźnie wskazane w treści orzeczenia. Ten mechanizm gwarantuje prawidłowe funkcjonowanie obrotu prawnego tam, gdzie brak oświadczenia mógłby prowadzić do zastoju.
Przykładowo w sytuacji spadkowej, gdy spadkobierca nie chce złożyć oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, sąd może wydać prawomocne orzeczenie nakładające ten obowiązek. Orzeczenie to zastępuje brakujące oświadczenie, co pozwala na dalsze działania dotyczące masy spadkowej. Dzięki temu procedury dziedziczenia nie ulegają paraliżowi z powodu bierności jednego z uczestników. Podobnie w sprawach majątkowych, gdzie oświadczenie woli może mieć charakter warunkowy lub rozstrzygający, sąd może zapewnić jego złożenie przez orzeczenie, co umożliwia ochronę praw i interesów stron.
Często spotykanym błędem przy stosowaniu art. 64 KC jest mylne rozumienie zakresu zastępowania oświadczenia. Przepis ten działa tylko wtedy, gdy sąd wyraźnie orzekł obowiązek złożenia określonego oświadczenia, a nie w przypadku dowolnych działań czy wniosków stron. Kolejnym nieporozumieniem jest przekonanie, że orzeczenie może zastąpić wszelkie oświadczenia woli w każdej sytuacji, co nie jest zgodne z prawem. Należy również pamiętać, że skutki prawne orzeczenia są sytuacyjne i dotyczą konkretnego obowiązku, który jest określony i jednoznaczny. W sprawach indywidualnych zalecana jest konsultacja z prawnikiem, aby właściwie ocenić, czy art. 64 KC ma zastosowanie i jak interpretować jego skutki prawne.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Oznacza to, że orzeczenie sądu może spełnić skutki prawne oświadczenia woli osoby, która ma obowiązek je złożyć, jeśli tego nie zrobi.
Sąd może to zrobić, gdy w wydanym prawomocnym orzeczeniu nałoży taki obowiązek na daną osobę w związku z toczącą się sprawą.
Nie, przepis dotyczy tylko sytuacji, w których sąd prawomocnie orzekł obowiązek złożenia określonego oświadczenia.
Orzeczenie wywołuje skutki prawne identyczne z tymi, które niesie za sobą złożenie danego oświadczenia woli.
W konkretnych sytuacjach warto skonsultować się z prawnikiem, aby ocenić, czy przepisy art. 64 KC mają zastosowanie.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 64