Art. 709¹⁵.

Artykuł 70915 Kodeksu cywilnego wskazuje na sytuację, w której finansujący, czyli strona udzielająca leasingu, może wypowiedzieć umowę leasingową z powodu okoliczności zawinionych przez korzystającego. Przepis umożliwia wtedy finansującemu natychmiastowe żądanie zapłaty wszystkich rat przewidzianych umową, które pozostają niezapłacone w chwili rozwiązania umowy. Jednakże, kwota do zapłaty zostaje pomniejszona o korzyści, które finansujący osiągnął dzięki wcześniejszemu uregulowaniu tych rat, czyli w przypadku zapłacenia ich przed terminem zakończenia umowy. W ten sposób chroniona jest pozycja finansującego, który w wyniku zawinionych działań korzystającego ponosi ryzyko niezapłacenia umówionych świadczeń. Przepis ten dokładnie określa zakres odpowiedzialności korzystającego i konsekwencje naruszenia przez niego umowy leasingu.

Zastosowanie artykułu 70915 ma miejsce wyłącznie wtedy, gdy to właśnie korzystający ponosi odpowiedzialność za okoliczności, które doprowadziły do wypowiedzenia umowy. Nie wystarczy więc samo wypowiedzenie, lecz musi mu towarzyszyć przyczyna leżąca po stronie korzystającego, na przykład zwłoka w płatnościach czy inne naruszenie warunków. Dopiero w takim wypadku finansujący uzyskuje prawo do natychmiastowego domagania się zapłaty wszystkich niezapłaconych rat – traktowanych jako wymagalne. Istotne jest również to, że kwota ta zostaje pomniejszona o korzyści wynikające z wcześniejszej zapłaty, co zapobiega nadmiernemu obciążeniu korzystającego.

Przykładowo, jeżeli przedsiębiorca korzysta z leasingu samochodu i zalega z płatnościami, a jednocześnie pokrzywdzony finansujący rozwiązuje umowę z powodu tych zaległości, może on natychmiast żądać uregulowania pozostałych rat. Jeżeli jednak część rat została przez finansującego zapłacona przed pierwotnym terminem, wysokość żądanej sumy zostanie odpowiednio pomniejszona. Taka sytuacja obrazuje codzienny mechanizm działania powyższego przepisu i pokazuje, jak ważne jest dla obu stron właściwe przestrzeganie warunków umowy leasingowej.

Często pojawiają się błędy polegające na niewłaściwym rozumieniu obowiązków korzystającego lub nieprawidłowym ustalaniu momentu, od którego należy się żądać zapłaty rat. Niektórzy mogą też mylnie uważać, że wystarczy samo wypowiedzenie umowy, by finansujący mógł żądać zapłaty, podczas gdy konieczne jest przypisanie odpowiedzialności korzystającemu za podstawę wypowiedzenia. Ponadto, nieuwzględnianie korzyści finansującego z tytułu wcześniejszej zapłaty rat jest kolejnym częstym problemem. Artykuł 70915 pozwala na wyważone dochodzenie roszczeń, a jego prawidłowe stosowanie wymaga uważnej analizy okoliczności faktycznych. W sprawach indywidualnych, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości dotyczące zawinienia korzystającego lub wysokości żądanego świadczenia, wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem.