Art. 709¹⁶.

Art. 70916 Kodeksu cywilnego szczegółowo normuje sytuację przeniesienia własności rzeczy po zakończeniu umowy leasingu, gdy finansujący zobowiązał się do przekazania jej korzystającemu bez dodatkowego świadczenia. Przepis wskazuje, że takie przeniesienie własności powinno nastąpić po upływie określonego w umowie czasu trwania leasingu. Właśnie po zakończeniu tego okresu korzystający ma prawo żądać przeniesienia własności od finansującego. Określono przy tym domyślny termin na zgłoszenie tego żądania – miesiąc od dnia zakończenia leasingu, chociaż możliwe jest też ustalenie innego terminu przez strony umowy.

Przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy umowa leasingu przewiduje przekazanie własności rzeczy korzystającemu jako naturalny efekt zakończenia leasingu, i gdy nie jest przewidziane dodatkowe wynagrodzenie za takie przeniesienie. Jest to szczególna forma leasingu, często spotykana w leasingu operacyjnym kończącym się wykupem przedmiotu. Przesłanka braku dodatkowego świadczenia jest istotna – jeśli finansujący wymagałby dodatkowej płatności za przeniesienie, przepis nie miałby zastosowania w opisywanym zakresie.

Przykładowo, osoba korzystająca z leasingu samochodu na czas dwóch lat, po których umowa przewiduje przeniesienie własności pojazdu na korzystającego bez konieczności dodatkowych opłat, może skorzystać z artykułu 70916 KC. Po upływie dwóch lat leasingu, ma ona miesiąc na zgłoszenie żądania przeniesienia prawa własności pojazdu na siebie. Jeśli nie złoży takiego żądania w terminie, może stracić możliwość uzyskania własności na warunkach określonych w umowie. W praktyce strony mogą ustalić inny okres na zgłoszenie takiego roszczenia, co pozwala na indywidualne dopasowanie warunków umowy leasingu.

Często spotykanym błędem przy stosowaniu art. 70916 KC jest przyjmowanie, że przeniesienie własności następuje automatycznie wraz z zakończeniem leasingu. Tymczasem konieczne jest żądanie skorzystania z przysługującego prawa przez korzystającego w określonym terminie, jeżeli strony nie ustaliły inaczej. Ponadto, błędnie bywa interpretowane, że przepis ma zastosowanie także wtedy, gdy finansujący wymaga dodatkowych świadczeń – co jest sprzeczne z warunkiem normy. Warto również pamiętać, że to strony ustalają warunki i terminy przeniesienia własności, co oznacza, że umowa daje duże pole do indywidualnych rozwiązań.

Podsumowując, art. 70916 KC precyzuje prawa i obowiązki stron dotyczące przeniesienia własności rzeczy po leasingu w wersji bez dodatkowego świadczenia. Zawsze jednak w konkretnej sprawie wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, zwłaszcza gdy pojawiają się wątpliwości co do interpretacji umowy czy stosowania normy.