Art. 7098 Kodeksu cywilnego szczegółowo określa zasady odpowiedzialności finansującego wobec korzystającego w kontekście wad rzeczy będącej przedmiotem umowy leasingu. Przepis w § 1 wprowadza zasadniczą regułę, że finansujący nie ponosi odpowiedzialności za wady rzeczy, chyba że powstały one z przyczyn, za które finansujący odpowiada. Co ważne, wszelkie umowne postanowienia, które ograniczałyby prawa korzystającego bardziej niż przewiduje ustawa, są nieważne. Oznacza to gwarancję ochrony korzystającego przed niekorzystnymi klauzulami umownymi w tym zakresie.
Przepis § 2 reguluje moment przejścia uprawnień z tytułu wad rzeczy. Z chwilą zawarcia umowy między finansującym a zbywcą – czyli sprzedawcą przedmiotu leasingu – uprawnienia finansującego wobec zbywcy, wynikające z wad rzeczy, automatycznie przechodzą na korzystającego, za wyjątkiem prawa odstąpienia od umowy. To zapewnia korzystającemu możliwość skutecznego dochodzenia roszczeń z tytułu wad odsprzedawcy, bez konieczności angażowania finansującego.
W § 3 podkreślono, że korzystający może realizować swoje uprawnienia względem zbywcy bez uszczerbku dla obowiązków wobec finansującego wynikających z umowy leasingu. Jednakże, jeśli finansujący odstąpi od umowy ze zbywcą z powodu wad rzeczy, wówczas obowiązki korzystającego mogą ulec zmianie, co zostało wyraźnie zaznaczone.
Dalsze ustępy przewidują procedurę i skutki odstąpienia umowy. Korzystający może żądać, aby finansujący odstąpił od umowy ze zbywcą, jeśli prawo lub umowa przewidują takie prawo finansującemu (§ 4). Odstąpienie musi nastąpić na żądanie korzystającego, ponieważ samo „własne” odstąpienie finansującego bez jego zgłoszenia jest wyłączone. W przypadku odstąpienia przez finansującego od umowy, umowa leasingu wygasa i finansujący może żądać od korzystającego zapłaty niezapłaconych rat pomniejszonych o uzyskane korzyści (§ 5).
Przykładowo: jeśli korzystający z leasingu otrzymał maszynę z defektem fabrycznym, może dochodzić swoich praw względem sprzedawcy za pomocą przejętych uprawnień. Jeśli wada jest poważna i finansujący odstąpi od umowy ze sprzedawcą, leasing również wygasa, a korzystający musi rozliczyć się z finansującym zgodnie z umową.
Częstym błędem jest zakładanie odpowiedzialności finansującego za wszystkie wady bez wyraźnych przyczyn jego winy, a także nieuwzględnianie konieczności zgłoszenia żądania odstąpienia od umowy przez korzystającego. Ponadto korzystający czasem mylnie uważa, że skorzystanie z uprawnień wobec sprzedawcy automatycznie zmienia jego obowiązki leasingowe, co nie zawsze jest prawdą.
Podsumowując, art. 7098 KC precyzuje reguły dotyczące wad rzeczy w leasingu, równocześnie chroniąc interesy obu stron, szczególnie korzystającego. W sprawach indywidualnych interpretacja i zastosowanie tego przepisu wymaga często konsultacji z prawnikiem specjalizującym się w prawie leasingu.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.