Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 714.

Biorący do używania jest odpowiedzialny za przypadkową utratę lub uszkodzenie rzeczy, jeżeli jej używa w sposób sprzeczny z umową albo z właściwościami lub z przeznaczeniem rzeczy, albo gdy nie będąc do tego upoważniony przez umowę ani zmuszony przez okoliczności powierza rzecz innej osobie, a rzecz nie byłaby uległa utracie lub uszkodzeniu, gdyby jej używał w sposób właściwy albo gdyby ją zachował u siebie.

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 714 Kodeksu cywilnego wprowadza zasady odpowiedzialności osoby biorącej rzecz do używania za jej przypadkową utratę lub uszkodzenie. Mówi on, że taka osoba odpowiada, jeżeli używa rzeczy w sposób niezgodny z umową, z właściwościami rzeczy lub jej przeznaczeniem. Odpowiedzialność zachodzi również wtedy, gdy osoba ta powierza rzecz innej osobie bez upoważnienia, chyba że była do tego zmuszona przez okoliczności. Kluczowe jest, by ocenić czy używanie rzeczy było właściwe, a także czy zachowanie jej u siebie zapobiegłoby utracie lub uszkodzeniu. Jeśli tak, to biorący do używania odpowiada za powstałe szkody.

Przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach, gdy ktoś korzysta z cudzej rzeczy na podstawie umowy lub innego tytułu i dochodzi do jej uszkodzenia bądź utraty wskutek niewłaściwego używania. Odpowiedzialność jest ograniczona do przypadkowych szkód powstałych wskutek naruszenia warunków użytkowania lub niewłaściwej dyspozycji rzeczą. Nie dotyczy to szkód powstałych wskutek zużycia rzeczy lub działania siły wyższej, o ile nie wynikły one z winy biorącego.

W codziennym życiu może to dotyczyć sytuacji, gdy na przykład ktoś wypożycza samochód i korzysta z niego w sposób odbiegający od umówionego celu, na przykład do jazdy po terenach niedozwolonych, co prowadzi do uszkodzenia pojazdu. Innym przykładem jest użyczenie sprzętu budowlanego osobie nieupoważnionej, która go uszkadza. W takich okolicznościach osoba biorąca do używania może zostać pociągnięta do odpowiedzialności za te szkody, ponieważ naruszyła warunki umowy lub właściwe przeznaczenie rzeczy.

Często pojawiają się błędy polegające na mylnym rozumieniu odpowiedzialności: nie zawsze bowiem biorący do używania odpowiada za wszelkie szkody, lecz tylko za te powstałe przy używaniu niezgodnym z umową lub właściwościami rzeczy. Nierzadko ignoruje się konieczność upoważnienia do przekazywania rzeczy osobom trzecim. Ważne jest też, że odpowiedzialność dotyczy przypadkowej utraty lub uszkodzenia, więc szkody przewidziane lub zamierzone wyłączone są z tego zakresu. Ponadto, gdy rzecz jest używana prawidłowo i zachowana u siebie, odpowiedzialność nie powstaje.

Podsumowując, art. 714 KC precyzuje warunki odpowiedzialności osoby korzystającej z rzeczy przy jej przypadkowej utracie lub uszkodzeniu. W konkretnych sprawach, gdzie występują wątpliwości co do zakresu tej odpowiedzialności, zaleca się konsultację z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy biorący do używania odpowiada za uszkodzenie rzeczy?

Odpowiada, gdy używa rzeczy sprzecznie z umową, jej właściwościami lub przeznaczeniem, albo gdy powierza ją nieuprawnionej osobie.

Czy biorący odpowiada za zwykłe zużycie rzeczy?

Nie, przepis dotyczy przypadkowej utraty lub uszkodzenia, nie obejmuje normalnego zużycia wynikającego z prawidłowego użytkowania.

Co oznacza używanie rzeczy w sposób sprzeczny z umową?

To korzystanie z rzeczy w sposób niezgodny z warunkami ustalonymi w umowie między stronami.

Czy mogę przekazać użyczoną rzecz innej osobie?

Można to zrobić tylko jeśli umowa lub okoliczności na to pozwalają; inaczej biorący odpowiada za szkody, które powstaną.

Czy odpowiedzialność dotyczy tylko rzeczy przekazanych do używania na podstawie umowy?

Przepis odnosi się do sytuacji, gdy rzecz jest używana na podstawie umowy lub podobnego tytułu, a nie do posiadania bez takiego tytułu.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI