Art. 715.

Art. 715 Kodeksu cywilnego reguluje zakończenie umowy użyczenia zawartej na czas nieoznaczony. Przepis stanowi, że w przypadku takiej umowy umowa ta kończy się w dwóch sytuacjach: po pierwsze, gdy biorący używaną rzecz przedmiot uczynił z niej użytek zgodny z jej przeznaczeniem określonym w umowie, a po drugie, gdy upłynął czas, w którym mógł ten użytek uczynić. Oznacza to, że nawet jeżeli umowa nie zakłada konkretnego terminu jej trwania, to można ją zakończyć automatycznie poprzez faktyczne wykorzystanie rzeczy zgodnie z jej celem albo po upływie okresu, w którym to wykorzystanie było możliwe. Przepis ten zabezpiecza interesy obu stron, zapewniając, że umowa nie będzie trwała w nieskończoność bez możliwości jej zakończenia.

Przepis ma zastosowanie wyłącznie w przypadku umów użyczenia zawartych na czas nieoznaczony, czyli takich, które nie określają wprost długości trwania. Kluczowym warunkiem jest jednak, aby umowa przewidywała określony sposób użycia rzeczy – chodzi o wykorzystanie odpowiadające umowie. Zatem jeśli biorący wykorzystał rzecz zgodnie z jej przeznaczeniem, umowa wygasa. Alternatywnie, nawet jeśli taki użytek nie nastąpił, to po upływie okresu, w którym było możliwe uczynienie z rzeczy użytku, umowa również się kończy. Przepis ten wskazuje na mechanizm samoistnego wygasania umowy, zabezpieczający przed nieokreślonym czasem jej trwania.

Przykładem zastosowania art. 715 KC może być sytuacja, gdy ktoś użycza innej osobie samochód na czas nieokreślony, aby ta mogła nim jeździć przez konkretne wakacje. Po zakończeniu wakacji i faktycznym korzystaniu z samochodu zgodnie z umową (jazda w okresie letnim) umowa dobiega końca. Nawet jeśli umowa nie wskazywała jednoznacznie daty powrotu, to zgodnie z przepisem po wykorzystaniu rzeczy oraz upływie czasu, w którym można było z niej korzystać, umowa użyczenia kończy się, a pojazd powinien zostać zwrócony.

Często popełnianym błędem jest myślenie, że umowa użyczenia na czas nieoznaczony trwa do momentu jej wypowiedzenia przez którąkolwiek ze stron. Tymczasem art. 715 KC przewiduje, że umowa kończy się sama, gdy wykorzystano rzecz zgodnie z przeznaczeniem lub minął czas możliwego użyczenia. Innym nieporozumieniem jest traktowanie terminu „czas w którym mógł uczynić użytek” jako dowolnego, nieograniczonego okresu, podczas gdy powinien on wynikać z charakteru rzeczy i celu użyczenia. Artykuł ten pomaga w unikaniu niejasności co do trwania użyczenia. W indywidualnej sytuacji zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, by prawidłowo określić moment zakończenia umowy.