Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 769.

§ 1.Jeżeli rzecz jest narażona na zepsucie, a nie można czekać na zarządzenie komitenta, komisant jest uprawniony, a gdy tego interes komitenta wymaga – zobowiązany sprzedać rzecz z zachowaniem należytej staranności. O dokonaniu sprzedaży obowiązany jest zawiadomić niezwłocznie komitenta.

§ 2.Jeżeli komitent dopuścił się zwłoki z odebraniem rzeczy, stosuje się odpowiednio przepisy o skutkach zwłoki kupującego z odebraniem rzeczy sprzedanej.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 769 Kodeksu cywilnego dotyczy szczególnej sytuacji w umowie komisu, gdy rzecz będąca przedmiotem umowy jest narażona na szybkie zepsucie. Przepis dzieli się na dwie części. Pierwsza (§ 1) umożliwia komisantowi samodzielne podjęcie decyzji o sprzedaży, jeśli dalsze oczekiwanie na polecenie komitenta jest niemożliwe ze względu na ryzyko utraty wartości lub zniszczenia rzeczy. Komisant może, a gdy wymaga tego interes komitenta – musi, sprzedać rzecz z zachowaniem należytej staranności. Po dokonaniu sprzedaży komisant jest zobowiązany do niezwłocznego poinformowania komitenta o tej czynności. Druga część przepisu (§ 2) dotyczy sytuacji, gdy to komitent opóźnia się z odebraniem rzeczy. W takim przypadku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące skutków zwłoki kupującego z odebraniem rzeczy sprzedanej, czyli m.in. obowiązek zapłaty odsetek lub szkody poniesionej przez komisanta. Art. 769 KC ma zastosowanie tylko w kontekście umowy komisu i wskazuje reguły, które mają chronić interesy obu stron – zwłaszcza komitenta, gdyż może on stracić wartość przedmiotu komisu wskutek opóźnienia lub zwłoki. Przepis pozwala komisantowi na szybkie reagowanie w przypadku towarów łatwo psujących się, takich jak produkty spożywcze, farmaceutyczne czy inne szybko tracące swoje właściwości. Przykładem zastosowania może być komisant działający jako sprzedawca w sklepie spożywczym, któremu powierzono sprzedaż warzyw. Gdy warzywa zaczynają się psuć, komisant nie może czekać na dalsze instrukcje komitenta, ponieważ towar przestanie być zdatny do sprzedaży, powodując straty. W takim przypadku komisant powinien szybko sprzedać warzywa i poinformować komitenta o tej sprzedaży. Częstymi błędami przy stosowaniu art. 769 KC jest brak niezwłocznego powiadomienia komitenta o sprzedaży lub niedochowanie staranności przy sprzedaży rzeczy, co może prowadzić do sporu co do ewentualnej szkody. Ponadto zdarza się, że komisant nie dokonuje sprzedaży pomimo upływu czasu i zagrożenia utraty wartości, co narusza jego obowiązki. Ten przepis zabezpiecza interesy obu stron w specyficznej sytuacji niecierpiącej zwłoki, a w indywidualnych sprawach warto skonsultować się z prawnikiem, aby dokładnie ustalić zakres obowiązków i uprawnień w konkretnej umowie komisu.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy komisant może samodzielnie sprzedać rzecz według art. 769 KC?

Komisant może sprzedać rzecz samodzielnie, gdy jest ona narażona na zepsucie i nie można czekać na zarządzenie komitenta.

Czy komisant zawsze musi sprzedać rzecz narażoną na zepsucie?

Nie, komisant jest uprawniony do sprzedaży, ale gdy tego wymaga interes komitenta, jest zobowiązany sprzedać rzecz z zachowaniem staranności.

Co komisant musi zrobić po sprzedaży rzeczy narażonej na zepsucie?

Komisant obowiązany jest niezwłocznie zawiadomić komitenta o dokonaniu sprzedaży.

Jakie przepisy stosuje się, gdy komitent zwleka z odebraniem rzeczy?

Stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące skutków zwłoki kupującego z odebraniem rzeczy sprzedanej.

Czy art. 769 KC ma zastosowanie w każdej sytuacji sprzedaży?

Nie, przepis dotyczy wyłącznie umowy komisu, gdy rzecz jest narażona na zepsucie i wymaga szybkiej reakcji.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI