Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 908.

§ 1.Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

§ 2.Jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia.

§ 3.Dożywocie można zastrzec także na rzecz osoby bliskiej zbywcy nieruchomości.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 908 Kodeksu cywilnego szczegółowo określa zasady umowy o dożywocie, w ramach której nabywca nieruchomości zobowiązuje się dożywotnio utrzymywać zbywcę. W paragrafie pierwszym przepis wyraźnie wskazuje, że nabywca powinien, o ile nie umówiono się inaczej, traktować zbywcę jako domownika. Oznacza to obowiązek dostarczania mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła oraz opału. Ponadto nabywca ma zapewnić zbywcy odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz zorganizowanie pogrzebu zgodnego z miejscowymi zwyczajami, ponosząc jego koszty. Paragraf drugi wyjaśnia, że określone świadczenia ograniczone do części nieruchomości lub wykonywane w formie służebności osobistych, użytkowania, a także świadczenia powtarzające się w pieniądzach lub rzeczach co do gatunku, są integralną częścią prawa dożywocia. Oznacza to, że umowa może przewidywać nie tylko świadczenia rzeczowe, ale także określone prawa użytkowania nieruchomości. Paragraf trzeci natomiast rozszerza możliwość ustanowienia dożywocia na osobę bliską zbywcy nieruchomości, co pozwala na elastyczne kształtowanie umowy, np. na rzecz małżonka lub innego członka rodziny. Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy dochodzi do przeniesienia własności nieruchomości w zamian za zobowiązanie do zapewnienia utrzymania zbywcy do końca jego życia. W praktyce często dotyczy to starszych osób, które przekazują majątek w zamian za opiekę i zabezpieczenie bytowe. Przykładowo, osoba starsza sprzedaje dom synowi z ustnym lub pisemnym zobowiązaniem, że będzie mieszkać w jego domu i otrzymywać od niego utrzymanie, wyżywienie, pomoc podczas choroby oraz wsparcie w codziennym funkcjonowaniu. Syn ma więc obowiązek zapewnić te świadczenia przez całe życie matki i organizować jej pochówek zgodny z lokalnym zwyczajem. Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu art. 908 KC jest mylenie dożywocia z rentą dożywotnią lub umowami darowizny, co prowadzi do błędnego rozumienia zakresu uprawnień i obowiązków. Ponadto brak precyzyjnego określenia świadczeń w umowie bywa przyczyną sporów, dlatego istotne jest szczegółowe sprecyzowanie praw i obowiązków. Wielu użytkowników nie zdaje sobie sprawy, że dożywocie może być ustanowione również na rzecz osoby bliskiej zbywcy, co jest istotne przy planowaniu zabezpieczenia bliskich. Artykuł 908 KC stanowi wyraźne i kompleksowe uregulowanie stosunku prawnego dożywocia w polskim prawie cywilnym. W sprawach indywidualnych, zwłaszcza dotyczących treści umowy lub wystąpienia sporów, wskazane jest skonsultowanie sytuacji z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest umowa o dożywocie według art. 908 KC?

To umowa, na mocy której nabywca nieruchomości zobowiązuje się do dożywotniego utrzymania zbywcy, w tym m.in. zapewnienia mu mieszkania, wyżywienia oraz opieki.

Jakie obowiązki ma nabywca nieruchomości w umowie o dożywocie?

Nabywca musi traktować zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, a także zapewnić pomoc w chorobie oraz zorganizować pogrzeb.

Czy dożywocie może obejmować świadczenia pieniężne lub częściowe użytkowanie nieruchomości?

Tak, umowa może przewidywać służebność mieszkania, użytkowanie ograniczone do części nieruchomości lub powtarzające się świadczenia pieniężne czy rzeczowe.

Czy dożywocie można ustanowić na osobę inną niż zbywca nieruchomości?

Tak, art. 908 § 3 dopuszcza ustanowienie dożywocia na rzecz osoby bliskiej zbywcy, na przykład członka rodziny.

Czy zawsze umowa o dożywocie wymaga pisemnej formy?

Kodeks cywilny nie precyzuje formy w art. 908, ale dla ważności umowy o dożywocie przenoszącej własność nieruchomości konieczna jest forma aktu notarialnego.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI