Artykuł 244c Kodeksu karnego wprowadza odpowiedzialność karną za uchylanie się od wykonania środka kompensacyjnego nałożonego przez sąd na osobę skazaną za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Przepis ten określa karę pozbawienia wolności od trzech miesięcy do lat pięciu dla sprawcy, który nie wykonuje obowiązku naprawienia szkody, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub nawiązki orzeczonej na rzecz pokrzywdzonego lub osoby dla niego najbliższej. Norma ta służy ochronie interesów ofiar przestępstw poprzez skuteczne wykonanie obowiązków kompensacyjnych ustalonych wyrokiem sądu.
Przepis ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy środek kompensacyjny został orzeczony przez sąd w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Dotyczy sytuacji, gdy osoba zobowiązana do naprawienia szkody lub zadośćuczynienia uchyla się od tego obowiązku. Ważne jest, że przestępstwo ścigane jest na wniosek pokrzywdzonego, co oznacza, że bez tego wniosku postępowanie nie będzie prowadzone. Dodatkowo, przepis przewiduje możliwość uniknięcia kary, jeśli sprawca wykona cały obowiązek kompensacyjny w ciągu 30 dni od pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego.
Dobrym przykładem zastosowania art. 244c KK jest sytuacja, gdy sąd orzeka wobec sprawcy przestępstwa obowiązek zapłaty odszkodowania pokrzywdzonemu. Jeśli sprawca mimo orzeczenia sądu świadomie nie dokonuje zapłaty ani nie stara się zrealizować tego obowiązku, wówczas może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej na podstawie tego przepisu. Zupełnie inaczej jest, jeśli zapłaci odszkodowanie w terminie 30 dni od przesłuchania – wtedy uniknie sankcji karnych.
Często pojawiają się nieporozumienia związane z tym przepisem. Przede wszystkim błędnie zakłada się, że kara grozi za każdy brak zapłaty odszkodowania, podczas gdy art. 244c KK odnosi się tylko do uchylania się od wykonania orzeczonego środka kompensacyjnego w sprawie karnej. Innym błędem jest ignorowanie wymogu złożenia wniosku przez pokrzywdzonego o ściganie przestępstwa. Ponadto nie zawsze zdajemy sobie sprawę, że sprawca ma szansę uniknąć odpowiedzialności, jeśli dokona całości obowiązku w terminie 30 dni od przesłuchania. W sprawach indywidualnych zalecane jest zasięgnięcie porady prawnika, aby prawidłowo ocenić możliwość zastosowania tego przepisu i nie popełnić błędu proceduralnego.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.