Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Art. 246.

Funkcjonariusz publiczny lub ten, który działając na jego polecenie w celu uzyskania określonych zeznań, wyjaśnień, informacji lub oświadczenia stosuje przemoc, groźbę bezprawną lub w inny sposób znęca się fizycznie lub psychicznie nad inną osobą, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 246 Kodeksu karnego penalizuje zachowanie polegające na stosowaniu przemocy, groźby bezprawnej lub innego rodzaju fizycznego bądź psychicznego znęcania się przez funkcjonariusza publicznego lub osobę działającą na jego polecenie. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu chodzi o sytuację, gdy celem działań jest uzyskanie od innej osoby określonych zeznań, wyjaśnień, informacji lub oświadczeń. Przepis wyraźnie wskazuje, że bezprawność polega nie tylko na samym użyciu agresji, ale na związku tych działań z próbą wymuszenia określonych treści, co jest zabronione i surowo karane. Warto podkreślić, że kara za takie czyny przewidziana jest w wymiarze od roku do dziesięciu lat pozbawienia wolności, co świadczy o powadze tych przestępstw.

Norma ma zastosowanie wtedy, gdy mamy do czynienia z funkcjonariuszem publicznym lub osobą działającą na jego polecenie, która używa przemocy lub groźby w celu uzyskania informacji lub zeznań. Funkcjonariusz publiczny to osoba wykonująca zadania publiczne w ramach swoich kompetencji, np. policjant, prokurator czy funkcjonariusz służby więziennej. Istotą jest także motywacja działania – uzyskanie wymuszanych informacji lub zeznań. Warunkiem stosowania przepisu jest właśnie ten cel, nie zaś samo użycie przemocy czy groźby bez związku z wymuszaniem. Przepis chroni przed nadużyciem pozycji przez osoby uprawnione do stosowania przymusu, w celu ochrony praw i godności obywateli.

Przykładem zastosowania art. 246 KK może być sytuacja, gdy policjant podczas przesłuchania, chcąc wymusić na świadku określone zeznania, stosuje wobec niego groźby lub przemoc fizyczną. Przepis daje wtedy podstawę do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej funkcjonariusza za przekroczenie uprawnień i nadużycie siły. Takie działanie jest niedopuszczalne i podlega karze pozbawienia wolności, a jego celem jest zapewnienie ochrony prawnej ofiar i przeciwdziałanie procederowi wymuszania zeznań przez funkcjonariuszy.

Częstym nieporozumieniem jest mylenie tej normy z działaniami prowadzonymi zgodnie z prawem podczas czynności służbowych, np. w sytuacjach zastosowania legalnego przymusu. Również utożsamianie wszystkich form wywierania presji lub nacisku z przemocą jest błędem. Przemoc lub groźba muszą być bezprawne i stosowane w celu uzyskania określonych informacji. Ważne jest więc precyzyjne ustalenie faktów oraz celów sprawcy. Zdarza się, że osoby pełniące funkcje publiczne przekraczają uprawnienia, co stanowi naruszenie art. 246 KK. W każdej indywidualnej sprawie wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który pomoże właściwie ocenić zdarzenie i możliwe konsekwencje prawne.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto jest funkcjonariuszem publicznym według art. 246 KK?

Funkcjonariuszem publicznym jest osoba wykonująca zadania publiczne na podstawie prawa, np. policjant, prokurator czy strażnik więzienny.

Czy każda forma przemocy ze strony funkcjonariusza jest karalna według art. 246 KK?

Karalna jest przemoc lub groźba bezprawna stosowana w celu wymuszenia określonych zeznań, wyjaśnień, informacji lub oświadczeń.

Jaką karę przewiduje art. 246 KK za wymuszanie zeznań przez funkcjonariusza?

Kara pozbawienia wolności od roku do 10 lat.

Czy przepis dotyczy też osób działających na polecenie funkcjonariusza?

Tak, normą objęte są również osoby działające na polecenie funkcjonariusza publicznego w takim samym celu.

Czy każde przesłuchanie stosujące presję jest złamaniem przepisu art. 246 KK?

Nie, przepis dotyczy bezprawnej przemocy i groźby w celu wymuszenia zeznań, a nie prawidłowo prowadzonego przesłuchania zgodnego z prawem.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI