Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Art. 93c.

Środki zabezpieczające można orzec wobec sprawcy:

1)co do którego umorzono postępowanie o czyn zabroniony popełniony w stanie niepoczytalności określonej w art. 31 § 1;

2)w razie skazania za przestępstwo popełnione w stanie ograniczonej poczytalności określonej w art. 31 § 2;

3)w razie skazania za przestępstwo określone w art. 148, art. 156, art. 197, art. 198, art. 199 § 2 lub art. 200 § 1, 3 lub 4, popełnione w związku z zaburzeniem preferencji seksualnych;

4)w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego jej zawieszenia za umyślne przestępstwo określone w rozdziale XIX, XXIII, XXV lub XXVI, popełnione w związku z zaburzeniem osobowości o takim charakterze lub nasileniu, że zachodzi co najmniej wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia;

5)w razie skazania za przestępstwo popełnione w związku z uzależnieniem od alkoholu, środka odurzającego lub innego podobnie działającego środka.

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 93c Kodeksu karnego reguluje możliwość orzekania środków zabezpieczających wobec sprawcy czynu zabronionego w określonych sytuacjach. Środki te mogą być zastosowane zarówno wobec osób, wobec których postępowanie zostało umorzone z powodu niepoczytalności, jak i wobec osób skazanych, jeśli okoliczności ich czynu wskazują na potrzebę takiego działania. Przepis wskazuje różne okoliczności, takie jak stan ograniczonej poczytalności, popełnienie przestępstwa w związku z zaburzeniem preferencji seksualnych, zaburzeniem osobowości czy uzależnieniami od substancji psychoaktywnych, które uzasadniają orzeczenie środków zabezpieczających.

Przepis znajduje zastosowanie w momentach, gdy sąd rozstrzyga o dalszym postępowaniu wobec osoby uznanej za niepoczytalną lub ograniczenie poczytalności, co może wpływać na odpowiedzialność karną. Środki zabezpieczające mają na celu zapobieżenie dalszym czynom zabronionym i ochrona społeczeństwa. Ustawodawca wymienia konkretne typy przestępstw oraz stany psychiczne lub uzależnienia, które powodują wysokie prawdopodobieństwo ponownego popełnienia przestępstwa, szczególnie z użyciem przemocy.

Na przykład, osoba, która została skazana za przestępstwo popełnione w stanie ograniczonej poczytalności lub z powodu zaburzenia preferencji seksualnych, może podlegać środkom zabezpieczającym, jak przymusowe leczenie lub nadzór. Jeśli ktoś dopuścił się przestępstwa z użyciem przemocy, a przy tym wykazuje zaburzenia osobowości o znacznej intensywności, sąd może zdecydować o zastosowaniu takiego środka. Przykładem może być sprawca przemocy domowej zdiagnozowany z poważnym zaburzeniem psychicznym, któremu oprócz kary pozbawienia wolności sąd nakaże terapię lub obowiązek leczenia psychiatrycznego.

Często spotykanym błędem jest mylenie środka zabezpieczającego z karą. Środki zabezpieczające nie mają charakteru represyjnego, lecz mają zapobiegać dalszym zagrożeniom. Ponadto nie zawsze jest jasne, kiedy są one obligatoryjne, a kiedy fakultatywne, co może prowadzić do błędnej interpretacji przepisów. Innym nieporozumieniem jest przypisywanie środków zabezpieczających w sytuacji, gdy stan zdrowia psychicznego sprawcy nie spełnia ustawowych kryteriów, co może być podstawą do ich uchylenia w sądzie. Artykuł 93c KK wskazuje jednak precyzyjne przesłanki oraz kategorie czynów zabronionych, które uprawniają do orzeczenia takich środków.

Podsumowując, art. 93c KK precyzuje, kiedy i wobec jakich sprawców można orzec środki zabezpieczające, uwzględniając ich stan psychiczny i charakter popełnionych przestępstw. W indywidualnej sprawie dotyczącej orzekania takich środków zabezpieczających zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże prawidłowo ocenić sytuację prawną i potrzeby związane z ewentualnym stosowaniem tych środków.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co to są środki zabezpieczające według art. 93c KK?

Środki zabezpieczające to specjalne działania sądu wobec sprawcy czynu zabronionego, mające na celu zapobieganie dalszym zagrożeniom, stosowane w określonych sytuacjach psychicznych lub związanych z charakterem przestępstwa.

Kiedy można orzec środki zabezpieczające wobec sprawcy?

Można je orzec, gdy postępowanie zostało umorzone wobec osoby niepoczytalnej, albo gdy skazano osobę za przestępstwa popełnione w stanie ograniczonej poczytalności, z zaburzeniami lub uzależnieniami wymienionymi w art. 93c.

Czy środki zabezpieczające są karą?

Nie, nie są karą. Mają charakter ochronny i prewencyjny, służą zapobieganiu popełnieniu kolejnych przestępstw, a nie represji wobec sprawcy.

Czy każdy może zostać objęty środkami zabezpieczającymi?

Nie. Środki zabezpieczające stosuje się tylko wobec sprawców spełniających określone w art. 93c przesłanki, takie jak stan poczytalności, charakter przestępstwa i obecność zaburzeń psychicznych lub uzależnień.

Czy orzeczenie środka zabezpieczającego wymaga zawsze skazania?

Nie. Środki zabezpieczające mogą być orzeczone także wobec osób, wobec których postępowanie zostało umorzone z powodu niepoczytalności, bez konieczności skazania.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy