Art. 145.

Przepis Art. 145 Kodeksu postępowania cywilnego określa szczególny sposób doręczenia pisma procesowego stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, oraz w sytuacji gdy ustanowienie kuratora nie jest przewidziane przez inne przepisy. Norma ta przewiduje, że jeżeli ustawowe zasady powoływania kuratora do doręczeń nie mają zastosowania, pismo można doręczyć stronie poprzez wywieszenie go w budynku sądowym. Doręczenie uważa się za skuteczne z upływem miesiąca od dnia wywieszenia pisma. Oznacza to, że po upływie tego czasu strona powinna być traktowana jako poinformowana o treści pisma, co ma istotne znaczenie dla dalszego biegu postępowania.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy nie można ustalić miejsca pobytu strony, a jednocześnie inne formy doręczenia, jak nadanie przesyłki na adres zamieszkania lub pracy, czy też doręczenie kuratorowi, nie są przewidziane lub nie są wymagalne. Oznacza to, że instytucja wywieszenia pisma ma charakter awaryjny i stosowana jest w ostateczności jako forma skutecznego powiadomienia strony. W praktyce stosuje się go głównie w postępowaniach cywilnych, gdzie zachowanie terminu i prawidłowe doręczenie pism są kluczowe dla prawidłowego przebiegu procesu.

Przykładowa sytuacja zastosowania Art. 145 KPC to sprawa, w której powód wnosi pozew, a pozwanemu nie można doręczyć pisma z uwagi na nieznane miejsce pobytu. Również nie zachodzą przesłanki do ustanowienia kuratora. Wówczas sąd zarządza wywieszenie pisma w swoim budynku. Po upływie miesiąca od tego zdarzenia pismo jest uznawane za skutecznie doręczone, co wpływa na terminy procesowe, jak np. odpowiedź na pozew złożoną przez pozwanego.

Błędnym jest przekonanie, że doręczenie przez wywieszenie następuje natychmiastowo lub w ciągu kilku dni. Skuteczność tego doręczenia pojawia się dopiero po upływie miesiąca, co czasem może być pomijane. Ponadto, mylnie uznaje się, że wywieszenie pisma zwalnia sąd z obowiązku starannego ustalania adresu strony. W praktyce powinno się najpierw dołożyć starań, aby doręczenie nastąpiło w inny sposób, dopiero gdy to okaże się niemożliwe stosuje się doręczenie przez wywieszenie. Zawsze należy pamiętać, że przepis ten ma charakter wyjątkowy i umożliwia uniknięcie przedłużania postępowania w przypadku niewykrywalnego adresata.

W indywidualnej sprawie, ze względu na specyfikę sytuacji, warto skonsultować się z prawnikiem, który dokładnie oceni, czy i jak można zastosować przepisy o doręczeniu przez wywieszenie zgodnie z Art. 145 KPC.