Art. 168.

Artykuł 168 Kodeksu postępowania cywilnego określa zasady dotyczące przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Przepis przewiduje, że jeśli strona nie wykonała danej czynności w wyznaczonym terminie, ale zbieg ten nie nastąpił z jej winy, może zwrócić się do sądu z wnioskiem o przywrócenie tego terminu. Przywrócenie terminu jest zatem narzędziem ochrony praw strony przed negatywnymi skutkami niedotrzymania terminu, gdy opóźnienie jest niezawinionym zdarzeniem. Jednocześnie przepis wskazuje, że obowiązuje warunek, iż uchybienie terminu musi powodować negatywne skutki procesowe dla strony, aby możliwe było jego przywrócenie. Jeśli brak działania nie prowadzi do ujemnych konsekwencji prawnych, przywrócenie terminu nie zostanie uwzględnione.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy strona postępowania cywilnego zwleka z dokonaniem czynności procesowej mimo upływu terminu, jednak opóźnienie to wynikło z przyczyn od niej niezależnych. Takie sytuacje mogą obejmować np. nagły wypadek czy siłę wyższą. Wniosek o przywrócenie terminu musi zostać złożony przez stronę, której dotyczy niedotrzymanie terminu. Warunkiem rozpatrzenia wniosku jest wykazanie braku winy oraz istnienie ujemnych skutków prawnych wynikających z uchybienia. W przeciwnym wypadku sąd odrzuci prośbę o przywrócenie terminu.

Przykładem zastosowania tego przepisu może być sytuacja, w której uczestnik postępowania nie zdążył złożyć wniosku dowodowego w terminie z powodu poważnej choroby. Po ustaniu przeszkody i udokumentowaniu jej, strona wnosi do sądu o przywrócenie terminu. Jeśli sąd uzna, że nieterminowe działanie było niezawinione, a brak wniosku powoduje negatywne skutki procesowe, przywraca termin, umożliwiając stronie pełne korzystanie z przysługujących jej praw procesowych.

Częstym błędem przy stosowaniu art. 168 KPC jest niezłożenie wniosku w terminie albo brak właściwego usprawiedliwienia opóźnienia czynności procesowej. Niekiedy strony mylnie uważają, że zawsze przysługuje prawo do przywrócenia terminu, mimo że musi istnieć wyraźna przyczyna niezawinionego uchybienia oraz rzeczywiste ujemne skutki prawne. Należy również pamiętać, że przywrócenie terminu ma charakter fakultatywny i zależy od decyzji sądu. W indywidualnej sprawie zaleca się skonsultować z prawnikiem, aby poprawnie przygotować wniosek oraz ocenić szansę powodzenia.