Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Postępowanie ulega zawieszeniu z mocy prawa w razie zaprzestania czynności przez sąd wskutek siły wyższej.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… przez uczestniczkę wniosku nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Podstawy zawieszenia procesu cywilnego uregulowane są w przepisach zawartych w art. 173 – 178 k.p.c., które to przepisy stosuje się w postępowaniu nieprocesowym na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. Żadna z ustawowych przesłanek nie zaistniała w niniejszej sprawie. W szczególności podkreślić należy, że zgodnie z art. 174 § 1 pkt 6…
Fragment uzasadnienia
… świadczących o tym, że testament rzeczywiście sporządzono. Nie było też powodów do zawieszenia postępowania apelacyjnego, gdyż nie zaistniała żadna z sytuacji uregulowanych w art. 173 – 178 k.p.c. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy uwzględnił apelację na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i orzekł jak w punkcie I. sentencji. Sąd Okręgowy ustalił, że uczestnicy ponoszą koszty postępowania…
Fragment uzasadnienia
… 2017 roku Sąd na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. zawiesił postępowanie w sprawie z dniem 5 października 2017 roku, podjął zawieszone postępowanie oraz na podstawie art. 173 § 3 k.p.c. wezwał zarządcę P. K. do udziału w sprawie. (protokół rozprawy k. 324-324v., k. 330-341, k. 404, k. 426-429, k. 550-551, k. 571-575, k. 579, pismo procesowe k. 344-345v., k. 458-463, k. 466-467, k. 470-472, k. 493-493v., k. 469-498, k.…
Fragment uzasadnienia
… karnego. Odpowiednie zastosowanie, na podstawie art. 558 kpk , znajdują tu przepisy postępowania cywilnego regulujące zawieszenie postępowania, także na zgodny wniosek stron ( art. 173 i nast. kpc ). W konsekwencji, sugestia skarżącego, że wynik zakończenia postępowania karnego w sprawie, do której wnioskodawca został zatrzymany, stanowił warunek do wystąpienia z roszczeniem z tego tytułu, jest nieuprawniona, nie znajduje…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 173: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 173 KPC wprowadza szczególną, bardzo prostą w swojej treści regułę: postępowanie cywilne ulega zawieszeniu z mocy prawa, jeżeli sąd zaprzestał czynności wskutek siły wyższej. Kluczowe jest tu sformułowanie "z mocy prawa", które oznacza, że skutek w postaci zawieszenia następuje automatycznie, bez potrzeby wydawania jakiegokolwiek postanowienia przez sąd i bez wniosku stron. Przepis odnosi się do sytuacji wyjątkowej, w której to sam sąd - a nie strona, pełnomocnik czy uczestnik - nie może wykonywać swoich czynności. Podstawą zawieszenia nie jest zatem wola sądu ani decyzja procesowa, lecz obiektywny stan faktyczny polegający na przerwaniu działalności organu wymiaru sprawiedliwości. Art. 173 KPC chroni w ten sposób bieg postępowania i sytuację procesową stron przed negatywnymi konsekwencjami zdarzeń, na które nikt z uczestników procesu nie ma wpływu.
Dla zastosowania art. 173 KPC muszą wystąpić łącznie dwie okoliczności: faktyczne zaprzestanie czynności przez sąd oraz związek przyczynowy tego stanu z siłą wyższą. Siła wyższa rozumiana jest jako zdarzenie zewnętrzne, nadzwyczajne i takie, któremu nie można było zapobiec - typowo są to katastrofy naturalne, działania wojenne, poważne zdarzenia losowe uniemożliwiające funkcjonowanie budynku sądu. Przepis nie obejmuje sytuacji, w których sąd działa, lecz czynności są opóźnione z powodu obciążenia referatu, urlopu sędziego czy braków kadrowych. Nie chodzi też o niemożność działania po stronie strony postępowania - dla takich przypadków ustawodawca przewidział odrębne podstawy zawieszenia. Zawieszenie z art. 173 KPC trwa tak długo, jak długo utrzymuje się stan zaprzestania czynności przez sąd.
Załóżmy, że w budynku sądu rejonowego dochodzi do powodzi, która zalewa parter i archiwum, a sąd zostaje zamknięty na kilka tygodni. W tym czasie nie odbywają się rozprawy, nie są wydawane orzeczenia ani doręczane pisma w sprawie o zapłatę prowadzonej między przedsiębiorcą a jego kontrahentem. Zgodnie z art. 173 KPC postępowanie w tej sprawie ulega zawieszeniu automatycznie, od chwili zaprzestania czynności, bez konieczności składania wniosku przez którąkolwiek ze stron. Po przywróceniu normalnego funkcjonowania sądu postępowanie może być kontynuowane, a sąd stwierdza zaistniałe zawieszenie oraz podejmuje dalsze czynności.
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że każda przeszkoda w pracy sądu uzasadnia zastosowanie art. 173 KPC - tymczasem chodzi wyłącznie o siłę wyższą, a nie o zwykłe trudności organizacyjne. Drugim nieporozumieniem jest oczekiwanie, że strona musi złożyć wniosek o zawieszenie; przepis działa niezależnie od aktywności stron. Mylące bywa również utożsamianie zawieszenia z umorzeniem postępowania - zawieszenie ma charakter przejściowy i nie kończy sprawy. Wreszcie strony niekiedy zakładają, że w okresie zawieszenia mogą swobodnie dokonywać czynności procesowych ze skutkiem prawnym, co nie jest regułą. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni konkretne okoliczności i ich wpływ na bieg postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie, zawieszenie następuje z mocy prawa, czyli automatycznie. Sąd może jedynie stwierdzić, że taki stan zaistniał.
Chodzi o zdarzenie zewnętrzne, nadzwyczajne i niemożliwe do zapobieżenia, które uniemożliwia sądowi wykonywanie czynności. Zwykłe trudności organizacyjne nie spełniają tego warunku.
Nie. Art. 173 KPC działa niezależnie od wniosków i aktywności stron postępowania.
Nie, zawieszenie ma charakter przejściowy. Po ustaniu przyczyny postępowanie może być dalej prowadzone.
Nie, art. 173 KPC odnosi się wyłącznie do zaprzestania czynności przez sąd. Przeszkody po stronie uczestników regulują inne przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 173