Art. 260.

Art. 260 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że współuczestnik sporu, który nie jest współuczestnikiem jednolitym, może zeznawać jako świadek wyłącznie o faktach odnoszących się do innego współuczestnika. Oznacza to, że osoba będąca współuczestnikiem w sprawie cywilnej nie może swobodnie świadczyć o okolicznościach dotyczących wszystkich uczestników sporu, lecz tylko o tych, które dotyczą współuczestnika innego niż sama. Wyjątek stanowi współuczestnictwo jednolite, gdzie zakres zeznań może być inny. Przepis precyzuje, że zeznania takiego świadka ograniczone są do sfery faktów dotyczących współuczestnika, a nie innych elementów sporu czy stron trzecich. Cel tej regulacji jest zapewnienie pewnej selektywności w dopuszczalności dowodów ze strony osób będących uczestnikami postępowania, co ma wpływ na obiektywność procesu.

Przepis ten ma zastosowanie przede wszystkim w postępowaniach cywilnych, w których występuje kilku współuczestników sporu, czyli osób lub podmiotów uczestniczących w procesie po jednej stronie, ale nie będących współuczestnikami jednolitymi. Warunkiem jest brak współuczestnictwa jednolitego, co oznacza, że nie jest to sytuacja, gdy wszyscy współuczestnicy są traktowani jak jedna strona. Wówczas współuczestnik, choć jest stroną w procesie, może pełnić rolę świadka i zeznawać jedynie o faktach dotyczących innego współuczestnika. Taki ograniczony zakres świadectwa ma na celu uniknięcie potencjalnego konfliktu interesów i prowadzenia dowodu w sposób nadużywający pozycji współuczestnika.

Przykład zastosowania art. 260 KPC może dotyczyć sprawy o zapłatę między kilkoma wierzycielami a dłużnikiem. Jeśli dwóch wierzycieli jest współuczestnikami, lecz nie współuczestnikami jednolitymi, to jeden z nich może zostać przesłuchany jako świadek tylko w zakresie faktów odnoszących się do drugiego wierzyciela. Na przykład, jeśli są spory co do udziału w długu lub dokumentacji, to zeznania dotyczące sytuacji drugiego współuczestnika będą dopuszczalne; jednak nie mogą obejmować faktów dotyczących całej sprawy czy dłużnika. Taka regulacja pozwala na częściowe wyjaśnienie spornych kwestii bez ryzyka, iż współuczestnik naruszy zasady rzetelności dowodu, zeznając o sprawach wykraczających poza relację do innego współuczestnika.

Częstym nieporozumieniem w stosowaniu art. 260 KPC jest mylenie pojęcia współuczestnictwa jednolitego z faktycznym udziałem wielu osób po jednej stronie procesu. Również zdarza się, że próbuje się dopuszczać zeznania współuczestnika obejmujące fakty dotyczące wszystkich stron, co jest sprzeczne z przepisem. Kolejny błąd to brak rozpoznania, czy dany współuczestnik rzeczywiście nie jest współuczestnikiem jednolitym, co na różne sytuacje procesowe wpływa istotnie. W praktyce wymaga to wnikliwej analizy charakteru współuczestnictwa i prawnej kwalifikacji pozycji uczestników. Art. 260 KPC precyzyjnie ogranicza zakres dowodowy, co należy uwzględnić przy prowadzeniu postępowania i przygotowaniu wniosków dowodowych.

Podsumowując, Art. 260 Kodeksu postępowania cywilnego nakłada jasne ograniczenia na przesłuchiwanie współuczestnika sporu jako świadka. W sytuacji indywidualnej warto zasięgnąć porady prawnika, aby odpowiednio ocenić zakres dopuszczalnych zeznań i właściwie przygotować się do procesu.