Art. 268.

Artykuł 268 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) precyzuje dokładne brzmienie przyrzeczenia, jakie składa świadek przed rozpoczęciem składania zeznań. Przyrzeczenie polega na uroczystym oświadczeniu świadka, iż świadomy jest znaczenia swoich słów oraz odpowiedzialności prawnej za ich treść, zobowiązuje się mówić całą prawdę, nie ukrywając niczego, co jest mu znane. Celem tego przepisu jest podkreślenie wagi prawdomówności w postępowaniu cywilnym oraz uświadomienie świadkowi konsekwencji prawnych, jakie może ponieść w przypadku składania fałszywych zeznań lub zatajenia informacji. Przyrzeczenie ma charakter formalny i jest ważnym elementem procedury dowodowej, który zabezpiecza rzetelność i wiarygodność zeznań świadków.

Przepis stosuje się każdorazowo przed rozpoczęciem przesłuchania świadka w postępowaniu cywilnym. Obejmuje zarówno świadków biorących udział w sprawach sądowych, jak i osoby, które są powoływane do złożenia zeznań w innych postępowaniach przewidzianych przez prawo cywilne. Przyrzeczenie jest składane w obecności sądu lub innego organu prowadzącego postępowanie. Zobowiązanie do mówienia prawdy obejmuje wszystkie informacje, które świadek zna i które mają znaczenie dla sprawy. Przepis ten zapobiega sytuacjom, w których świadek mógłby świadomie wprowadzać w błąd lub zatajać ważne okoliczności.

Przyjrzyjmy się typowej sytuacji życiowej, w której stosuje się Art. 268 KPC. Wyobraźmy sobie, że podczas procesu o rozwód sąd powołuje świadka, którym jest bliski przyjaciel jednej ze stron. Zanim rozpocznie się jego przesłuchanie, świadek musi złożyć przyrzeczenie według wzoru z art. 268 KPC. W praktyce oznacza to, że świadek zostaje poinformowany o konieczności mówienia prawdy i uroczyście obiecuje, iż będzie mówił szczerze, nie ukrywając niczego. Dopiero po złożeniu takiego oświadczenia może przystąpić do udzielania odpowiedzi na pytania sądu i stron. Takie działanie wpływa na podniesienie rzetelności postępowania i pozwala uniknąć negatywnych konsekwencji w sytuacji, gdyby świadek później ukrywał lub fałszował informacje.

Często występują błędy i nieporozumienia dotyczące składania przyrzeczenia określonego w art. 268 KPC. Jednym z nich jest pomijanie tego formalnego elementu przesłuchania świadka, co może skutkować sporną sytuacją co do wiarygodności zeznań. Innym nieporozumieniem bywa mylne sądzenie, że przyrzeczenie jest zwykłą formalnością bez konsekwencji prawnych, podczas gdy jego złamanie może pociągnąć odpowiedzialność karną za składanie fałszywych zeznań. W niektórych przypadkach świadkowie nieświadomie bagatelizują znaczenie słów, które wypowiadają, co jest ryzykowne. Z punktu widzenia praktycznego, znajomość i prawidłowe stosowanie art. 268 KPC jest kluczowe dla zachowania porządku i prawidłowości procesu cywilnego.

Podsumowując, art. 268 KPC określa jednoznacznie treść przyrzeczenia, jakie świadek musi złożyć przed złożeniem zeznań w postępowaniu cywilnym. Ten przepis ma na celu zwiększenie wiarygodności dowodów złożonych przez świadka i podkreśla odpowiedzialność prawną za prawdomówność. W sytuacjach indywidualnych, szczególnie gdy zachodzi wątpliwość co do skutków prawnych złożonego przyrzeczenia, zalecane jest skonsultowanie się z prawnikiem, by dokładnie zrozumieć swoje prawa i obowiązki.