Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
§ 1.Powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania.
§ 2.Miejsce zamieszkania określa się według przepisów kodeksu cywilnego.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… nakaz w całości, kwestionując powództwo i wnosząc o zasądzenie kosztów. Pozwana w dalszej części wniosła o przekazanie sprawy zgodnie z ogólną właściwością sądową na podstawie art. 27 § 1 kpc . Podniosła zarzut przedawnienia. Pozwana wskazała, iż brak jest podstawy materialnoprawnej do żądania powoda, bowiem złożenie podpisu na regulaminie nie jest jednoznaczne z nawiązaniem umowy. Zatem strony nie łączyła żadna więź…
Fragment uzasadnienia
… (Dz. Urz. UE z 2007 r., L 324, s. 79). Nie można także zapominać, że miejsce zamieszkania pozwanego jest wielokrotnie łącznikiem wyznaczającym właściwość miejscową sądu (np. art. 27 § 1 lub art. 461 § 2 k.p.c.), w niektórych wypadkach wyłączną (art. 41, 42 lub 6942 k.p.c.), co ma w rozważanym kontekście szczególne znaczenie (por. art. 202 k.p.c.). Oprócz względów czysto jurydycznych istotną rolę odgrywają również aspekty…
Fragment uzasadnienia
… sprawach sąd orzekający bierze z urzędu pod rozwagę niewłaściwość miejscową. Sąd Okręgowy wskazał, że stosownie do ogólnej właściwości miejscowej w procesie cywilnym wyrażonej w art. 27 k.p.c. powództwo wytacza się przed sądem pierwszej instancji, w okręgu którego pozwany ma miejsce zamieszkania. Zgodnie zaś z art. 461 § 1 k.p.c., w sprawach z zakresu prawa pracy powództwo może być wytoczone bądź przed sąd właściwości…
Streszczenie
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawie zapłaty. Decyzja podkreśla, że ustanowienie kuratora dla pozwanego nastąpiło z naruszeniem prawa, co uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 kodeksu postępowania cywilnego. Orzeczenie to ma znaczenie dla spraw…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 27: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 27 Kodeksu postępowania cywilnego reguluje zasady ustalenia właściwości miejscowej sądu pierwszej instancji w sprawach cywilnych. Przepis wskazuje, że powództwo – czyli formalne żądanie rozstrzygnięcia sporu – powinno być wytoczone przed sąd, na którego obszarze zamieszkuje pozwany. Co ważne, pojęcie „miejsca zamieszkania” pozwanego jest ustalane zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, czyli przede wszystkim według przepisów o miejscu zamieszkania osoby fizycznej lub siedzibie osoby prawnej. Norma ta służy zapewnieniu, aby sprawa była rozpatrywana w sądzie mającym faktyczny związek z miejscem pobytu lub działalności pozwanego, co ułatwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości i organizacyjnie usprawnia proces. Przepis ten znajduje zastosowanie wówczas, gdy powód wnosi pozew o dochodzenie swoich roszczeń przed sądem powszechnym. Ważne jest, że właściwość sądu ustalana jest według sądu pierwszej instancji, co oznacza, że jest to punkt wyjścia do ewentualnego dalszego postępowania odwoławczego. W praktyce oznacza to, że każdy, kto chce dochodzić roszczenia przeciwko innemu podmiotowi, powinien tego dokonać w sądzie odpowiednim dla miejsca zamieszkania tegoż pozwanego. Przykładowo, jeśli osoba fizyczna zamieszkuje w Warszawie, to pozew przeciwko niej należy wytoczyć w sądzie pierwszej instancji w Warszawie, chyba że prawo stanowi inaczej. Załóżmy, że ktoś chce dochodzić zapłaty od dłużnika mieszkającego w Krakowie – pozew musi zostać wniesiony przed sąd krakowski. Taka organizacja ułatwia proces zbierania dowodów i udział stron w postępowaniu. Częstym nieporozumieniem jest wniesienie powództwa przed sąd, który nie jest właściwy miejscowo z powodu nieprawidłowego ustalenia miejsca zamieszkania pozwanego lub mylnego rozumienia tego pojęcia. Niejednokrotnie strony lub pełnomocnicy kierują postępowanie do sądów nieodpowiednich, co skutkuje odrzuceniem pozwu lub koniecznością przekazania sprawy do właściwego sądu, co opóźnia przebieg sprawy. Ponadto zdarza się błędne stosowanie pojęcia miejsca zamieszkania wobec osób prawnych – powinno się je traktować jako siedzibę. Z uwagi na złożoność ustalania właściwości sądu według miejsca zamieszkania pozwanego oraz ewentualne wyjątki przewidziane w innych przepisach, w przypadku wątpliwości co do miejsca wytoczenia powództwa warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże ustalić właściwy sąd i zapobiegnie proceduralnym problemom.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Właściwość miejscowa oznacza, że sprawa powinna być rozpatrywana przez sąd właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego.
Miejsce zamieszkania określa się zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, uwzględniając rzeczywiste miejsce pobytu osoby.
W takim przypadku należy uwzględnić przepisy dotyczące właściwości sądu wobec osób zamieszkałych poza Polską, które mogą różnić się od reguły ogólnej.
Dlatego przepisu zasadniczo wymaga, by powództwo wytaczać tam, gdzie pozwany ma miejsce zamieszkania; odstępstwa są możliwe tylko na podstawie innych przepisów.
Sąd może odrzucić pozew lub przekazać sprawę do sądu właściwego, co opóźni postępowanie.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 27