Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Jeżeli pozwany nie ma miejsca zamieszkania w Polsce, ogólną właściwość oznacza się według miejsca jego pobytu w Polsce, a gdy nie jest ono znane lub nie leży w Polsce – według ostatniego miejsca zamieszkania pozwanego w Polsce.
Art. 28 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) reguluje sposób ustalania właściwości ogólnej sądu w sytuacji, gdy pozwany nie posiada miejsca zamieszkania w Polsce. Przepis wskazuje, że w takim przypadku właściwość sądu ustala się według miejsca pobytu pozwanego na terytorium Polski. Jeśli natomiast pozwanego nie ma ani stałego miejsca zamieszkania, ani nie przebywa w Polsce, właściwość ustalana jest na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania pozwanego w Polsce. Ten mechanizm ma na celu zapewnienie możliwości skutecznego prowadzenia postępowania nawet wtedy, gdy pozwany nie ma stałego lub znanego adresu na terenie kraju.
Przepis ma zastosowanie w tych przypadkach, gdy pozwany jest obywatelem polskim lub cudzoziemcem, który nie mieszka na stałe w Polsce, lecz istnieje potrzeba wyznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy cywilnej. Wskazanie miejsca pobytu w Polsce jako podstawy właściwości ogólnej umożliwia wszczęcie postępowania w sposób uporządkowany i przewidywalny. Gdy jednak miejsce pobytu jest nieznane lub pozwany przebywa stale za granicą, normą jest uwzględnienie ostatniego znanego miejsca zamieszkania – co pozwala uniknąć sytuacji, w której nie można byłoby skutecznie wskazać właściwego sądu.
Przykładowo, jeśli pozwany jest obywatelem Polski, który wyjechał za granicę i nie jest znany jego aktualny adres, ale wcześniej mieszkał w Krakowie, to według art. 28 KPC właściwość ogólna sądu będzie przypisana sądowi właściwemu dla Krakowa. W praktyce oznacza to, że powód nie musi szukać sądu w miejscu aktualnego pobytu pozwanego za granicą, co mogłoby być trudne lub niemożliwe, lecz kieruje sprawę do właściwego polskiego sądu według ostatniego znanego adresu zamieszkania. W przypadku gdy pozwany czasowo przebywa w Polsce, sąd właściwy jest przypisany do miejsca tego pobytu.
W praktyce często spotyka się błędy polegające na wskazywaniu niewłaściwego sądu, gdy pozwanego nie ma w Polsce lub miejsce jego pobytu jest nieznane. Zarzuty dotyczą najczęściej nieuwzględnienia ostatniego miejsca zamieszkania pozwanego albo pomijania faktu, że obecnie przebywa on na terytorium Polski. Niewłaściwe określenie sądu może skutkować oddaleniem pozwu z przyczyn formalnych, co opóźnia postępowanie. Dlatego przy stosowaniu art. 28 KPC należy skrupulatnie ustalić fakty dotyczące zarówno obecnego pobytu pozwanego, jak i jego ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce.
Podsumowując, art. 28 KPC zapewnia prawidłowe określenie właściwości sądu w sytuacji, gdy pozwanego nie można zlokalizować w Polsce lub przebywa za granicą. W każdej indywidualnej sprawie, szczególnie dotyczącej ustalenia miejsca pobytu lub zamieszkania, wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który pomoże właściwie zastosować ten przepis do konkretnego stanu faktycznego.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Właściwość ogólna według art. 28 KPC oznacza przyporządkowanie sprawy sądowi na podstawie miejsca pobytu lub ostatniego miejsca zamieszkania pozwanego w Polsce, gdy nie ma on miejsca zamieszkania w kraju.
W takim przypadku właściwość ogólna ustala się według miejsca jego aktualnego pobytu w Polsce, nawet jeśli jest to tylko czasowy pobyt.
Jeśli nie są znane ani miejsce pobytu, ani ostatnie miejsce zamieszkania w Polsce, nie można określić właściwości sądu według art. 28 KPC – w takiej sytuacji ważne jest ustalenie tych informacji, co może wymagać pomocy prawnej.
Nie, przepis stosuje się także do cudzoziemców, którzy nie mają miejsca zamieszkania w Polsce, ale są objęci polskim postępowaniem cywilnym.
Nie, właściwość sądu ustala się zgodnie z art. 28 KPC i nie można dowolnie wybierać sądu; decydujące są kryteria określone w tym przepisie.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI