Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 30.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

Powództwo przeciwko osobie prawnej lub innemu podmiotowi niebędącemu osobą fizyczną wytacza się według miejsca ich siedziby.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IX GCo 275/15Sąd Okręgowy w Krakowie

Właściwość sądu w sprawie o zakaz wprowadzania do obrotu

Streszczenie

Sąd Okręgowy w Krakowie uznał, że nie można dowolnie wskazywać miejsca zakupu towaru jako miejsca popełnienia czynu niedozwolonego. Za miejsce wprowadzenia preparatu do obrotu przyjął siedzibę przedsiębiorcy w Warszawie i tam przekazał sprawę. Orzeczenie jest ważne dla sporów o właściwość miejscową w sprawach o zakaz wprowadzania towarów…
  • postępowanie cywilne
Czytaj orzeczenie
I ACz 298/15Sąd Apelacyjny w Rzeszowie

Właściwość sądu a przekazanie sprawy między wydziałami

Fragment uzasadnienia

… umowy łączącej strony – ustalono, że spory między nimi rozpoznawał będzie Sąd właściwy dla siedziby Zamawiającego (czyli pozwanego). Sądem tym, zgodnie z art. 46 § 1 w zw. z art. 30 kpc jest Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu. Wydane postanowienie Sąd oparł na art. 200 § 1 kpc . Powyższe postanowienie powód zaskarżył zażaleniem. Skarżący zarzucił naruszenie art. 200 § 1 kpc poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku zaistnienia ku…
  • właściwość sądu
Czytaj orzeczenie
VI ACa 951/14Sąd Apelacyjny w Warszawie

Rozliczenie kosztów budowy w spółdzielni – wyrok SA

Streszczenie

Sąd Apelacyjny w Warszawie wskazał, że po ostatecznym rozliczeniu kosztów budowy spółdzielnia co do zasady nie może skutecznie wobec członka dokonywać ponownego rozliczenia. Nowa uchwała mogła być uzasadniona tylko wtedy, gdy wcześniejsza uchwała była nieważna. To ważny precedens w sporach o ważność uchwał organów spółdzielni i…
  • uchwały organów spółdzielni
Czytaj orzeczenie
I ACz 15/15Sąd Apelacyjny w Rzeszowie

Właściwość przemienna w sporze o zapłatę – SA Rzeszów

Fragment uzasadnienia

… fakt zawarcia umowy, a tym samym możliwość wytoczenia powództwa według miejsca wykonania umowy – według właściwości przemiennej, 3. art. 30 k.p.c. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sytuacji, w której ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pomiędzy stronami została zawarta umowa, a tym samym w momencie wytaczania powództwa zachodziły przesłanki do zastosowania właściwości przemiennej sądu. W uzasadnieniu…
  • postępowanie cywilne
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 30: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 30 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że powództwo przeciwko osobie prawnej lub innemu podmiotowi niemającemu charakteru osoby fizycznej kieruje się według miejsca ich siedziby. Oznacza to, że w sprawach dotyczących podmiotów takich jak spółki, stowarzyszenia czy fundacje, właściwość miejscową sądu ustala się na podstawie adresu ich siedziby. Norma ta ma na celu ustalenie jasnych i jednolitych reguł wyboru właściwego sądu, eliminując potencjalne spory co do miejsca rozpoznania sprawy. Regulacja pozwala uniknąć niejasności i zapewnia, że powództwo zostanie rozpoznane w miejscu, gdzie podmiot ma swoją główną siedzibę działalności lub adres rejestrowy.

Przepis ten stosuje się w każdej sytuacji, gdy dochodzi do sporu cywilnego z podmiotem, który nie jest osobą fizyczną, czyli na przykład spółką kapitałową, fundacją czy jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, ale zdolną do bycia stroną w postępowaniu. W praktyce chodzi o wskazanie sądu właściwego miejscowo na podstawie najbardziej stabilnego i formalnego elementu, jakim jest siedziba podmiotu. Zastosowanie art. 30 KPC pozwala sądowi, powodom oraz pozwanym określić właściwość sądu z perspektywy miejsca prowadzenia działalności podmiotu zamiast arbitralnego wyboru rejonu czy miejsca prowadzenia działalności jednostkowej.

Przykładowo, jeśli osoba zamierza wytoczyć powództwo przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, której siedziba mieści się w Warszawie, to zgodnie z art. 30 KPC powództwo należy wytoczyć przed sądem właściwym dla Warszawy. Nie ma znaczenia, gdzie powód mieszka albo gdzie doszło do sporu, jeśli chodzi o ustalenie sądu sądowego w tym kontekście – liczy się właśnie miejsce siedziby podmiotu prawnego. W praktyce sprawia to, że zarówno powód, jak i pozwany mają jasno określone, gdzie powinno przebiegać postępowanie, co przekłada się na większą przewidywalność i porządek prawny.

Często mogą występować nieporozumienia w zakresie ustalania siedziby podmiotu, zwłaszcza gdy dana organizacja posiada wiele jednostek lub oddziałów. Należy podkreślić, że decydująca jest właśnie główna siedziba, a nie miejsce wykonywania działalności lub oddział. Ponadto, błędne jest też przyjmowanie właściwości sądu według adresu faktycznego prowadzenia działalności albo adresu korespondencyjnego. Art. 30 wymaga precyzyjnego ustalenia siedziby na podstawie formalnego rejestru lub dokumentów podmiotu. Niewłaściwe wskazanie siedziby może prowadzić do zarzutów dotyczących niewłaściwości miejscowej sądu i w rezultacie do odrzucenia pozwu.

W przypadku kwestii dotyczących indywidualnego sporu z osobą prawną lub podmiotem niebędącym osobą fizyczną, warto zasięgnąć porady prawnika, który sprawdzi właściwą siedzibę oraz pomoże prawidłowo wytoczyć powództwo.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co to znaczy, że powództwo wytacza się według miejsca siedziby?

Oznacza to, że sprawę przeciwko osobie prawnej lub podmiotowi niebędącemu osobą fizyczną należy wnieść do sądu właściwego dla miejsca, gdzie znajduje się ich formalna siedziba.

Czy można wytoczyć powództwo przeciwko spółce w miejscu, gdzie faktycznie działa, a nie w siedzibie?

Zgodnie z art. 30 KPC właściwy jest sąd miejsca siedziby podmiotu, nawet jeśli działalność faktycznie prowadzona jest gdzie indziej.

Jak ustalić siedzibę osoby prawnej do celów sądowych?

Siedzibę ustala się na podstawie dokumentów rejestrowych podmiotu, takich jak wpis do KRS lub innego właściwego rejestru.

Czy oddziały podmiotu prawnego mogą determinować wybór sądu?

Nie, art. 30 wskazuje na siedzibę główną podmiotu, a nie na jednostki organizacyjne czy oddziały.

Co zrobić, gdy powód nie zna dokładnej siedziby podmiotu?

W takiej sytuacji należy zweryfikować dane w rejestrze podmiotów lub zwrócić się o pomoc prawną w celu ustalenia prawidłowego miejsca.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 30